İplik Büküm hakkında her şey
★ İplik Nedir?
İplik: İplik ve iplik için genel bir terimdir; belirli bir özelliğe sahip uzun, ince, yumuşak ve sürekli bir şerittir. kuvvetTek iplik ve katlı iplik dahil olmak üzere tekstil liflerinden yapılır.
Tek iplik: Kesikli liflerin veya filamanların eksenel yönde düzenleneceği ve büküleceği şekilde eğrilen kesikli liflerden yapılan iplik.
Katlı iplik: İki veya daha fazla tek ipliğin bir araya getirilip bükülmesiyle elde edilir. aşınmaya karşı daha dayanıklı ve daha dayanıklı Tek ipliklerden daha çok katlı iplikler aynı zamanda çift bükümlü katlı iplik elde etmek için belirli bir şekilde birleştirilebilir ve bükülebilir.
★ Büküm nedir?
Bir elyaf demetinin bir ucu tutulup diğer ucu geriye döndürülerek iplik oluşturulursa bu işleme büküm denir.
Kesikli liflerde, lifleri ipliğe dönüştürmek için büküm gereklidir. Bükülmeden önce, gevşek lifler genellikle bir lif şeridi halinde birleşir ve büküldükten sonra dış lifler iç katmanlara doğru sıkıştırılarak merkezcil basınç oluşturulur, bu da ipliğin lifin uzama yönü boyunca sürtünme kazanmasına neden olur.
Filament iplikler ve katlı iplikler için büküm, yanal dış kuvvetlerden kolayca zarar görmeyen kompakt bir yapı oluşturur ve büküm ayrıca deforme olmuş filamentler ve fantezi iplikler oluşturur. Büküm miktarı ve yönü, sadece kumaşın hissini ve görünümünü değil, aynı zamanda içsel kalitesini de etkiler.
Bükümden sonra, dış lifler eğik bir spiral içinde geri bükülür, lifler bükülür ve deforme olur ve iplikler bir arada tutulur, aşağıdaki şemada gösterildiği gibi liflerin toplu yapısal formu ve mekanik ve fiziksel özellikleri değiştirilir.
İplik şeridinde bir sarma açısı olduğunda, lifler iplik şeridi üzerine merkezcil basınç uygular; sarma açısı ne kadar büyük olursa merkezcil basınç da o kadar büyük olur. Çevreleme açısı ne kadar büyük olursa merkezcil basınç da o kadar büyük olur. Dıştaki lifleri iç katmana doğru sıkıştıran merkezcil basınç, iplik şeridinin sıkılığını arttırır ve sürtünme Böylece iplik bükümünün özü olan iplik şeridinin yapısal formu, fiziksel ve mekanik özellikleri değişir.
★ İplik bükümünün değerlendirilmesi: büküm yönü, büküm, büküm faktörü, büküm kasılma oranı
Büküm yönü: Büküm yönünü gösterir.
Büküm yönü, tek bir iplikteki liflerin veya katlı bir iplikteki tek ipliğin eğilme yönüdür. İki tipe ayrılır: Z-büküm ve S-büküm.
Büküm sonrasında ipliğin sağ alt köşeden sol üst köşeye doğru büküm yönü ve eğilme yönü S-büküm olarak adlandırılan “S”nin ortası ile aynı yönde olur. İpliğin büküm yönü sol alt köşeden sağ üst köşeye doğru olduğunda, eğme yönü ile ortası aynı yönde olduğunda buna “Z” bükümü denir. Genel olarak, tek iplikler çoğunlukla Z bükümle bükülür ve katlı iplikler sıklıkla S bükümle bükülür.
Katlı ipliğin büküm yönü, ardışık bükümlerin sırasına göre ifade edilir. Örneğin, katlı bir iplikte, Z bükümlü tek iplik, S bükümlü ilk büküm ve büküm yönü ZSZ ile gösterilen Z bükümlü yeniden büküm.
İpliğin büküm yönü, kumaşın görünümü ve hissi üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Kumaş organizasyonu ile birlikte çözgü ve atkı ipliklerinin büküm yönü kullanılarak farklı kumaş stilleri dokunabilir.
Büküm: Büküm sayısıing mermi birim iplik uzunluğu başına.
İpliğin iki bölümü, genellikle bir dönüş olarak adlandırılan bir büküm turu haline gelen 360°'lik bir açısal yer değiştirme üretir.
Pamuk iplikleri genellikle Tex sisteminde bükülür ve 10 cm iplik uzunluğu başına büküm sayısı olarak ifade edilir. Penye yün iplikler ve kimyasal filamentler için, metre başına büküm sayısı olarak ifade edilen metrik sayım sistemini kullanın. Ek olarak, inç başına büküm tur sayısı olarak ifade edilen İngiliz sayım sistemi vardır.
Twist şunları etkiler: kuvvetİpliğin esnekliği, esnekliği ve çekmesi. Büküm arttıkça ipliğin mukavemeti artar ancak bükümün belli bir değeri geçmemesi gerekir, aksi halde ipliğin kritik bükümü olarak adlandırılan mukavemet azalır. Farklı hammaddelerden yapılan iplikler için kritik büküm farklıdır. Genel olarak, mukavemet gereksinimleri karşılandığı sürece, iplik ne kadar az bükümlü olursa o kadar iyidir, çünkü bükümdeki bir artış ipliği daha sert, daha az elastik ve daha fazla hale getirir. büzülmeFilament ipliklerin mümkün olduğunca az bükülmesinin nedeni budur.
İplik bükümünün test yöntemi
Yaygın olarak kullanılan iki yöntem bükülme testi doğrudan sayma yöntemi ve bükümü çözerek yeniden bükme yöntemidir. Kesikli elyaflar ve katlı iplikler genellikle doğrudan sayma yöntemiyle test edilirken eğrilmiş iplikler, bükümsüz yeniden büküm yöntemiyle test edilir. Ayrıca iki ve üç kez çözüp yeniden büküm yöntemi, kaydırma yöntemleri vb. yöntemler de bulunmaktadır.
Doğrudan sayma yöntemi
Belirli bir gerilim altında, belirli bir uzunluktaki ipliğin uçlarını sıkıştırın, bir uç sabitlenir ve diğer uç, kat ipliğindeki tek iplik mükemmel paralel olana veya tek lifler birbirine tam olarak paralel olana kadar yeniden büküm yönünde eksenel olarak döndürülür. tek iplik veya bileşik iplik mükemmel paraleldir, geri çekilen büküm dönüşlerinin sayısı, o uzunluktaki iplik numunesinin bükümüdür.
Geri büküm yeniden büküm yöntemi
Belirli bir altında gerginlik, ipliği bilinen uzunlukta her iki ucundan sıkıştırın.
Bir uç yerinde tutulur ve diğer uç yeniden büküm yönünde geri çevrilir. Tekrar büküm ve ters bükümden sonra iplik başlangıç uzunluğuna geri döndüğünde, numune boyundaki bükümün iki katı olan büküm turlarının sayısını test edin.
Büküm faktörü: bükülme derecesinin bağıl değeriing
Büküm, farklı ipliklerin büküm derecesini karşılaştırmak için kullanılamaz. kalınlıklarÇünkü aynı büküm için daha kalın iplikler, daha ince ipliklere göre daha büyük bir lif eğimine sahiptir. Pratikte büküm faktörü sıklıkla bir ipliğin büküm derecesini belirtmek için kullanılır. Büküm faktörü, doğrusal yoğunlukla birlikte ipliğin bükülme derecesini gösteren göreceli bir değerdir ve farklı kalınlıktaki ipliklerin bükülme derecesini karşılaştırmak için kullanılabilir. Büküm faktörü ipliğin bükümünden ve doğrusal yoğunluğundan hesaplanabilir.
Büküm faktörünün dönüştürülmesi: αt = 95.07×αe = 3.162×αm
Büküm faktörü, lineer yoğunluk ile birlikte ipliğin büküm derecesini gösteren ve farklı kalınlıktaki ipliklerin büküm derecesini karşılaştırmak için kullanılabilen nispi bir değerdir, değer ne kadar yüksek olursa büküm derecesi o kadar büyük olur.
Büküm daralması oranları
Bükümden sonra, lifler eğilir ve ipliğin uzunluğu kısalır, bu da büküm daralmasıyla sonuçlanır; bu genellikle büküm büzülme oranı, yani bükümden önceki ve sonraki iplik uzunluğundaki farkın bükümden önceki uzunluğun yüzdesi olarak ifade edilmesiyle ifade edilir.
Eğrilmiş ipliğin doğrusal yoğunluğunu ve bükümünü doğrudan etkileyen büküm daralma oranı, eğirme ve büküm prosesinin tasarımında dikkate alınmalıdır. Pamuk ipliğinin büküm daralma oranı genellikle %2 ila %3 arasındadır. Büküm daralma oranı, büküm faktörüyle ve aynı zamanda eğirme gerilimiyle de ilgilidir. sıcaklık ve nem atölyenin durumu, ipliğin kalınlığı ve diğer faktörler.
★ Bükümün özelliklerine etkisi kat iplik
Katlı ipliğin özellikleri, tek ipliğin fiziksel özelliklerine, ipliğin kat sayısına, büküm yönüne ve büküm mukavemetine bağlıdır. Tek ipliğin fiziksel özellikleri belirlendikten sonra kat sayısı, büküm yönü ve bükülme mukavemeti katlı ipliğin özelliklerini etkileyen ana faktörlerdir. Genel olarak katlı ipliğin performansı tek ipliğe göre önemli ölçüde daha iyidir.
Pürüzlerin azaltılması
Birleştirme ilkesine göre, n tek iplikler birleştirilir, düzgünsüzlük orijinal oranın 1/√n'sine düşürülür. Bununla birlikte, tekli kat ayrıldığında, tekli katın düzgünlük düzeyi yine de dışarıdan ayırt edilebilir. Katlı ipliğin bir birleştirme etkisi vardır ve bazen kat ipliğinin görünümü bile teorik hesaplamadan daha iyidir çünkü iplik üzerindeki daha kalın düğümler veya detaylar her zaman çekirdek boşluğunun içinde kısmen gizlidir ve dışarıdan kolayca görülmez.
Mukavemette artış
Sonra n tek iplikler birleştirildi, bükümsüz mukavemet genellikle ulaşmıyor n orijinal tek ipliğin mukavemetinin katı, aşağıdaki tabloya bakın, bunun nedeni her bir tek ipliğin uzamasının eşit olmaması ve uzamanın küçük olduğu yerlerde stresin daha yoğun olmasıdır.
Mukavemet etkisi n tek iplikler bükülmeden birleştirildi
| Birleştirme sayısı | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| tek ipliğin mukavemet kullanımı (%) | 100 | 92.5 | 86.8 | 81.3 | 76.5 |
Kat ipliği daha iyi düzgünlüğe sahip ayrılmaz bir bütündür. Büküm işlemi sırasında, liflerin orijinal distorsiyon seviyesi ve lifler arasındaki kuvvet dengesizliği iyileştirilebilir ve lifler ile iplik arasındaki büküm basıncı arttırılarak iyileştirme yapılabilir. kırılma mukavemeti direnciböylece katlı ipliğin mukavemeti çoğu zaman onu oluşturan bireysel ipliklerin mukavemetinin toplamını aşar. Genel olarak konuşursak, 2 katlı ipliğin mukavemeti, orijinal tek ipliğin mukavemetinin 1.2 ila 1.5 katıdır (arttırma faktörü), ve 3 katlı ipliğin iyileştirme faktörü, 1.5 ila 1.7 kattır.
Değişiklikler kalıcılık ve uzama
Katlanmış iplik ters yönde büküldüğünde, dış liflerin büküm genliği azaldığından uzama biraz azalır. Büküm faktörü arttıkça dış liflerin büküm genliği artmaya başlar, dolayısıyla uzama yeniden artmaya başlar. Katlı iplik aynı yönde büküldüğünde, liflerin ortalama büküm genliği büküm faktörüyle birlikte artar, dolayısıyla katlı ipliğin uzaması da artar ve katlı ipliğin ters yönde büküldüğü duruma göre sayısal olarak daha büyüktür, şu şekilde: aşağıdaki grafikte gösterilmiştir.
Artan aşınma direnci
İşlem sırasında, ipliğin aşınma direnci İplik makine parçalarıyla temas halindeyken esas olarak aşınma direnci derecesi ile ifade edilir. Katlı iplik eşit şekilde kurutulduğundan ve enine kesitte yuvarlandığından, çeşitli makine parçalarıyla sürtünme küçüktür. Katlı iplik kumaşı için, yüzey lifleri kısmen aşınmış olsa bile kumaş, sıkı yapısından dolayı yine de belirli bir mukavemete sahiptir ve bu nedenle kumaş iyi bir aşınma direncine sahiptir.
Parlaklık ve iyileşme hissi
Katlı ipliğin parlaklığı ve hissi, ipliğin yüzeyindeki liflerin eğimine bağlıdır. Elyafların eğimi ne kadar büyükse, parlaklık o kadar kötü ve katlı iplik o kadar serttir; tersine, parlaklık ne kadar iyi ve his o kadar yumuşaktır. İplik çok fazla bükülürse liflerin eksenel eğimi yüksektir ve liflere binen gerilim yüksektir, parlaklık mat ve tuşesi serttir. Bu durumda ters büküm, katlı ipliğin yüzeyindeki liflerin eksenel paralelliğini iyileştirecek ve içe doğru sıkıştırmayı azaltacak, böylece katlı ipliğin parlaklığını ve hissini iyileştirecektir.
Ayrıca büküm ipliğin hacmini, ağırlığını ve çapını etkiler ve büküm etkisi ipliğin sıkılığını arttırır. Belirli bir aralıkta, artan bükümle ipliğin hacmi ve ağırlığı artar ve artan bükümle ipliğin çapı azalır, bu da kumaş kaplama, konfor vb. özelliklerde değişikliklere neden olur.
KAYNAK:https://www.testextextile.com/tr/all-about-yarn-twisting/
