Whatsapp Tekstil Kursları Destek Hattı

VİSKON ELYAFI(CV-VİSKOZ/CI-VİSKON)

VİSKON ELYAFI (CV-VİSKOZ/CI-VİSKON)

 Viskon →Yapay lif(kimyasal lif)→ Suni lif

→Rayon (selüloz esaslı) 

ELDE EDİLMESİ: 

  • Odun hamuru veya pamuk artıklarından elde edilen doğal selüloz sodyum hidroksit (NaOH) ve karbon disülfür (CS2) ile işlenir.
  • Selüloz, viskoz adı verilen turuncu-kahverengi, kıvamlı bir çözeltiye dönüşür.
  • Viskoz çözeltisi çözünmemiş artıklardan arındırılmak için filtrelenir ve hava kabarcıkları alınır.
  • Temizlenen viskoz çözeltisi, "düze" adı verilen çok küçük deliklerden geçirilerek koagülasyon banyosu adı verilen bir sülfürik asit (H2SO4) banyosuna püskürtülür. Asit banyosu selülozu katılaştırarak lif haline getirir.
  • Lifler yıkanır ve kurutulur.
  • Filament halde kullanıldığında floş, doğal liflere benzer uzunluklarda kesilerek ştapel halde kullanıldığında ise viskon adını alır.

ÜRETİLDİĞİ YERLER:

  Türkiye tekstil sektöründe yüksek miktarda viskoz iplik tüketilse de, yerli üretim yok denecek kadar azdır. Endonezya (APR gibi büyük üreticiler), Çin (Sateri gibi firmalar) ve Hindistan dünya üretiminin merkezleridir. Kuzey Amerika ve Avrupa’nın bazı bölgelerinde kısıtlı üretim yapılmaktadır.

 Enine Kesit: Tam dairesel değildir. Düzensiz, kıvrımlı bir görüntüye sahiptir. Viskon lifleri genellikle "manto/çekirdek" yapısına sahiptir. Manto/çekirdek yapısı viskon lifleri için ayırt edici bir özelliktir. Viskon lifleri, koagülasyon banyosuna girdiğinde ilk olarak bir yalıtım tabakası gibi üzerini saran ince bir tabaka ile (manto) kaplanmaktadır.

Bu da lifin iç ve dış kısmının farklı özellikler göstermesine neden olur.

Boyuna Kesit: Lif boyunca uzanan, pürüzsüz olmayan, oluklu veya çizgili bir görünüme sahiptir.

FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ:

  1. İpek benzeri bir parlaklığı vardır.
  2. Viskon kumaşlar çok yumuşak, pürüzsüz ve dökümlü bir yapıya sahiptir.
  3. Viskon kumaşlar nefes alabilen gözenekli yapısı sayesinde serin tutar.
  4. Pamuktan %50 daha fazla nem absorbe eder ve kendi ağırlığının %35'ine kadar nemi çekebilir.. Bu sayede teri vücuttan uzaklaştırır. Aynı zamanda boyama işleminde avantaj sağlar. Renkleri çok iyi tutar ve canlı görünüm sağlar. Ticari rutubet oranı %13 civarındadır.
  5. Yoğunluğu 1,5 g/cm3’tür.
  6. Saf viskon lifi, %16-22 oranında kopma uzamasına sahiptir, ancak eski formuna dönme kabiliyeti (elastik toparlanma) zayıftır. Viskon lifinin esnekliği %2-3'ten azdır.
  7. Kuru halde pamuk kadar dayanıklı olmasına rağmen ıslandığında %40 oranında dayanıklılığını yitirir. Viskon elyafın kimyasal yapısındaki selüloz nedeniyle yakma testi sonuçları pamuk elyafına benzer. Viskon ve pamuk ipliğini ayırt etmek için iplikler ıslatılarak koparılır. Kolayca ayrılan viskon ipliğidir. Diğer bir ayırt etme yöntemi ise pamuk ve viskon ipliklerini suya atmaktır. Pamuk ipliği suyun yüzeyinde kalırken viskon ipliği dibe batar

KİMYASAL ÖZELLİKLERİ:

  1. Viskon lifinin asitlere karşı direnci, genellikle pamuğun aynı asit konsantrasyonlarına karşı direncinden daha düşüktür. Kuvvetli asitler elyafı hızla parçalar; zayıf asitler ise sınırlı ölçüde zarar verir. H₂SO₄, HCl gibi asitler selülozu hidroselüloza parçalar.
  2. Alkali direnci orta düzeydedir. Pamuk kadar dayanıklı olmasa da seyreltik alkalilere karşı dirençlidir. Ancak güçlü alkali çözeltiler elyafın şişmesine ve mukavemet kaybına yol açar. %9 konsantrasyonlu kostik sodada maksimum şişme gösterir.
  3. Hidrojen peroksit gibi ağartıcı maddelere karşı hassastır. Yanlış konsantrasyon elyafın yapısını bozar.
  4. Viskoz rayonu, bakır amonyum hidroksit çözeltisinde çözünür.
  5. 150°C üzerindeki sıcaklıklar sararmaya neden olabilir.
  6. Hızla yanar. Yanarken kağıt kokusu çıkarır ve çok az gri kül bırakır.
  7. Mikroorganizmalar (küf, mantar, bakteri) rayonun rengini, mukavemetini, boyama özelliklerini ve parlaklığını etkiler. Temiz ve kuru viskoz rayon nadiren küf ve mantardan etkilenir.

KULLANIM ALANLARI:

Viskon elyafının suni bir lif olarak doğal liflerin konfor özelliklerini göstermesi yanında estetik açıdan üstün özellikler taşıması ve maliyetinin düşük olması günlük yaşamda her tip üründe karşımıza çıkmasını sağlamıştır. Kullanım yerleri konfor ve estetik özellikleri ile ilgilidir.

  • Giyim: Elbise, bluz, ceket, pantolon, iç çamaşırı, t-shirt, spor gömlek, spor giyim, takım elbise, kravat, iş elbiseleri, şapka, aksesuar üretiminde
  • Ev tekstili: Yatak örtüsü, battaniye, perde, çarşaf, masa örtüsü, döşemelik kumaş, halı üretiminde
  • Endüstriyel kullanım: Endüstriyel ürünler, tıbbi cerrahi ürünler, nonwoven malzemeler, kord bezleri üretiminde kullanılırr.

       KAYNAK:Tülay PASLIOĞLU

 

 

 

 

 

 

 

      

Cancel