Telefon: 0224 220 84 24
1. GİYSİ TÜRLERİ
1.1. Giyimin Tanımı ve Giyimi Etkileyen Faktörler 
Giyim ; insan vücudunu dış etkilerden korum ve örtünme ihtiyacı ile ortaya çıkan 
giyim , günümüzde süslenmek ve çalışma ortamının gerektirdiği kullanım özellikleri ile 
farklı amaçlara hizmet edecek şekilde gelişmeler göstermiştir. 
Giyimi Etkileyen Faktörler: Kişilerin giyimindeki doğru seçimi, toplum içindeki 
yerini belirlemede davranışları kadar etkileyici olduğu düşünülebilir. 
Giyim seçimini etkileyen faktörler : 
Ø Cinsiyet: Bireyin kız ya da erkek oluşu giyim seçiminde önemli bir faktördür. 
Ø Yaş : Bebek, çocuk, genç giyimleri, yetişkin, orta yaş ve yaşlı insanların giyim 
tarzı birbirinden farklıdır. 
Ø Sosyal Çevre- Sosyal Statü: Giysilerin giyileceği ortama göre toplumun kabul 
ettiği şekilde veya çalışma ortamına uygun giyinmek kişiler için sosyal bir 
sorumluluktur. 
Ø Sosyal Yaşantı: Evde daha rahat giysiler kullanılırken , özel kutlama, düğün 
vb’de daha özelliği olan giysiler tercih edilir. 
Ø Mevsim: Mevsimin özelliğine göre farklı giyim ihtiyaçları ortaya çıkar.Örneğin 
kışın giyilen kabanlar, baharda tercih edilmez. 
Ø Zevk: Kişilerin farklı giyinme tarzı, zevki ve çizgisi vardır. Birinin beğendiği 
bir giysiyi, bir başkası beğenmeyebilir. 
Ø Moda: Özellikle moda akımları seri üretimdeki giysilere şekil vermekte, daha 
önce giyilmesi düşünülmeyen kıyafetler göz alışkanlığı ile büyük kitleler 
tarafından kabul görmektedir. 
 
2.2. Giysi Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar 
Çocuk Giyimlerinin Seçimi: Çocuk giyimlerinin seçiminde, çocukların hareketliliği 
dikkate alınarak giysilerinin sağlıklı, sık yıkanabilen , terletmeyen ve mevsime uygun, doğal 
tekstil maddelerinden üretilmiş olanları tercih edilir. Çocuğun yaşına uygun çeşitli 
süsleyicilerin kullanıldığı şık ve sevimli giysilerin seçilmesi çocuğun zevkini geliştirir.
İç Giyim Seçimi: Kadın, erkek ya da çocuk iç giyimleri direk olarak insan tenine 
giyildiği için mevsime uygun olarak ince pamuklu ya da yünlü dokumalar kullanılır. Sık sık 
yıkanabilen , vücudu saran iç giyimlerde sentetikler sağlık açısından tercih edilmemelidir. 
Dış Giyim Seçimi: Dış giyim seçiminde giyimi etkileyen faktörler dikkate alınır.
1.3. Giysi Türleri 
1.3.1. Cinsiyete Göre Giysi Türleri 
a)Kadın giyimi: İyi bir görünüşe sahip olmak, başkaları üzerinde iyi bir etki 
yaratmak için kadınların giydikleri giysilerdir. 
b)Erkek giyimi: Toplumdaki sosyal statülerine ve modaya göre değişiklik gösteren 
giysilerdir. 
c) Çocuk giyimi: Çocuğa kişilik kazandıran, büyüme ve gelişmesine engel olmayan 
rahat ve kullanışlı giysilerdir. 
1.3.2. Giysi Çeşidine Göre Giysi Türleri 
a)İç giyim: Ten üzerine giyilen, teri emen, rahat ve sağlıklı kumaşlardan yapılmış
giysilerdir. 
b)Dış giyim: İç giyim üzerine giyilen, modaya, çevreye, yaşa, iklime, ekonomik 
duruma, sosyal yaşantıya, kumaş özelliğine göre değişiklik gösteren giysilerdir. 5
KADIN ÜST GİYİMİ ERKEK ÜST GİYİMİ ÇOCUK ÜST GİYİMİ
Manto 
Kostüm 
Etek 
Elbise 
Bluz 
Pantolon 
Fantezi giysi 
T-Shirt 
Palto 
Ceket 
Pantolon 
Takım elbise 
Üniforma 
Gömlek 
Yelek 
Palto 
Ceket 
Kaban 
Elbise 
Pantolon 
Etek
Bluz 
KADIN İÇ GİYİMİ ERKEK İÇ GİYİMİ ÇOCUK İÇ GİYİMİ
Gecelik- 
Sabahlık 
İç çamaşırları
Mayo-Bikini 
Sabahlık 
Pijama 
İç çamaşırları
Mayolar 
Bebe çamaşırları
İç çamaşırları
Gecelik 
Pijama 
Tablo1.1 
1.3.3. Kullanım Yerlerine Göre Giysi Türleri 
a) Spor giyim: Rahatlık, pratiklik sağlayan, sportif çalışmalarda, seyahatlerde tercih 
edilen giysilerdir. 
b) Günlük giyim: Evde, piknikte, günlük yaşamda kullanılan sade, kullanışlı, rahat 
modellerdir. 
c) İş elbiseleri: Çalışan kişinin rahat olması, kıyafetlerinin temiz kalması amacıyla 
tercih edilen basit giysilerdir. 
d) Fantezi giyim: Moda akımından etkilenen, dantel, tül, organze, ipek gibi 
kumaşlarla hazırlanan, çeşitli süslemelerle özellik kazandırılmış giysilerdir. 6
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 
Bu faaliyet sonunda edindiğiniz bilgileri aşağıdaki sorulara vereceğiniz cevaplarla 
ölçüp kontrol edebilirsiniz
ÖLÇME SORULARI 
Aşağıdaki sorulara doğru (D), yanlış (Y) olarak cevap veriniz. 
1. Giyimler, cinsiyete göre; kadın giyimi, erkek giyimi, çocuk giyimi olarak 
gruplandırılır. 
2. Ten üzerine giyilen, teri emen, rahat ve sağlıklı kumaşlardan yapılmış giysilere dış
giyim denir. 
3. T-shirt bir iç giyim çeşididir. 
4. Rahatlık, pratiklik sağlayan, sportif çalışmalarda, seyahatlerde tercih edilen giyimler 
spor giyimlerdir. 
5. Fantezi giyimler, dantel, tül, organze, ipek gibi kumaşlardan hazırlanan giyimlerdir. 
6. Tayt, bir kadın iç giyimidir. 
7. Kullanım yerlerine göre giyimler; spor, günlük, iş elbiseleri ve fantezi giyimler olarak 
gruplandırılır. 
8. Giyim insanların süslenme ihtiyacından doğnmuştıur. 
9. Giyimin ilk amacı örtünme ve insanları dış etkilerden korumadır. 
10. Yaş, giyim seçimini etkileyen faktörlerdendir. 
11. Giyimi etkileyen faktörlerden sosyal yaşantı: Giysilerin çalışma ortamına uygun 
giyinmek kişiler için sosyal bir sorumluluktur. 
12. Çocuk giyimlerinde, çocukların hareketliliği nedeni ile doğal tekstil maddelerinden 
üretilen sağlıklı giysiler seçilir. 
DEĞERLENDİRME 
Değerlendirme sonucunda, yanlış cevaplarınız için konu tekrarı yapınız. 
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME7
ÖĞRENME FAALİYETİ-2 
Bu faaliyette verilecek bilgi ve beceriler doğrultusunda uygun ortam sağlandığında 
çeşitli vücut tiplerini doğru olarak tanımlayabileceksiniz. 
ARAŞTIRMA 
Çevrenizdeki çeşitli vücut tiplerini inceleyerek kadın, erkek, çocuk vücut tipleri 
arasındaki farklılıkları araştırınız.Araştırma sonuçlarını arkadaşlarınızla tartışınız. 
2. ÖLÇÜ ALMA 
2.1. İnsan Vücudu Ölçü ve Oranları
Vücut ölçülerine göre kalıp elde etmek için ölçü almak gerekir. Her biçki sisteminin 
kendi özelliğine göre ölçü alma tekniği vardır. Sistemin başarısı ölçü alma tekniğinin iyi 
kavranmasına ve kullanılmasına bağlıdır. Ölçü iyi alındığı zaman elde edilen kalıplar vücuda 
uygunluk gösterir. Kalıplarda çıkan kusurlar yine ölçülerin iyi kontrol edilmesiyle 
düzeltilebilir. 
ÖĞRENME FAALİYETİ-2 
ARAŞTIRMA 
AMAÇ 8
Şekil 2.1 
2.2. Vücut Tipleri 
2.2.1. Kadın Beden Tipleri 
Boya Göre: 
Ø Kısa beden tipi 
Ø Uzun beden tipi 
Ø Normal beden tipi 
Vücut Tipine Göre: 
Ø Dar basenli bedenler 
Ø Normal basenli bedenler 
Ø Geniş basenli bedenler9
Tablo 2.1 
Normal bedenden sapan kadın vücut yapılarının oranlarına göre beden numaraları
aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. 
1-TAM BOYA GÖRE BEDEN SEMBOLLERİ
160 cm Kısa bedenler 18,19,20… 
168cm Normal bedenler 36,38,40… 
176cm Uzun bedenler 72,76,80… 
2.BEDEN ÖLÇÜSÜNE 
GÖRE 
BEDEN SEMBOLLERİ
84 cm 36 
88 cm 38 
92 cm 
Bedenler arasındaki ölçü 
farkı:4 cm 46 dan sonra:6 cm 
40 
3-BEDEN ÖLÇÜSÜ İLE KALÇA ARASINDAKİ FARKA 
GÖRE 
BEDEN SEMBOLLERİ
< 6 cm Dar kalçalı bedenler İlave:0-
036,038,40… 
6 cm Normal kalçalı bedenler 
36,38,40… 
> 6 cm Geniş kalçalı bedenler İlave:5
536,538,540… 
Tablo 2.210
2.2.2. Erkek Beden Tipi 
Ø İnce uzun beden tipi 
Ø Normal standart beden tipi 
Ø Kısa tıknaz beden tipi 
Ø Şişman göbekli beden tipi 
Kadın vücutları erkek vücutları ile karşılaştırıldığında vücut oranları bakımından genel 
olarak şu farklılıklar görülür: 
Ø Kısa boy 
Ø Dar omuz ve göğüs kafesi 
Ø Geniş leğen kemikleri 
Ø Uzun üst beden (düşük kalça) 
Ø Yuvarlak formlar 
Normalden sapan erkek vücut yapılarının beden oranları aşağıdaki tablolarda 
gösterilmiştir. 11
Tablo 2.312
Normal bedenden sapan erkek vücut yapılarının oranlarına göre beden numaraları
aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. 
TAM BOYA GÖRE BEDEN GRUPLARI BEDEN SEMBOLLERİ
164 Çok kısa P(piccolo) 
170 Kısa K 
176 Orta M 
182 Uzun L 
188 Ekstra uzun X 
BEDEN ÖLÇÜLERİ
84 42 
88 44 
92 46 
96 
Beden ölçüleri arasındaki 
ölçü farkı=40 cm 
48 
100 50 
104 52 
108 54 
112 56 
116 
Bel ölçüleri arasındaki 
fark=5 cm 
Kalça ölçüleri arasındaki 
fark=3cm 58 
BEDEN=100 BEL%BEDEN 
‘/,18 İnce 
‘/,12 Atletik Beden genişliği 
‘/,6 Normal Beden genişliği 1/2 
0 Tıknaz Beden genişliği 
6 Göbekli Beden genişliği 
Tablo 2.4 
2.2.3. Çocuk Beden Tipi 
Ø Bebek beden tipi
Ø Erkek ve kız çocuk beden tipi 
Ø Genç erkek ve genç kız beden tipi (garson tip) 
Çocukta vücut oranları, gelişmiş vücut oranlarından farklılıklar gösterir. Yaşın 
ilerlemesiyle büyüklerin yapısına doğru değişim gerçekleşir. Çocuk ve genç vücutları, 
aşağıdaki özellikleri gösterir: 
Ø Tam boy ile karşılaştırıldığında büyük bir baş
Ø Çeneden göbeğe kadar, büyüklerinkine benzer uzunluk oranları
Ø Tam boy ile karşılaştırıldığında büyüklere oranla daha uzun bir gövde
Ø Daha dar bir göğüs kafesi 
Ø Tam boy ile karşılaştırıldığında kısa kol ve bacaklar 13
Çocuk vücutlarının gelişimi süresince, sadece boyda ve ende değil, aynı zamanda 
orantılarda da değişme olur. Kız çocuklarının yaşa göre gelişimi aşağıdaki tabloda 
gösterilmiştir. Erkek çocuklarının da gelişimleri daha geç ama aynı oranlarda olmaktadır. 
Aşağıdaki şekilden Kız çocuk beden tiplerinin gelişim evrelerini inceleyiniz.
Şekil 2.2 14
Aşağıdaki tablolarda bebek, çocuk, genç kız ve erkek vücutlarının ölçü tablosu 
verilmiştir. 
YAŞ 6 AY 9AY 1 2 3 4 5 6 7 8 
Beden 
No 
68 74 80 86 92 98 104 110 116 122 
Tam boy 68 74 80 86 92 98 104 110 116 122 
Göğüs 
gen. 
52 53 54 55 56 57 58 59 60 62 
Bel 50 50.5 51 51.5 52 52.5 53 53.5 54 55 
Kalça 54 55.5 57 58.5 60 61.5 63 64.5 66 68 
Kol Boyu 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41.5 
Boyun 
Çev. 
25.7 26 26.3 26.6 26.9 27.2 27.5 27.8 28.1 28.9 
Arka 
Yaka 
4.6 4.6 4.7 4.7 4.8 4.8 4.9 4.9 5 5.1 
Koltuk 
Der. 
10.5 11 11.5 12 12.5 13 13.5 14 14.5 15 
Arka 
Uzunluk 16 17.5 19 20.5 22 23.5 25 26.5 28 29.5 
Kalça 
Düş. 
26.5 28.5 30.5 32.5 34.5 36.5 38.5 40.5 42.5 44.5 
Etek 
Boyu 
16 17.5 19 20.5 22 23.5 25 26.5 28 30.5 
Göğüs 
Düş.I 18 18.55 19.1 19.65 20.2 20.7
5 21.3 21.8
5 22.4 23.1 
Göğüs 
Düş.II 13.4 13.9 14.4 14.9 15.4 15.9 16.4 16.9 17.4 18 
Ön uzun. 
I 22.5 24.1 25.6 27.15 28.7 30.2
5 31.8 33.3
5 34.9 36.6 
Ön 
Uzunluk 
II 
16.9 18.4 20.9 22.4 23.9 25.4 26.9 28.4 29.9 31.5 
Arka 
Genişlik 9.9 10.1 10.3 10.5 10.7 10.9 11.1 11.3 11.5 11.9 
Koltuk 
Gen. 
6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 7 7.2 
Ön 
Genişlik 9.9 10.1 10.3 10.5 10.7 10.9 11.1 11.3 11.5 11.9 
Omuz 
Gen. 
6.3 6.6 6.9 7.2 7.5 7.8 8.1 8.4 8.7 9.1 
Kol Gen. 18 18.3 18.6 18.9 19.2 19.5 19.8 20.1 20.4 21.2 
Bilek 
Gen. 
10.6 10.9 11.2 11.5 11.8 12.1 12.4 12.7 13 13.3 15
Pantolon 
Boyu 
34 38.5 43 47.5 52 56.5 61 65.5 70 74.5 
Oturuş
Yüksekli
ği 
16.2 16.6 17 17.4 17.8 18.2 18.6 19 19.4 19.8 
İç Boy 18.8 21.9 26 30.1 34.2 38.3 42.4 46.5 50.6 54.5 
Paça 
Genişliği 18.4 18.7 19 19.3 19.6 19.9 20.2 20.5 20.8 21.1 
Model 
Boyu 
Modele göre değişir 
Tablo 2.5a 
YAŞ 9 10 11 12 13 14 15 16 
Beden No 128 134 140 146 152 158 164 170 
Tam boy 128 134 140 146 152 158 164 170 
Göğüs gen. 64 66 68 72 76 80 84 88 
Bel 56 57 58 60 62 64 66 68 
Kalça 70 72 74 78 82 86 90 94 
Kol Boyu 44 46.5 49 51.5 54 56.5 59 61.5 
Boyun Çev. 29.7 30.5 31.3 32.1 32.9 33.7 34.5 35.3 
Arka Yaka 5.2 5.3 5.4 5.6 5.8 6 6.2 6.4 
Koltuk Der. 15.5 16 16.5 17 17.5 18 18.5 19 
Arka 
Uzunluk 31 32.5 34 35.5 37 38.5 40 41.5 
Kalça Düş. 46.5 48.5 50.5 52.5 54.5 56.5 58.5 60.5 
Etek Boyu 33 35.5 38 40.5 43 45.5 48 50.5 
Göğüs 
Düş.I 23.8 24.5 25.2 27.2 28.2 29.2 30.2 31.2 
Göğüs 
Düş.II 18.6 19.2 19.8 21.6 22.4 23.2 24 24.8 
Ön uzun. I 38.3 40 41.7 43.7 45.7 47.7 49.7 51.7 
Ön Uzun.II 33.1 34.7 36.3 38.1 39.9 41.7 43.5 45.3 
Arka 
Genişlik 12.3 12.7 13.1 13.7 14.3 14.9 15.5 16.1 
Koltuk 
Gen. 
7.4 7.6 7.8 8.2 8.6 9 9.4 9.8 
Ön Geniş. 12.3 12.7 13.1 14.1 15.1 16.1 17.1 18.1 
Omuz Gen. 9.5 9.9 10.3 10.7 11.1 11.5 11.9 12.3 
Kol Gen. 22 22.8 23.6 24.4 25.2 26 26.8 27.6 
Bilek Gen. 13.6 13.9 14.2 14.6 15 15.4 15.8 16.2 
Pant. Boyu 79 83.5 88 92 96 100 104 108 16
Oturuş
Yüksekliği 20.2 20.6 21 21.8 22.6 23.4 24.2 25 
İç Boy 58.8 62.9 67 70.2 73.4 76.6 79.8 83 
Paça Geniş. 21.4 21.7 22 22.5 23 23.5 24 
Model 
Boyu 
Modele göre değişir 
Tablo 2.5 b 
2.3. Vücut Duruş Tipleri 
Ölçü alırken ve kalıp hazırlarken vücut duruş şekillerine dikkat edilmesi gerekir. İnsan 
vücutlarının duruşları genel olarak sınıflandırıldığında aşağıdaki sonuç ve görüntüler ortaya 
çıkmıştır. 
Ø Normal duruş
Ø Dik duruş
Ø Kambur duruş
-
Şekil 2.3 17
2.4. Ölçü Almada Kullanılan Araç ve Gereçler 
Mezür: İnce muşamba veya yumuşak plastikten yapılan, 150 cm boyunda, şerit 
şeklindeki ölçme aletidir. Her iki yüzü de cm ve mm’lere bölünmüştür. 
Cetvel: Plastik veya tahtadan çeşitli şekillerde ölçme ve çizimlerde kullanılır. 
Kağit- Kalem: Öçlüleri yazmak için kullanılır. 
2.5. Ölçü Almada Dikkat Edilecek Noktalar 
Ø Ölçü alınırken kullanılacak mezür, kalem, kağıt gibi malzemeler hazır 
bulundurulmalıdır. 
Ø Ölçüsü alınan kişinin vücut yapısına dikkat edilmeli, simetrik olmayan bedenler 
dikkate alınmalıdır. 
Ø Ölçü alan ve alınan kişinin vücut temizliğine dikkat etmesi gerekir. 
Ø İç giyimi düzgün olmalı, devamlı giyilecek olan korse vb. gibi iç giyimler ölçü 
alınırken de giyilmelidir. 
Ø Ölçüsü alınan kişi normal duruşu nasılsa ölçü alınırken de duruş şeklini 
değiştirmemelidir. 
Ø Ölçü alınırken bolluk vermeden, fazla sıkmadan ölçü alınmalıdır. 
Bütün boya göre; baş, koltuk derinliği, arka uzunluk, kalça düşüklüğü ve vücut 
oranları aşağıdaki resimde gösterilmiştir. 
2.6. Temel Ölçüler 
2.6.1. Temel Ölçünün Tanımı: Vücut üzerinden alınan ölçülerdir. 
2.6.2. Temel Ölçüler 
Bütün boy (Bb) : Kişinin baş dahil çıplak ayakla alınan boy ölçüsüdür . 
Beden (Bd):Göğsün en yüksek yerinden yere paralel olarak alınan ölçüdür . 
Bel (Bl) : Bel çukurundan ve yere paralel olarak alınan ölçüdür. 
Kalça (Klç): Kalçanın en geniş yerinden yere paralel olarak alınan ölçüdür .
Kol boyu (Kb): Kol dirsekten hafifçe kıvrılmış durumdayken, omuz başından bilek
kemiğine kadar alınan ölçüdür 18
UYGULAMA FAALİYETİ
2.6.3. Temel Ölçüleri Vücut Üzerinden Alma Işlemleri 
İşlem Basamakları Öneriler 
Ø Ölçü almak için ölçüsü alınacak kişi, 
ayna, kağıt, kalem, bel şeridi, metre ve 
mezurayı çalışma ortamında 
hazırlayınız. 
Ø Ölçüsü alınacak kişinin iç giyimi düzgün 
olmalıdır.
Ø Bütün boy ölçüsü almak için; 
Ø Ölçüsü alınacak kişiyi çıplak ayakla, 
zemini düzgün bir yerde duvar kenarına 
yaklaştırarak, duvara yaslanmasını
sağlayınız. 
Ø Normal duruş sağlanmalıdır.. 
Ø Başın tepe noktası hizasını duvarda 
işaretleyiniz. 
Ø Ölçüsü alınan kişiyi duvar kenarından 
uzaklaştırınız. 
UYGULAMA FAALİYETİ19
Ø Zeminle yukarıdaki işaret arasını metre 
ya da mezura yardımı ile ölçünüz. 
Ø Beden ölçüsü almak için; 
Ø Ölçüsü alınacak kişiyi ayna karşısına 
uygun bir mesafeye yerleştiriniz. 
Ø Vücut temizliğinize dikkat ediniz. 
Ø Bedenin en geniş yerinden mezuranın 
yere paralelliğini koruyarak, çok 
sıkmadan ve bol bırakmadan beden 
ölçüsü alınız. 
Ø Mezuranın yere paralelliğini aynadan 
kontrol ediniz. 
Ø Bel ölçüsü almak için; 
Ø Ölçüsü alınacak kişiyi ayna karşısına 
uygun bir mesafeye yerleştiriniz. 
Ø İç giyim üzerinden bel ölçüsü alınız. 
Ø İyi bir görüş için ayna karşısında ölçü 
alınız. 
Ø Bele bel şeridi yerleştiriniz. 
Ø Şerit üzerinden mezuranın yere 
paralelliğini koruyarak, çok sıkmadan ve 
bol bırakmadan bel ölçüsü alınız. 
Ø Mezuranın yere paralelliğini aynadan 
kontrol ediniz. 
Ø Kalça ölçüsü almak için; 
Ø Ölçüsü alınacak kişiyi ayna karşısına 
uygun bir mesafeye yerleştiriniz. 20
Ø Kalçanın en geniş yerinden mezuranın 
yere paralelliğini koruyarak, çok 
sıkmadan ve bol bırakmadan kalça 
ölçüsü alınız. 
Ø Kol boyu ölçüsü almak için; 
Ø Kolun normal duruşunu sağlayınız. 
Ø Omuz başından başlayarak bilek 
kemiğine kadar, kolun duruş formuna 
uygun olarak kol boyu ölçüsünü alınız. 
Ø Alınan ölçüleri not ediniz. 
2.7. Yardımcı Ölçüler 
2.7.1. Yardımcı Ölçünün Tanımı
Temel ölçüler esas alınarak hesaplanan ve vücut üzerinden de alınabilen ölçülerdir. 
Ölçülerin tam olarak başlangıç noktası kestirilemediğinden vücüt üzerindeki yerleri bilinmeli 
ancak ölçüler vücüt üzerinden alınmamalıdır. 
2.7.2. Yardımcı Ölçü Çeşitleri 
Yardımcı ölçüler iki gruba ayrılır 
Ø Uzunluk ölçüleri 
Ø Genişlik ölçüleri 21
Uzunluk Ölçüleri 
Koltuk derinliği (Klt.Dr.) : Arka yaka ortasından kol oyuğuna kadar olan uzunluktur.
Arka uzunluk (Au): Arka yaka oyuntusundan bele kadar olan uzunluktur. 
Kalça düşüklüğü(Kd): Bel ile kalça arası yandan ölçülür . 
Elbise boyu(Eb): Arka yaka oyuntusundan etek boyuna kadar olan uzunluktur. 
Arka yaka(Ay): Formül ile bulunur. 
Göğüs düşüklüğü1(Gd): Arka yaka oyuntusu ortasından göğsün en yüksek noktasına 
kadar alınır. 
Göğüs düşüklüğü2(Gd): Göğüs düşüklüğü 1٪ (eksi) arka yaka 
Ön uzunluk 1 (Öu) : Arka yaka oyuntusundan ön bele kadar olan uzunluktur. 
Ön uzunluk 2 (Öu) : Ön uzunluk I ٪ arka yaka 
Beden boyu (Bb1) : Baş hariç enseden yere kadar alınır. 
Beden boyu [diz] (Bb2) : Baş hariç enseden dize kadar alınır. 
Üst kol boyu (Ükb) : Omuzdan dirseğe kadar alınır. 
İç kol boyu (İkb) : Kol altından bileğe kadar alınır. 
Yan boy (Yb) : Belden yere kadar alınır. 
İç boy (İb) : Ağ bitiminden yere kadar alınır. 
Genişlik Ölçüleri 
Arka genişlik (Ag) : Sırtta iki kol takım yeri arasında yere paralel olarak alınır 
Koltuk genişliği (Klt. G.) : Formül ile bulunur. 
Ön genişlik (Ög) : Önde iki kol takım yeri arasında yere paralel olarak alınır. 
Omuz genişliği (Og) : Boyun ile omuz başı arası ölçülür. 
Üst kol genişliği (Ükg) : Üst kolun en geniş yerinden yere kadar alınır. 
Bilek genişliği (Bg) : Bilek kemiği üzerinden alınır
Boyun çevresi (Bç) : Bedende yakanın takılma yerinden alınır
2.7.3. Yardımcı Ölçüleri Hesaplama İşlemleri 
Yardımcı ölçüler, temel ölçülerden hesaplanarak bulunan ölçülerdir. Kalıp hazırlama 
tekniğine göre oranlama yöntemiyle hazırlanır. Türk beden ölçülerine göre hazırlanmış
standart ölçü tablosu ve kalıp hazırlama sistemi yoktur. Değişik ülkelerin ölçü tabloları ve 
kalıp hazırlama sistemleri kullanılmaktadır.(Müller, Pfaff ,İngiliz kalıp hazırlama sistemi 
vb.) Bu ölçülerin en uygun ölçü tablosundan alınması gerekir. Görülen aksaklıklar 
hazırlanan kalıplar üzerinde düzeltmeler yapılarak giderilmelidir. Aşağıda ölçü
sistemlerinden birine göre yardımcı ölçü hesaplama formülleri verilmiştir. 
Koltuk derinliği :Beden 1/10 + 10,5 cm
Arka uzunluk :Bütün boy 1/4 
Kalça düşüklüğü:Koltuk derinliği + Arka uzunluk 
Elbise boyu :Modele ve isteğe göre değişir 
Arka yaka :1/2 Beden 1/10 + 2 cm22
Göğüs düşüklüğü I :Göğüs düşüklüğü II + Arka yaka 
Göğüs düşüklüğü II :Beden ¼ + 3-5 cm 
Ön uzunluk I :Ön uzunluk II + Arka yaka 
Ön uzunluk II :80-90 Bedenler arası: Arka uzunluk + 4 cm 
91-100 Bedenler arası: Arka uzunluk + 4,5 cm 
101- 110 Bedenler arası: Arka uzunluk + 4,5 cm + 1/10 Artık ölçü 
111- 120 Bedenler arası: Arka uzunluk +5 cm + 1/10 Artık ölçü 
Arka genişlik : 1/8 Beden + 5,5 cm
Koltuk genişliği : 1/8 Beden ٪ 1,5 cm 
Ön genişlik : ¼ Beden ٪ 2 cm 
Artık Ölçü: Beden ölçüsü 100 cm’nin üzerindeki ölçüdür. Örneğin: 106 cm olan 
bedenin artık ölçüsü 6 cm dir . 
Yukarıdaki ölçü hesaplamaları yapıldıktan sonra giysi türü ve model özelliğine uygun 
olarak bolluk ilaveleri verilir. 23
UYGULAMA FAALİYETİ
2.7.4. Yardımcı Ölçülerin Vücut Üzerinde Kontrol İşlemleri 
İşlem Basamakları Öneriler 
ØYardımcı ölçülerin yerlerini göstermek 
için ölçüsü alınacak kişi ve mezurayı
çalışma ortamında hazırlayınız. 
ØÖlçüsü alınacak kişinin iç giyimi düzgün 
olmalıdır.
Koltuk derinliği 
ØKol altına yere parallel olacak şekilde bir 
cetvel yerleştiriniz. 
ØKişinin normal duruşu sağlanmalıdır. 
ØMezura ile arka yaka ortasından 
başlayarak, kol oyuntusuna yeleştirilen 
cetvel hizasına kadar ölçü alınız. 
ØKoltuk derinliği yere dik olarak alınır. 
Arka uzunluk
ØBele bel şeridi bağlayarak bel hattını
belirleyiniz. 
ØArka yaka ortasından başlayarak , bele 
yeleştirilen bel şeridi hizasına kadar ölçü 
alınız. 
ØÖlçü mezura ile yere dik olarak alınır
Kalça düşüklüğü 
ØEtek-pantolonda; bele yerleştirilen bel 
şeridi ile kalçanın en geniş yeri hizasına 
kadar dik olarak ölçünüz.. 
UYGULAMA FAALİYETİ24
ØArka yaka ortasından başlayarak, 
kalçanın en geniş yeri hizasına kadar dik 
olarak ölçünüz.. 
Elbise boyu 
ØArka yaka ortasından başlayarak , 
istenilen etek boyu kadar dik olarak
ölçünüz..
ØArka yaka Arka boyunda omuz ile 
yakanın kesiştiği noktalar arasını düz 
olarak ölçünüz. 
ØÖlçüyü yere parallel olarak alınız. 
Göğüs düşüklüğü I 
ØArka yaka oyuntusu ortasından göğsün en 25
yüksek noktasına kadar forma uygun 
olarak ölçü alınız. 
Göğüs düşüklüğü II
ØOmuz başından başlayarak göğsün en 
yüksek noktasına kadar ölçü alınız. 
ØÖlçü mezura ile yere dik olarak alınır. 
ØGöğüs düşüklüğü1 ٪ arka yaka
Ön uzunluk I
ØArka yaka oyuntusundan göğsün en 
yüksek noktasından geçirerek ön bele 
kadar olan uzunluktur. 
Ön uzunluk II
ØOmuz başından başlayarak göğsün en 
yüksek noktasından geçirerek bele kadar 
ölçü alınız. 
Ø(Ön uzunluk ٪ arka yaka) 
ØBele bel şeridi bağlanarak bel hattı
belirlenmiş olmalıdır.
Arka genişlik
ØSırtta iki kol başlangıç yeri arasından yere 
paralel olarak ölçü alınız.
Ön genişlik
ØÖnde iki kol başlangıç yeri arasından yere 
paralel olarak ölçü alınız. 
Koltuk genişliği 
ØÖn ve arka genişlik arasında kalan 
bölümün öçüsünü kol altında yere paralel 
olarak alınız. 
Omuz genişliği
ØOmuz üzerinde yaka çevresi ile kol 
başlangıç noktası arasını düz olarak
ölçünüz. 
Bilek genişliği
ØBilek kemiğini çevreleyerek, kola hareket 
payı vererek ölçü alınız.26
DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ
KONTROL LİSTESİ
Kişi üzerinden ölçü alma ile ilgili yapmış olduğunuz uygulama faaliyetindeki 
çalışmaları tekrar ederek değerlendirme ölçeğine göre kendiniz ya da arkadaşınızla 
değerlendiriniz. 
DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ Evet Hayır 
Ölçü alınacak ortamı eksiksiz olarak hazırladınız mı? 
Ölçü alınacak kişiyi tekniğe uygun olarak hazırladınız mı? 
Bütün boy ölçüsünü kişi üzerinden tekniğe uygun olarak aldınız 
mı? 
Beden ölçüsünü kişi üzerinden tekniğe uygun olarak aldınız mı? 
Bel ölçüsünü kişi üzerinden tekniğe uygun olarak aldınız mı? 
Kalça ölçüsünü kişi üzerinden tekniğe uygun olarak aldınız mı? 
Kol boyu ölçüsünü kişi üzerinden tekniğe uygun olarak aldınız 
mı? 
Yardımcı ölçüleri doğru olarak belirlediniz mi? 
Koltuk derinliği ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol 
ettiniz mi? 
Arka uzunluk ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz 
mi? 
Kalça düşüklüğü ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol 
ettiniz mi? 
Elbise boyunu isteğe uygun belirlediniz mi?
Arka yaka ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz mi? 
Göğüs düşüklüğü I ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol 
ettiniz mi? 
Göğüs düşüklüğü II ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol 
ettiniz mi? 
Ön uzunluk I ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz 
mi? 
Ön uzunluk II ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz 
mi? 
Arka genişlik ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz 
mi? 27
Koltuk genişliği ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol 
ettiniz mi? 
Ön genişlik ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz 
mi? 
Omuz genişliği ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz 
mi? 
Bilek genişliği ölçüsünü doğru olarak hesaplayıp kontrol ettiniz 
mi? 
Çalışmalarınızda zamanı iyi kullansınız mı? 
DEĞERLENDİRME
Yaptığınız değerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa öğrenme faaliyetine geri 
dönerek işlemleri tekrarlayınız. 28
2.8. Numune Üzerinden Ölçü Almada Dikkat Edilecek Noktalar 
Ø Tüm ölçüm yerleri gerdirilmeden ölçülmelidir. 
Ø Alıcı firmanın talebi, teknik föyü, sipariş formu ölçü yerleri tariflerinde esas 
alınmalıdır. 
Ø Ürünün esneme payının ve tuşesinin göz önünde bulundurulması gereklidir. 
Ø Ürünün ve model özelliğine uygun olarak ölçüm yerleri belirlenir. 
2.9. Numune Üzerinden Ölçü Alma İşlemleri 
Numune üzerinden ürünlere göre doğru ölçü almak için ölçüm yerleri bilinmelidir. 
2.9.1. Numune Ölçüm Yerleri
Numune ölçüm yeri, itmiş hazır giyim parçasında tespit edilen ölçüm yerinin adıdır. 
Ölçüm yeri için tespit edilen ölçü değeri santimetre (cm) olarak tanımlanmıştır.Hazır giyim 
konfeksiyon üretiminde ürün gruplarına göre kontrol aşamasında ölçülerek kontrol edilmesi 
gereken minimum ölçüm yerlerini içermektedir. 
İşletmelerde, mümessillerde kalite organizasyon biriminden sorumlu kişilerin ve 
görevlilerin ölçüm yerlerini tek dil ve tek anlatımla tespit etmelerini ve kontrolleri aynı
bakışla yapmalarını sağlayıcı minimum değerlerdir. 
2.9.2. Ürün Gruplarına Göre Minimum Ölçüm Yerleri 
Ø Bluz, gömlek, yelek 
· Göğüs genişliği 
· Etek genişliği 
· Omuz genişliği 
· Kol boyu* 
· Pazu ya da kol evi genişliği ya da kol evi derinliği 
· Kol ağzı genişliği* 
· Yaka çevresi ya da yaka açıklığı ve yaka düşüklüğü ya da yaka genişliği 
· Boy 
Ø Elbise 
· Göğüs genişliği 
· Bel genişliği 
· Basen genişliği* 
· Etek genişliği 29
· Omuz genişliği 
· Kol boyu* 
· Pazu ya da kol evi genişliği ya da kol evi derinliği 
· Kol ağzı genişliği* 
· Yaka çevresi ya da yaka açıklığı ve yaka düşüklüğü ya da yaka genişliği 
· Boy 
Ø Tshirt, sweatshirt, kazak, süveter 
· Göğüs genişliği 
· Bel genişliği 
· Omuz genişliği 
· Kol boyu* 
· Pazu ya da kol evi genişliği ya da kol evi derinliği 
· Kola ağzı genişliği* 
· Yaka açıklığı ve yaka düşüklüğü 
· Yaka çevresi – gerilmiş
· Boy 
Ø Spor ceket, klasik ceket 
· Göğüs genişliği 
· Bel genişliği 
· Basen genişliği* 
· Etek genişliği 
· Omuz genişliği 
· Kol boyu* 
· Pazu genişliği 
· Boy 
· Yaka açıklığı ve düşüklüğü 
Ø Ceket, mont, manto 
· Göğüs genişliği 
· Etek genişliği 
· Omuz genişliği 30
· Kol boyu* 
· Pazu genişliği 
· Kol ağzı genişliği* 
· Boy 
Ø Etek 
· Bel/kemer genişliği 
· Basen genişliği 
· Etek genişliği 
· Etek boyu 
Ø Pantolon 
· Bel/kemer genişliği 
· Basen genişliği 
· Paça genişliği 
· Yan boy 
· İç boy 
Ø Body, mayo giysisi 
· Göğüs genişliği veya ön alt göğüs genişliği 
· Bel genişliği 
· Basen genişliği* 
· Omuz genişliği ve askı eni 
· Kol boyu* 
· Pazu ya da kol evi genişliği ya da kol evi derinliği 
· Kola ağzı genişliği* 
· Yaka açıklığı ve yaka düşüklüğü 
· Ağ genişliği 
· Beden boyu 
Ø Slip, erkek mayo 
· Bel genişliği – gerilmiş ve gerilmemiş
· Basen genişliği 
· Oturuş yüksekliği 31
· Ağ genişliği 
Ø Sutyen, bikini üst parçası
· Alt göğüs genişliği 
· Askı boyu 
2.9.3. Ürün Gruplarına Göre Minimum Ölçüm Yerleri 
Erkek Gömlek Ölçüm Yerleri 
Şekil 2.4 32
T-Shirt Ölçüm Yerleri&
1
Tekstil Dershanesi Whatsapp iletişim sistemine hoşgeldiniz. Bu sistem üzerinden direkt iletişime geçebilirsiniz.