Doğal Lifler için Kumaş Kısaltmaları
Hayvansal lifler ve bitkisel lifler nispeten hipoalerjenik ve çevre dostudur, giyim üretimi ve ev mobilyaları için idealdir. Öte yandan mineral lifler geçmişte yaygın olarak kullanılırken artık daha az yaygın.
Hayvansal Lifler
Hayvansal lifler olağanüstü sıcaklık tutma ve dayanıklılıkları nedeniyle saygı görür. Doğal olarak nefes alabilir ve emicidir, nemi tutarken teri etkili bir şekilde uzaklaştırır ve sizi kuru tutar. Ancak, nispeten zayıf lif mukavemetine sahiptirler ve tüylenmeye ve böcek hasarına eğilimlidirler.
SE – İpek , ipekböceği larvalarının yaptığı kozalardan elde edilen uzun bir elyaftır ve lif mukavemeti en yüksekler arasındadır.
- MS - Dut ipeği, dut ipekböceklerinden elde edilen, eşsiz bir lüks ve pürüzsüzlüğe sahip ipek
- TS – Tussah ipeği, yabani ipekböceklerinden elde edilen ipek, daha az parlak ve kaygan ama daha sıcaktır
HR – Sığır kılı, sığırlardan elde edilen kıl, sığır derisi kumaşlarda yaygın olarak kullanılır.
HS – At kılı, atın yelesinden ve kuyruğundan elde edilen, parlak bir elyaftır.
HZ – Yaygın keçi kılı, angora hariç tüm keçi türlerinin kıllarından elde edilen, kaba ve sert bir lif.
LE – deri, hayvan derisinden yapılmış kumaşlar, güçlü, esnek ve dayanıklı.
WA – Angora, Angora tavşanının yününden yapılan, yumuşak ve kabarık tekstil ürünleri.
WB – Kunduz kürkü, kunduz kürkünden üretilen tekstil ürünleri, kürk mantolar için yumuşak malzemeler
WG – Vicuña, vicuñalardan (nadir bir hayvan) yapılan tekstil ürünleri, kaşmire yakın yumuşak ve parlak bir yapıya sahip.
WK – Deve tüyü, deve tüyünden yapılmış tekstil ürünleri, kalın ama yumuşak.
WL – Lama kılı, lamaların kılından yapılan tekstil ürünleri, alpaka yününe benzer ancak daha az hassastır.
WM – Tiftik, Angora keçilerinden elde edilen, parlak ve pürüzsüz yün.
Yün veya yünlü kumaş , koyun yününden veya geri dönüştürülmüş yünden yapılan tekstil ürünleri
WP – Alpaka yünü, alpakalardan elde edilen, hafif ve ince yün.
WS – Kaşmir , keçilerden elde edilen değerli bir yün türü; yumuşak, narin ve lüks.
WU – Guanako kılı, guanakonun alt kürkünden elde edilen bir elyaf.
WV – Bakire yün, kuzunun ilk tıraşından elde edilen yün.
WY – Yak yünü, yaklardan elde edilen yün, yumuşak ama dayanıklı.
Bitki Lifleri
Bitki veya sebze lifleri, bitkilerin saplarından, meyvelerinden, yapraklarından, bastlarından veya tohumlarından elde edilir. Bu lifler sağlam ve serttir, yüksek çekme mukavemeti sunar. Son derece nefes alabilir ve emicidir, bu da onları tüm mevsimlerde kullanıma uygun hale getirir. Ancak, genellikle pürüzlü dokulara sahiptirler ve suya veya doğrudan güneş ışığına maruz kaldıklarında kırışmaya, buruşmaya, büzülmeye ve renk değiştirmeye eğilimlidirler.
AB – Abaka, Filipinler'deki Musa textilis bitkilerinden elde edilen, suya ve yağa dayanıklı, sert ve elastik bir elyaftır.
AL – Halfagras, ev tekstilinde kullanılan, halfagras bitkisinden elde edilen kaba bir elyaf.
BA / BM – Bambu , bambudan mekanik yöntemlerle elde edilen, antibakteriyel bir lif.
CC – Hindistan cevizi kabuğundan elde edilen eski bir elyaf türü olan hindistan cevizi lifi, paspaslarda, iplerde ve halılarda kullanılır.
CO – Pamuk , pamuk bitkisinden elde edilen, en çok yönlü liflerden biridir.
HA – Kenevir, Cannabis sativa bitkisinin saplarından elde edilen sert bir lif.
JU – Jüt, jüt bitkisinden elde edilen uzun, pürüzlü ancak parlak ve çoğunlukla kimyasal içermeyen bir elyaftır.
KP – Kapok, kapok ağaçlarından elde edilen hafif ve ipeksi bir elyaf olup, aynı zamanda Java pamuğu ve ipek pamuğu olarak da bilinir.
LI – Keten veya keten bitkisinden yapılan, ıslakken daha da güçlü olan dayanıklı bir tekstil ürünü.
RA – Ramie, ketene benzer ancak daha ipeksi ve daha az çekme özelliğine sahip, ramie bitkisinden elde edilen gevrek bir elyaftır.
SI – Sisal, Meksika'da yetişen bir bitkiden elde edilen, son derece sert ve dayanıklı, güçlü bir elyaftır.
Mineral Elyaflar
AS – Asbest, asbestten elde edilen yüksek performanslı bir elyaf olup insan sağlığına zararlıdır.
Rejenere Lifler için Kumaş Kısaltmaları
Yenilenmiş lifler doğal kaynaklardan elde edilir ve endüstriyel işlemlerle kimyasal ve mekanik işleme tabi tutulur. Doğal liflerin birçok faydasını taklit edebilmelerine rağmen, daha düşük mukavemete ve aşınma direncine sahip olma eğilimindedirler. Ayrıca, bu yapay lifler geri dönüştürülebilir ve kompostlanabilir.
AC/CA – Asetat , odun hamurundan üretilen, ipeğe benzer lüks bir görünüme sahip selüloz tekstil ürünleridir.
AG – Aljinat, esas olarak okyanustaki bazı kahverengi alglerden elde edilen, antibakteriyel ve antioksidan özelliklere sahip bir lif.
BB – Bambu viskoz , bambu hamurundan yapılan, nefes alabilen ve rahat bir viskoz kumaş türüdür.
CLY – Lyocell , odun hamurundan yapılan, yumuşaklığı ve parlaklığıyla bilinen bir tür suni ipek elyafıdır.
- TN – Tencel™, birinci sınıf kalite ve sürdürülebilir üretime sahip tescilli bir liyosel türüdür
CMD/MD/MO – Modal , kayın ağacı liflerinden yapılan, mükemmel nem emme özelliğine sahip ancak şekillendirilmesi kolay olmayan bir tür suni ipektir.
CU/CUP – Cupro , pamuk lifinden yapılan, görünüm olarak rayona benzeyen selüloz kumaşlar.
CV/VI – Viskon veya rayon , pamuk ve ipeği taklit eden rejenere selüloz kumaşlar.
CTA/TA – Triasetat, selüloz asetattan üretilen tekstil ürünleri; asetatın geliştirilmiş bir formu olup kırışıklıklara ve kıvrımlara karşı dayanıklıdır.
Sentetik Elyaflar İçin Kumaş Kısaltmaları
Sentetik lifler insan yapımıdır ve kimyasallardan sentezlenir. Dayanıklıdır, uygun fiyatlıdır, bakımı kolaydır ve çok çeşitli uygulamalar için pratiktir. Ancak, genellikle nefes alabilirlik ve konfordan yoksundurlar ve üretimlerinin önemli bir çevresel etkisi vardır.
AR – Aramid, havacılık, askeri uygulamalar ve koruyucu giysilerde kullanılan güçlü, ısıya dayanıklı sentetik bir elyaftır.
CL – Klorofiber, polivinil klorürden (PVC) işlenmiş, kimyasallara dayanıklı ve koruyucu giysilerde kullanılan bir elyaftır.
EA/EL – Elastan (markalı adı Spandex /Lycra), yüksek elastikiyete sahip bir elyaf.
- SP – spandex, poliamidin markalı bir adıdır
FL – Florofiber, yüksek kimyasal dirence ve düşük sürtünmeye sahip, teknik ve koruyucu tekstillerde kullanılan bir elyaftır.
PA – Poliamid, güçlü, elastik ve çok yönlü bir elyaf olup, dış giyimde yaygın olarak kullanılmaktadır.
- NY – Naylon, poliamidin markalı adıdır
PAN – Akrilik , yün benzeri dokuya ve sıcaklığa sahip, kırışmaya ve çekmeye dayanıklı tekstil ürünleri.
PC – Polikarbonat, döşemelik kumaşları kaplamak için kullanılan güçlü ve şeffaf bir termoplastik polimerdir.
PE – Polietilen, endüstriyel tekstiller ve teknik kumaşlar da dahil olmak üzere çeşitli uygulamalarda kullanılan hafif ve esnek bir elyaftır.
PES/PL – Polyester , petrol bazlı ürünlerden üretilen, çok yönlü, güçlü ve kırışmaya dayanıklı tekstil ürünleridir.
- DBP – Ekstra yumuşaklık için her iki tarafı fırçalanmış bir polyester türü olan Çift Fırçalanmış Poli, genellikle taytlarda ve diğer giysilerde kullanılır
- PSF – Polyester Staple Fiber, özellikle dolgu maddesi olarak çok çeşitli tekstil ürünlerinde kullanılan çok yönlü, dayanıklı ve uygun maliyetli bir poli elyaftır.
- SKB – Tek Fırçalanmış Poli, bir tarafı poli fırçalanmış, kumaşın yapısını korurken yumuşaklık ve konfor sunar
PU – Poliüretan, hammaddelerinin lamine edilmesiyle üretilen, çok yönlü bir elyaf olup genellikle su geçirmez kumaşlarda kullanılır.
PVC – Polivinil Klorür, vinil kumaşlar, yağmurluklar ve döşemelik kumaşlar yapmak için kullanılan bir polimerdir.
TF – Teflon, kumaşlar için yapışmaz ve ısıya dayanıklı kaplamalarda kullanılan bir floropolimerin marka adıdır.
VY – Vinil, doğal gaz ve klordan üretilen, suya dayanıklı sentetik kumaşlar.
Karışımlı Kumaşlar için Kumaş Kısaltmaları
Karışımlı kumaşlar, farklı ham liflerin istenen özelliklerini bir araya getirerek kumaşın dokusunu ve görünümünü iyileştirirken, aynı zamanda maliyetleri de azaltır.
AF – Diğer lif, belirli olmayan liflerle karışım.
CVC – Pamuğun Başlıca Değeri, pamuğun çoğunlukta olduğu sentetik elyaflarla pamuk karışımıdır.
EME – Elastomultiester, elastan ve polyester karışımı.
FI – Keten ve keten karışımı
HL – Pamuk ve keten, pamuk ve keten liflerinin karışımından oluşan bir kumaş.
MA – Modakrilik, en az %35 ancak %85'ten az akrilonitril içeren, yün benzeri dokuya sahip ve peruklarda ve suni kürklerde kullanılan kumaşlar.
ME – Metalik elyaf, metal elementlerin karışımından oluşan, dekorasyon, iletkenlik veya tekstil ürünlerine mukavemet kazandırmak için kullanılan bir elyaf türüdür.
Tekstil için Diğer Kısaltmalar
NW – Dokumasız kumaşlar , ne dokuma ne de örme yöntemiyle üretilen kumaşlardır.
OM – Organik malzemeler, organik malzemelerden üretilen tekstil ürünleri
SM – Sentetik malzemeler , insan yapımı malzemelerden üretilen tekstil ürünleri
KAYNAKÇA: https://tr.sino-silk.com/kuma%C5%9F-i%C3%A7eri%C4%9Fi-ve-tekstil-k%C4%B1saltmalar%C4%B1/
