Örme kumaşların örgü analizinde aşağıdaki işlem sırası takip edilir:
-
Kumaşın uygun boyutlarda kesilmesi
-
Kumaş yüzünün belirlenmesi
-
Başlangıç iğnesi seçilerek işaretlenmesi
-
İplik ucunun bulunması
-
İpliklerin iğne iğne sökülerek her iğne hareketinin iğne diziliş formuna işaretlenmesi
-
Raporun belirlenmesi
TEK PLAKA YUVARLAK ÖRME KUMAŞLAR
-
SÜPREM (SİNGLE JERSEY) KUMAŞLAR
Ön yüzü R, arka yüzü L ilmek yapısına sahip olan yuvarlak örme kumaşlardır.
Tüp şeklinde üretilen ama açık olarak kesilen kumaşlardır. Ribana ve interlok kumaş çeşitlerine nazaran en olarak daha geniştir. Hem enine hem de boyuna esneme gösterirler. Ribana, interlok ve haraşo kumaşlara göre daha az elastikiyete sahiptir. Boyutsal stabiliteleri, diğer atkı yönlü örme kumaşlara göre daha yüksektir. Çok fazla esneme durumunda şekilleri bozulabilir, bu yüzden vücudu sarmaları daha başarısızdır. Harcanan iplik miktarı ve desenlendirme imkânı en az olan kumaş çeşididir. Kesildiklerinde kenarlarında kıvrılmalar meydana gelir.
Kumaş iplik ucu bulunarak söküldüğünde her bir iğnenin her sırada ilmek yaptığı görülür.
VANİZE KUMAŞLAR: RL tek plaka (süprem) yuvarlak örme makinelerinde, iki farklı renk iplik veya iki farklı özellikte (parlaklık, büküm, kalınlık, hammadde vb.) iplikle üretilen, ön ve arka yüzü farklı renk veya görünüş özelliği gösteren örgülere vanize örgüler denir. Bu örgünün temeli iki ipliğin aynı anda, aynı sistemde ve aynı iğnede ilmek yapmasıdır. İpliklerin ön ve arka yüzde görünmeleri ise ipliklerin iplik kavuzlarından (mekikler) farklı noktalardan iğneye beslenmesi ile gerçekleşir.
Vanize örgü üretilecek makinede, vanize ipliğini verebilmek için ikinci bir mekiğ ihtiyaç vardır. Bu nedenle 90 sistemlik bir makine 45 sistem olarak düşünülür ve aralardaki mekikler iptal edilir.
ENİNE ÇİZGİLİ SÜPREM KUMAŞLAR:
Ringel Tekniği, yuvarlak örme makinelerinde özellikle süprem örme kumaşlarda mekanik tekniklerle veya elektronik programlama yöntemleriyle enine çizgili desen oluşturma tekniğidir. Değişik renkteki ya da değişik cinsteki ipliklerin desene uygun olarak yatay sırada bir veya birkaç sıra arayla değişmesiyle enine çizgili desenler elde edilir.
Her bir örme sisteminde, beş renge kadar iplik taşıyabilen ringel aparatı kullanılır. Ringel aparatı, bir sistem içinde makine çalışır durumda iken iplik değiştirebilmektedir.
Örnekteki renk raporunda;
24 krem
11 siyah
2 sim
11 kahve
1 siyah
1sim
3 siyah X5
1 sim
Şeklinde toplam 72 sistem kullanılmıştır.
1-1 SÜPREM KUMAŞLAR:
Örnekteki örgü raporunda;
1.sistem: 1. iğne ilmek, 2. iğne iptal
2.sistem: 1. iğne iptal, 2. iğne ilmek hareketi yapmıştır.
POPCORN SÜPREM KUMAŞLAR:
Yüzeyinde küçük kabarcıklar (pütürlü-3D efektli yapı) bulunan yuvarlak örme süprem kumaşların özel bir türüdür. Üç farklı şekilde üretilebilir:
-
Aynı iplikle, bazı sistemlerde uzun ilmek, bazı sistemlerde kısa ilmek kullanılarak (kumaş bitim işlemleri sonrası kabarcıklı görünüm kazanır).
-
Zeminde normal pamuk ipliği, efekt olarak daha kalın ve düşük bükümlü iplik (efekt ipliği sadece belirli sistemlere verilir) kullanılarak
-
Zemin+ ince elastan iplik( Elastan büzme yaparak kabarcıkları belirginleştirir) kullanılarak
Örnekteki örgü raporunda;
1.sistem-2.sistem-3.sistem-4.sistem-5.sistem-6.sistem:
1. iğne, 2. iğne, 3. iğne, 4. iğne, 5. iğne ilmek, 6. iğne funk, 7. iğne, 8. iğne, 9. iğne, 10. iğne, 11. iğne ilmek, 12. iğne funk
7. sistem-8. sistem-9. sistem: Tüm iğneler ilmek
10.sistem-11.sistem-12.sistem-13.sistem-14.sistem-15.sistem:
1. iğne, 2. iğne ilmek, 3. iğne funk, 4. iğne, 5. iğne 6. iğne, 7. iğne, 8. iğne ilmek, 9. iğne funk, 10. iğne, 11. iğne, 12. iğne ilmek
16. sistem-17. sistem-18. sistem:
Tüm iğneler ilmek hareketi yapmıştır.
Tüm iğnelerin ilmek hareketi yaptığı sistemlerde elastan iplik kullanılmıştır.
-
İKİ İPLİK KUMAŞLAR
İki iplik örgüler, tek plakalı yuvarlak örme makinelerinde ilmek-funk ve iptal örgü elemanlarının kullanılmasıyla elde edilen örgülerdir. Bu örgü tipinde farklı özelliklerde veya numaralarda iplikler kullanılır. Örme kumaşın ön ve arka yüzeyleri farklı görünümdedir. Örme kumaşın ön yüzeyi ilmekler, kumaşın arka kısmı şardonlamaya müsait atlamalardan oluşur.
İlmek-askı-atlamalı örgülerden iki iplik örgüsü, en az 4 sistemden oluşur. Funk bağlantı yerlerinin değiştirilmesiyle veya iptal sayılarının azaltılıp arttırılması ile değişik özelliklerde iki iplik örgüleri üretilmektedir.
Örnekteki örgü raporunda;
1.sistem: Tüm iğneler ilmek
2.sistem: 1. iğne funk, diğer üç iğne iptal
3.sistem: Tüm iğneler ilmek
4.sistem: 1. ve 2. iğneler iptal, 3. iğne funk, 4. iğne iptal hareketi yapmıştır.
İki iplik örgülerde kumaşın arka yüzeyinde daha çok kalın ve pamuk oranının çok olduğu iplikler kullanılırken kumaşın ön yüzeyini oluşturan sistemlerde daha ince iplikler tercih edilir. İptal hareketi yapan iplikler ile ilmek hareketi yapan ipliklerin gerginlikleri farklıdır.
-
ÜÇ İPLİK KUMAŞLAR
Tek plakalı yuvarlak örme makinelerinde iptal, funk ve ilmek elemanlarının birlikte kullanılmasıyla elde edilen örgü çeşididir. Üç iplik örgülerin yüzey görünümleri iki iplikte olduğu gibi ön yüzde ilmek (süprem), arka yüzde ise atlamaların oluşturduğu iplik yüzmeleri şeklindedir. İki iplikten farklı olarak üç iplik örgülerde üç farklı iplik kullanılmaktadır. Zemini oluşturan ön iplik ile dolguyu gerçekleştiren bağlayıcı ara iplik çoğunlukla aynı kalınlıkta kullanılan iki ipliktir. Diğer üçüncü iplik ise daha kalın olarak kullanılan arka hav ipliğidir. Bu sayede daha dolgun, gramajı yüksek ve sıkı bir kumaş yapısı elde edilmiş olunur.
Arka hav yüzeyini oluşturan ipliklerin bağlantı (funk) noktalarının yerlerinin değiştirilmesi, bağlantı sayısının arttırılıp azaltılması, renkli ipliklerin kullanılması, sistem sayılarının ayarlanması ve farklı efektler yardımıyla çok çeşitli üç iplik örme kumaşlar üretilebilir.
Üç iplik örgüler en az 6 sistemden oluşur.
Örnekteki örgü raporunda;
1.sistem: 1. iğne funk, diğer üç iğne iptal
2.sistem: 3.iğne funk, diğer üç iğne iptal
3.sistem: Tüm iğneler ilmek
4.sistem: 4. iğne funk, diğer üç iğne iptal
5. sistem: 2. iğne funk, diğer üç iğne iptal
6. sistem: Tüm iğneler ilmek hareketi yapmıştır.
LACOSTE (PİKE) KUMAŞLAR
Lacoste kumaşlar ilmek ve funk hareketlerinden oluşan, gözenekli yapıya sahip, hava geçirgenliği yüksek, esnekliği düşük olan yuvarlak örme kumaşlardır.
TEK TOPLAMA LACOSTE KUMAŞLAR:
Örnekteki örgü raporunda;
1.sistem: Tüm iğneler ilmek
2.sistem: 1. iğne ilmek, 2. iğne funk
3.sistem: Tüm iğneler ilmek
4.sistem: 1. iğne funk, 2. iğne ilmek hareketi yapmıştır.
ÇİFT TOPLAMA LACOSTE KUMAŞLAR:
Çift toplama lacoste örgü raporu altı sistem ve iki çeşit iğneden oluşur. Çift toplama lacoste kumaşlarda kumaş esnekliği tek toplama lacoste kumaşlara göre daha azdır ve kumaşın yüzey görüntüsündeki gözenekli yapı daha belirgindir.
Örnekteki örgü raporunda;
1.sistem: Tüm iğneler ilmek
2.sistem: 1. iğne ilmek, 2. iğne funk
3.sistem: 1. iğne ilmek, 2. iğne funk
4.sistem: Tüm iğneler ilmek
5.sistem: 1. iğne funk, 2. iğne ilmek
6.sistem: 1. iğne funk, 2. iğne ilmek hareketi yapmıştır.
AMERİKAN LACOSTE KUMAŞLAR:
Piyasada, Amerikan lacoste örgü pike örgüsü olarak da bilinmektedir. Pike örgü raporu iki sistem ve iki çeşit iğneden oluşur.. Kumaşın yüzeyinde düzenli kabarcıklar ve çukurlar görülür. Tek toplama lacoste örgüsüne benzese de ön ve arka yüz görüntüleri farklıdır.
Örnekteki örgü raporunda;
1.sistem: 1. iğne ilmek, 2. iğne funk
2.sistem: 1. iğne funk, 2. iğne ilmek hareketi yapmıştır.
