Polyester Kumaş Rehberi

Polyester, etkileyici bir dayanıklılık ve esneklik sunar. Kırışıklıklara, çekmeye, lekelere, neme ve güneş ışığına karşı oldukça dirençlidir. Ayrıca temizlenmesi ve bakımı da kolaydır. Bu özellikler listesini göz önünde bulundurduğunuzda, polyesterin performans kumaşlarında yaygın olarak kullanılması şaşırtıcı değildir. Ev dekorasyonundan ambalajlamaya, konveyör bantlarından otomotiv parçalarına kadar birçok başka kullanım alanına da sahiptir.

Polyester Kumaş Nedir?

Polyester, tekstil endüstrisinde yaygın olarak kullanılan sentetik bir kumaştır. Dünyanın en popüler tekstil ürünlerinden biri olup birçok kullanım alanına sahiptir.

Yün, pamuk ve diğer doğal liflerin aksine, bitkiden elde edilmez. WH Carothers, polyester plastiği ilk olarak 1930'larda DuPont Şirketi'nde geliştirdi. 

insanı,   polyester lifini icat edip patentini alarak bu buluşu daha da geliştirdi .

Polyester şu özellikleriyle bilinir:

• Dayanıklı
• Çabuk kuruyan
• Temizlemesi kolay
• Neme dayanıklı
• Kimyasallara dayanıklı
• Hafif ve nefes alabilir
• Büzülmeye, gerilmeye ve kırışmaya karşı dayanıklı

Polyester kumaş neyden yapılır?

Polyester teknik olarak bir plastiktir. Tereftalik asitten (TPA) oluşan uzun zincirli bir polimerdir. Sentetik bir elyaf olmasına rağmen, bileşenleri doğadan gelir. Genellikle petrol, su ve hava arasındaki kimyasal bir reaksiyon sonucu elde edilir.

Polyester kumaşlar piyasaya ilk çıktığında, gelişmiş çekme dayanımları nedeniyle doğal elyaflara göre belirgin bir gelişme göstermişti. Ancak günümüz tüketicilerinin çoğu çevre dostu alışverişlere öncelik veriyor. Son zamanlarda, yüksek karbon ayak izi nedeniyle polyestere karşı bir tepki oluştu. Polyester plastikten elde edildiği için biyolojik olarak parçalanamaz. Elyafın çözünmesi yüzlerce yıl sürebilir.

Bu nedenle, polyester üreticileri daha çevreci üretim yolları arıyor. Polyester genellikle petrolden elde edilirken, bazı üreticiler  geri dönüştürülmüş plastik , bitkisel ürünler ve atıklar gibi daha sürdürülebilir alternatifler kullanıyor.

Polyester Kumaşın Yaygın Kullanım Alanları

Polyester lifler günlük hayatta kullandığımız birçok üründe bulunur. İşte bazı örnekler:

• Giyim:  Polyester kumaş nefes alabilir ve leke tutmaz özelliktedir. Bu özelliği sayesinde hem resmi hem de günlük giyim için standart bir tercihtir. Polyester gömlekler, çoraplar, iç çamaşırları, pijamalar, ceketler, takım elbiseler ve pantolonlar bulabilirsiniz.
• Mobilya ve Döşeme:  Polyesterin leke tutmazlığı ve nemi emme özelliği, onu mobilya kaplamaları için ideal kılar. Tekrar tekrar sıkıştırıldıktan sonra bile şeklini ve hacmini koruyabildiği için döşemelik kumaşlar ve minderler için yaygın bir dolgu malzemesidir.
• Nevresim takımları:  Polyesteri ayrıca mikrofiber havlularda, perdelerde, masa örtülerinde ve battaniyelerde de bulabilirsiniz. Polyester doğal bir yalıtım malzemesi olduğu için genellikle yatak takımları, battaniyeler ve uyku tulumlarının dolgu malzemesi olarak kullanılır

• Polyester Çeşitleri

  Polyester, kimyasal bileşimine ve üretim sürecine bağlı olarak üç kategoriye ayrılabilir.

  1. Polietilen Tereftalat (PET)

  PET, en güçlü ve üretimi en uygun maliyetli olduğu için en yaygın polyester türüdür. Ana bileşeni petrol türevi etilendir. Polimer, diğer kimyasallarla reaksiyona girerek dayanıklı, lifli bir bileşik oluşturur.

  PET polyester, tekstil ve ambalaj endüstrilerinde birçok kullanım alanına sahiptir. Gazlı içecek ve su şişeleri için standart plastiktir. Üreticiler ayrıca elektronik ve araçlar için bileşenlerin kalıplanmasında da kullanmaktadır.

  2. Bitki Bazlı

  Üreticiler genellikle bitki bazlı polyesterler üretmek için etilen glikolü dimetil tereftalat (DMT) ile karıştırırlar. Diğer polyesterlerde etilenin standart kaynağı petroldür.

  Ancak bazı üreticiler şeker kamışı, biyolojik atık, talaş ve yemek artıkları gibi alternatif etilen kaynakları kullanmaktadır. Bu biyolojik olarak parçalanabilir kaynaklar, bitki bazlı polyesteri diğer türlerden ayırmaktadır. Bitki bazlı polyester, petrole olan bağımlılığı azaltarak daha çevre dostu bir seçenek haline gelmektedir.

  Bitkisel bazlı polyester kumaş, daha yüksek maliyetler ve daha düşük çekme dayanımı nedeniyle PET'e göre daha az sıklıkla üretilmektedir. Bununla birlikte, kumaş biyolojik olarak parçalanabilir ve çevre için daha iyidir. Sürdürülebilir üretim uygulamalarına öncelik verenlere hitap etmektedir.

  3. PCDT

  PCDT, bu polyesterin ana bileşeni olan poli-1,4-sikloheksilen-dimetilen tereftalat anlamına gelir. PET gibi, PCDT de DMT ile karıştırılmış etilen glikol içerir. Bununla birlikte, iki türün üretim süreçleri farklıdır ve bu da onlara biraz farklı kıvamlar kazandırır. PCDT daha dayanıklı ve elastik olma eğilimindedir, bu da onu döşemelik kumaşlar ve perdeler için uygun hale getirir.

  Polyester kumaş nasıl üretilir?

  Polyester kumaş üretimi, istenen sonuca bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Örneğin, pürüzsüz ve yumuşak kumaşlar üretmek için üreticinin daha ince lifler kullanması gerekir. Ayrıca, bitki bazlı polyester, petrol yerine şeker kamışından elde edilen etilen kullanır. 

  Ancak polyester üretimi genellikle aşağıdaki adımları içerir:

• Petrol çıkarımı ve taşımacılığı:  Öncelikle petrol, büyük sondaj makineleriyle doğadan çıkarılır. Daha sonra işleme ve arıtma için bir rafineriye taşınır. Doğal olarak, bitki bazlı polyester bu adımı atlar.
• Monomer ve polimer üretimi:  Üreticiler, petrolü yoğun ısıtma, soğutma, basınç ve su kullanarak iki monomere - etilen ve p-ksilen - ayırırlar. P-ksilen, polyester üretiminde kullanılan iki temel asit olan DMT ve TPA'yı üretmek için kullanılır. Daha sonra üretici, monomerleri DMT ile birleştirerek PET polimerini oluşturur. Bu aşamada PET, bal benzeri bir kıvama sahiptir.
• Ekstrüzyon:  Üretici, PET'i ekstrüzyon yöntemiyle işleyip kurutarak küçük peletler oluşturur. Daha sonra, PET polimerini eritip iplikçik adı verilen küçük deliklerden tekrar ekstrüzyon yöntemiyle geçirerek uzun iplikler üretir. Bu işleme "eritme iplikçiliği" denir. Deliklerin şekli, farklı elyaf kaliteleri oluşturmak için değiştirilebilir.
• Son işlem:  Lifler polyester iplik haline getirilir ve bobin adı verilen silindirik veya iğ benzeri cihazlara sarılır. Daha sonra kumaşa dokunmaya hazır hale gelirler. Üreticiler, istedikleri sonuçlara bağlı olarak bu lifleri kesebilir veya farklı kimyasallarla değiştirebilirler.

KAYNAK: https://www.swavelle.com/in-the-news/a-guide-to-polyester-fabric/

• KAYNAK: https://www.swavelle.com/in-the-news/a-guide-to-polyester-fabric/ 
•