Bilgisayar Destekli Tasarım

Tarih: 16.07.2012 Pazartesi | Ekleyen : firdevs | Okunma Sayısı: 653

I. BÖLÜM

1. CAD – CAM
1.1.Bilgisayar Destekli Tasarım – CAD
 
Bilgisayar yardımı ile Tasarım, bir tasarım probleminin girdi ve çıktılarının etkileşimli olarak sağlanmasını, problemin modelinin matematiksel veri tabanına dayalı olarak geliştirilmesini, seçilen tasarım kriterine göre modelin benzeşimini içerir.
 
Bilgisayar Destekli Tasarım; Mühendislik ve Üretim sürecindeki ilk adım ve üretilecek parçanın bilgisayar ortamında modelleşmesidir. Geometrik modelleme; basit anlamda bir nesnenin bilgisayar ortamında tasvirinin yapılmasıdır. Geometrik modelleme sistemlerini kullanarak bir makine parçasının veyaparçalarının bilgisayar ortamında modelleşmesi, sağladığı avantajlardan dolayı popülerlik kazanmıştır. Bilgisayar ortamındaki modeleistenilen açıdan ve perspektiften bakılabilmesi, parçaların birbiri ile etkileşiminin görsel olarak incelenebilmesi, kesit görünüşlerin elde edilebilmesi gibi kolaylıklar avantajların bazıları olarak sayılabilir. (1)
 
1.2. Bilgisayar Destekli Üretim-CAM (Computer Aided Manufacturing)
 
Modelleme işleminden sonra sıra bilgisayar destekli üretime gelir. Sayısal denetimli tezgahlar Bilgisayar Destekli Üretim teknolojisinin başlangıç safhasını teşkil eder. Parçanın CNC tezgahta işlenebilmesi içinCNC programının oluşturulması gerekir. İşlenecek parçanın karmaşıklığı arttıkça program yazma süresi uzayacak ve hata yapma olasılığı artacaktır.
Ayrıca özellikle kalıp tasarımında karşılaşılan karmaşık yüzeylerin işlenebilmesi için yazılan programlarda istenen hassasiyete ulaşmak zorlaşacaktır. Bu elverişsiz koşullar sayısal denetimli tezgahlar için programlamayı üzerine alan yazılımlar çıkmasına sebep olmuştur.
Başarılı CAM uygulamasında CNC frezenin ayrılmaz parçası karmaşık yüzeyleri kesebilecek komutların hazırlanması yani sayısal (NC) programının yazılmasıdır. Bilgisayar desteği bu konuda tek yardımcıdır. Güçlü bir CAM yazılımı parçanın yüzey modelini kullanır. Bu yüzeyi kesmek üzere, kesici kalemin ölçü ve şeklini de dikkate alarak freze çakısının izleyeceği yolu hesaplar.
Son işlemci (Post processor) adı verilen ayrı bir yazılımla da kesici takım yolu CNC ünitesinin olacağı standart komuta dönüştürülür. Elde edilen bu NC komutları ile freze parçanın yüzeylerini işler.
Ayrıca gelişmiş yazılımlar, çıkarılmış olan NC kodlarının doğruluğunu kontrol etme imkanını kullanıcıya verir. Bu kontrol genellikle çakının parçayı işlerken ki simülasyonunu yapmak şeklindedir. Dolayısıyla programı tezgahta çalıştırmadan önce, ekranda takımın hareketlerini dinamik olarak izlenebilmektedir. Bu sayede programdaki yanlışlıklar ekranda görülebilir ve gerekli düzenlemeler yapılarak, hatasız program elde edilir. (1)
 
II. BÖLÜM
 
2. PRO/ENGİNEER’E BAŞLAMAK
 
2.1. Pro/Engineering 2000i Yüklenim Bilgileri ;
 
1. Kuruluma geçmeden önce; hard diskte “ptc” diye bir klasör açılır.
 
2. CD deki “crack” klasörünün içinde bulunan dosyayı buraya kopyalanır.
 
3. Bundan sonra ; setup.exe çalıştırarak kuruluma başlanır.
 
4. Kurulum menüsünden FLEXIM’i SEÇİLMEZ ve devam edilir. Yine pro/enginneer program bileşenlerini sorulur, istenilenler seçilir ve devam edilir.
 
5. License bilgileriyle ilgili bir bölüm gelecek ADD’yi tıklanır ve location bölümüne “ptc” klasörünün adresini yazılır. (örneğin c:ptc gibi) OK deyip devam edilir. Bir uyarı mesajı gelir bu önemli değil devam edilir. Ayarlar yapılır ve dosyalar aktarmaya başlanır. En son kurucudan restart yapması istenir. Restart ettikten sonra program kullanılabilir. (2)
 
2.2. Pro/engineer’i Çalıştırmak
 
1. Pro/engineer kurulduktan sonra masa üstüne gele aşağıdaki pro/engineer simgesine tıklanarak program çalıştırılır.
 
Şekil 2. 1 Pro/engineer kısa yol tuşu (3)
 
2. Diğer bir seçenek ise Başlat – Programlar – Pro ENGİNEER – yolları izlenerek simgesi tıklanarak program çalıştırılır.
 
3. Program çalıştıktan sonra Şekil 2.2’deki menü ekran gelir bu ekran pro/engineer ana açılış ekranıdır.
 
Şekil 2. 2 Pro/Engineer ana açılış ekranı (3)
 
4. Pro/engineer programında yeni menülerin açılması new butonuna basılarak veya File-New sekmesine basılarak gerçekleştirilir ve Şekil 2.3’deki tablo ekrana gelmektedir.
 
Sketch – Taslak
Part – Parça
Assembly – Montaj
Manufucturing – İmalat
Drawing – Resim
Format – Biçim
Report – Rapor
Diyagram – Grafik
Layout – Sayfa
Markup – Markalama
 
Şekil 2. 3 Yeni dosya açma tablosu (3)
 
6. Bu noktadan sonra gerçekleştirmek istenilen işleme göre menü seçimi gerçekleştirilmekte ve oluşturulmak istenilen dosya ismi belirlenmektedir.
 
III. BÖLÜM
3. SKETCH
 
Yukarıdaki işlemler gerçekleştirildikten sonra Sketch menüsü seçilir ve karşımıza Sketch menüsünün ana ekranı olan Şekil 3.1’deki taslak oluşturma ekranı gelir.
 
Şekil 3. 1 Sketch menüsü ana ekranı (3)
 
Şekil 3.1’deki ekranla birlikte ekranın sağ tarafında boylu boyunca Menü Manager (Menü Yöneticisi) gelir. Menü Manager çalışma esnasında gözden kaybolabilir bu durumda Ctrl A ile geri çağırılır.
 
Menü Manager: Sketch menüsünde gerçekleştirmek istenilen iki boyutta çizim yapabilme imkanını sunan, gerekli komutları bünyesinde barındırır.
 
Şekil 3. 2 Menü Manager (Menü Yöneticisi) (3)
 
Şekil 3.2. de Menü Manager’ın içerdiği komut başlıklarının Türkçe karşılıkları karşılarında yazılı olarak verilmiş bulunmaktadır.
Şimdi tek tek ve sırasıyla Sketch Menüsüne ait komutları uygulamaları ile birlikte anlatılacaktır.
 
3.1. Sketch (Taslak)
3.1.1. Point (Nokta)
 
Point(Nokta) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Point sekmelerine sırasıyla tıklanmaktadır ve mesaj bölümünde ekrana(Nokta oluşturmak için bir yer şeçin) ifadesi gelir.
 
Şekil 3. 3 Geometri menüsü (3)
 
Çizim ekranında istediğimiz yerlere farenin sol tuşu yardımıyla nokta oluştururuz. Örneğin Şekil 3.4. ‘teki örnekte olduğu gibi.
 
Şekil 3. 4 Örnek Nokta oluşumu
 
3.1.2. Line (Çizgi)
3.1.2.1. Geometry (Geometrik)
3.1.2.1.1. 2 Points (İki Noktadan)
 
Line(Çizgi) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Line – Line Type – Geometry – 2 Points sekmelerine sırasıyla tıklanmaktadır. Mesaj bölümünde (Başlangıç noktasını seçin) mesajı göründüğünde çizilecek çizginin başlangıç noktasına tıklanır..
 
Şekil 3. 5 Çizgi tipi belirleme menüsü (3)
 
Line type seçiminde seçtiğimiz 2 Points özelliğinden dolayı çizgimizi oluşturmak için ikinci mesajı (Bitiş noktasını seçiniz) çizgimizin bitiş noktasını belirlememiz gerekmektedir.
 
Şekil 3. 6 Örnek Çizgi
 
Şekil 3. 7 Örnek Çizgi
 
Şekil 3.6 ve Şekil 3.7 2 noktadan oluşan çizgi örnekleri.
 
3.1.2.1.2. 2 Tangent (İki Noktan Teğet)
 
Line komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Line – Line Type – Geometry – 2 Tangent sekmelerine sırasıyla tıklanılır. Get Select menüsü ekrana gelir bundan sonra mesaj bölümünün izlenmesi gerekmektedir.
 
Şekil 3. 8 Geometri menüsü (3)
 
İzlenmesi gereken mesajların gereklerini yerine getirerek uygulamalı olarak anlatımıza devam edilirse;
 
Şekil 3.9’daki gibi iki yay olsun ve bu iki yaya teğet doğrular oluşturulmak istendiğinde yapılması gereken mesajları izlemektir.
 
(Farklı iki yay, daire, splineler seçiniz.)
 
Şekil 3. 9 2 noktasına teğet çizgi oluşturulacak yaylar
 
İlk mesajda belirtildiği üzere ilk olarak Şekil 3.10’daki kırmızı renkle belirli olan yay seçilir.
(İkinci nesneyi seçiniz) İkinci mesajımız olarak ekrana gelir.
 
Şekil 3. 10 İlk teğet noktasını barındıran yayın seçilmesi
 
Bunu da gerçekleştirerek Şekil 3.10’da sol taraftaki yay seçildiğinde iki yaya teğet olan bir doğru oluşur. Yayların üzerinde seçilen noktaların değişkenliğine göre oluşabilecek doğruları Şekil 3.12’de görmek mümkün harfleri teğet anlamında kullanılmıştır.
Şekil 3. 11 Oluşmuş ilk, iki noktaya teğet eksen çizgisi
 
Şekil 3. 12 Oluşmuş diğer noktaya teğet çizgiler
 
3.1.2.2. Centerline (Eksen Çizgisi)
3.1.2.2.1 2Point (İki Noktadan)
 
Centerline(Eksen çizgisi) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Line – Line Type – Centerline – 2 Points sekmelerine sırasıyla tıklanmaktadır.(Başlangıç noktasını seçin.) masajı gelir. Yapılması gereken önceki komutlarda olduğu ve bundan sonraki komutlarda da olacak olan mesajları sırasıyla yerine getirmektir.
 
Şekil 3. 13 Eksen çizgisi komutu menüsü (3)
İlk mesajımızı yerine getirelim.
Şekil 3. 14 Eksen çizgisi başlangıç noktası
 
İkinci mesaj (Bitiş noktasını seçiniz) eksen çizgisin doğrultusunu istenilen yönde oluşturabilmek için herhangi bir yere bitiş noktası için tıklanır. Oluşan şekil, Şekil 3.15 deki gibi olur.
 
Şekil 3. 15 Eksen çizgisi örneği
 
3.1.2.2.2 Tangent (Teğet)
 
Centerline komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Line – Line Type – Centerline – 2 Tangent sekmelerine sırasıyla tıklanmaktadır. Get Select menüsü ekrana gelir bundan sonra mesaj bölümünün izlenmesi gerekmektedir.
İlk olarak (Farklı iki yay, daire, veya spline seçiniz.) mesajı ekrana gelir. Line komutundaki 2 Tangent komutuyla aynı şekilde uygulanır.
 
Şekil 3. 16 2 noktaya teğet eksen çizgisi komut menüsü (3)
 
Şekil 3.17’deki iki daireye teğet birden fazla centerline çizilebilir, örnek olarak uygulamadaki gibi;
 
Şekil 3. 17 2 Noktaya teğet eksen çizgisi için daireler
İlk mesaj yerine getirildi ve bir daire seçiminde bulunuldu.
İkinci mesaj olan (İkinci Nesneyi seçiniz.) mesaj bölümünde görünür.
 
Şekil 3. 18 2 Noktaya teğet eksen çizgisi için ilk dairenin seçimi
 
Teğet olması istenilen dairenin eksen çizgisinin teğet olarak geçmesi istenilen kenarına tıklandığında Şekil 3.19’daki şekil oluşur.
 
Şekil 3. 19 İki noktaya teğet eksen çizgisinin örneği
 
Bu iki daireye etrafında oluşturulabilecek 2 Tangent Centeline (Teğet eksen çizgileri) bunlardır.
 
Şekil 3. 20 2 Noktaya teğet eksen çizgilerine örnekler
 
3.1.3. Rectangle (Dikdörtgen)
 
Rectangle(Dikdörgen) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Rectangle sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 21 Dikdörtgen komutuna ulaşma menüsü (3)
 
(Kutunun köşegenlerini oluşturmak için iki nokta seçiniz. Vazgeçtiğinizde farenin orta tuşuna tıklayınız.) Mesajda anlatıldığı gibi köşegenlerin yerlerine farenin sol tuşu ile tıklandığında dikdörtgen oluşur.
Oluşturulan dikdörtgen Şekil3.22’de görülmektedir.
 
Şekil 3. 22 Dikdörtgen örneği
 
3.1.4. Arc (Yay)
 
Arc(Yay) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Sketch – Arc sekmelerine tıklanmaktadır.
Arc komutunun alt komut seçenekleri belirir ilk olarak Tangent End komutunun üzerinde imleç hazırdır.
 
Şekil 3. 23 Yay komutuna ulaşma menüsü (3)
 
3.1.4.1. Tangent End (Teğet ve Bitiş)
 
Şekil 3. 24 Bitiş noktasına yay çizilecek doğru
 
Tangent End komutunu gerçekleştirebilmek için Şekil 3. 24’deki gibi bir doğru çizilir, bu ilk adımdır. İkinci adım olarak Tangent (Teğet) noktasına tıklanmaktadır. Teğet noktaları çizginin uç noktalarıdır. Son olarak oluşturmak istenilen yayın End (Bitiş) noktasına tıklanmaktadır.
 
Yukarıda ki sıra takip edildiğinde Şekil 3.25’deki şekil elde edilir.
 
Şekil 3. 25 Bir doğrunun bitiş noktasına teğet yay
 
Aynı işlemler doğrunun diğer ucuna da uygulanırsa Şekil 3.26’daki şekil elde edilir.
 
Şekil 3. 26 Bir doğrunun iki ucuna teğet olarak oluşturulmuş yaylar
 
Şekil 3.27’deki farklı doğrultuda ki bir doğrunun daireye yakın bir yay ile birleştirilmesi görülmektedir.
 
Şekil 3. 27 Bir doğrunun bitiş noktasına teğet yay
 
3.1.4.2. Concentric (Eşmerkezli)
 
(Bir yay seçin yeni yayın merkezi ona göre tayin edilsin, vazgeçmek için farenin orta tuşuna tıklayınız.)
 
Şekil 3. 28 Eşmerkezli yay menüsü (3)
 
(Bir yay seçin yeni yayın merkezi ona göre tayin edilsin, vazgeçmek için farenin orta tuşuna tıklayınız.)
Eşmerkezli yay oluşturmak için önceden oluşturulmuş bir yay veya dairenin mutlaka olması gerekmektedir.
 
Biraz önceki çizime devam edildiği varsayılırsa ve şekildeki yay ile eşmerkezli yaylar oluşturulması mümkündür.
 
Şekil 3. 29 Bir doğrunun bitiş noktasına teğet yay
 
Bunun için Menü Manager – Sketch – Arc – Concentric sekmelerine tıklanmaktadır. Ekrana yukarıda açıklanan ilk mesajımız gelir ve yayın seçilmesini ister.
 
Yayı seçtikten sonra (Yayın başlangıç noktasını seçiniz.) ikinci mesaj olarak yayın başlangıç noktasının belirtilmesini istenir.
Başlangıç noktası belirledikten sonra (Yayın bitiş noktasını seçiniz.) son mesaj olarak yayın bitiş noktasının belirtilmesini istenir.
Şekil 3. 30 Eşmerkezli yay örnekleri
 
Tüm mesajlara sırasıyla uyulduğunda Şekil 3.30’daki örnekte olduğu gibi istenilen kadar eş merkezli yay oluşturulabilir.
3.1.4.3. 3 Tangent (3 Noktadan Teğet)
 
3 Tangent(3 Noktadan Teğet) bir yay oluşturabilmek için bir biri ile bağlantılı yada bağlantısız en az üç nesne bulunması gerekmektedir.
 
Şekil 3. 31 3 Noktaya teğet yay oluşturma menüsü (3)
 
3 Tangent komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Arc – 3 Tangent sekmelerine tıklanır.
Şekil 3.32’deki gibi bir yamuğun 3 kenarına teğet bir yay çizmek için şu sıralar izlenir.
Şekil 3. 32 3 Noktasına teğet oluşturulacak yamuk
 
(İlk nesneyi seçiniz, vazgeçmek için farenin orta tuşuna basınız.) yayın teğet olması istenilen doğrulardan ilki seçilir.
 
Şekil 3. 33 3 Noktasına teğet oluşturulacak yamuğun ilk kenarının seçimi
 
(ikinci nesneyi seçiniz.) yayın teğet olması istenilen doğrulardan ikincisi seçilir.
 
Şekil 3. 34 3 Noktasına teğet oluşturulacak yamuğun ikinci kenarının seçimi
 
( Üçüncü nesneyi seçiniz.) yayın teğet olması istenilen doğrulardan üçüncüsü de seçilir. Seçilen üçüncü doğru ile birlikte Şekil 3.35’deki şekilde olduğu gibi yay oluşur.
 
Şekil 3. 35 3 Noktasına teğet oluşturulmuş yamuk
 
3.1.4.4. Fillet (Radüs)
Filet(Radüs) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Arc – Fillet sekmelerine basılır.
Üst taraftaki yamuğun köşesine bir Fillet oluşturulmak istendiğinde. Mesajlar kullanıcıyı yönlendirir.
Şekil 3. 36 Radüs oluşturma menüsü (3)
 
Şekil 3. 37 Radüs oluşturulacak yamuk
Şeklimizin ilk hali Şekil 3.37’deki gibidir.
(İki nesne seçiniz.) ilk mesaj Fillet oluşturulacak iki nesnen seçiminin gerçekleştirilmesi istenir.
 
İlk nesne seçildikten sonra tekrar
(İki nesne seçiniz.) ilkinde olduğu gibi Fillet oluşturulacak diğer nesnenin seçilmesi istenir.
 
Şekil 3. 38 Radüs oluşturulacak köşeyi oluşturan ilk doğrunun seçimi
 
İkinci nesnenin seçilmesiyle oluşturulmak istenen Fillet tamamlanmış olur.
 
Şekil 3. 39 Radüs oluşturulmuş yamuk
 
3.1.4.5. Center/Ends (Merkez ve Bitiş Noktası)
Center/Ends(Merkez ve Bitiş Noktası) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Arc – Center/Ends sekmelerine basılır.
(Yayımızın merkezini seçin.) İlk mesaj olarak ekrana gelir.
Seçilen herhangi bir merkezin etrafında yayın oluşturulacağı yörünge görülür. Bu yörünge fare yardımıyla büyütebilir veya küçültebilir.
(Yayın başlangıç noktasını seçin.) yay oluşturulmak istenen yörünge belirlendikten sonra yayın başlangıç noktası da seçilir.
Şekil 3. 40 Merkez ve bitiş noktasından yaralanarak yay çizme menüsü (3)
 
Şekil 3. 41 Merkezi Belirlenmiş yay
 
Şekil 3.42’de merkezi ve başlangıç noktaları belirlenmiş yayı görmek mümkün.
 
Şekil 3. 42 Merkezi ve başlangıç noktası belirlenmiş yay
Şimdi yapılması gereken yayın son noktasının da belirlenerek yayı oluşturmak. Bunun için yapılması gereken (Yayın bitiş noktasını seçiniz) yayın bitiş noktasının seçilmesini isteyen mesajı yerine getirmektir.
 
Oluşturulmuş olan yayı Şekil 3.43’de görmek mümkün.
 
Şekil 3. 43 Merkez, başlangıç ve bitiş noktaları belirlenerek oluşturulmuş yay
 
3.1.4.6. 3 Point (3 Nokta İle Yay)
3 Point komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Arc – 3 Point sekmelerine basılır.
(Yayın başlangıç noktasını seçiniz.) Oluşturulmak istenen yayın üç noktasından biri olan başlangıç noktası belirlenmektedir.
Şekil 3. 44 3 Nokta kullanılarak oluşturulacak yayın ilk noktası
Şekil 3. 45 3 Nokta kullanılarak yay oluşturma menüsü (3)
(Yayın bitiş noktasını seçiniz.) İlk noktası belirli olan yayın üç noktadan ikincisi olan yayın bitiş noktası belirlenmektedir.
Başlangıç ve bitiş noktaları belirlenmiş yay.
 
Şekil 3. 46 3 Nokta kullanılarak oluşturulacak yayın ikinci ve bitiş noktasının belirlenmesi
Üçüncü noktanın belirlenmesi ile yay oluşmuş olacak, bunun için (Yayın orta noktasını seçiniz.) yayın üçüncü ve son noktası olan orta noktanın belirlenmesi gerekir.
 
Şekil 3. 47 3 Noktası belirlenerek çizilmiş yay
 
Şekil 3.47 ve Şekil 3.48’deki gibi başlangıç, bitiş ve orta noktaları farklı yerlerde seçilebilir.
 
Şekil 3. 48 3 Noktası belirlenerek çizilmiş yay
 
3.1.5. Circle (Daire)
 
Circle komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Circle sekmelerine tıklanmaktadır.
Circle komutunun da Arc komutu gibi 6 tane alt menüsü bulunmaktadır.
 
Şekil 3. 49 Daire oluşturma menüsü (3)
 
3.1.5.1. Geometry (Geometri)
Geometry komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Circle – Geometry sekmelerine tıklanmaktadır.
 
3.1.5.1.1. Center/Point (Merkez ve Nokta İle Daire)
 
Center/Point komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Circle – Geometry – Centr/Point sekmelerine tıklanmaktadır.
Merkezi ve herhangi bir noktasını belirleyerek daire oluşturmak için ilk önce (Dairenin merkezini seçiniz.) mesajda belirtildiği gibi dairenin merkez noktası belirlenmektedir.
 
Şekil 3. 50 Merkez ve bir noktasından yaralanılarak daire oluşturma menüsü (3)
 
Merkez noktasını belirlenen dairenin çapını belirlemek için (Dairenin
üzerinde bir nokta seçiniz.) mesajda belirtildiği gibi daire istenilen çapa geldiğinde dairenin üzerinde herhangi bir nokta tıklanarak daire oluşturulur.
Şekil 3. 51 Merkezi belirlenmiş daire
 
Daire istenirse büyük istenirse küçük çapta
olur bunu kullanıcı belirler.
 
Şekil 3. 52 Merkez ve bir noktasında yararlanılarak çizilmiş daireler
 
3.1.5.1.2. Concentric (Eşmerkezli)
 
Concentric komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Circle – Geometry – Concentric sekmelerine tıklanmaktadır.
Arc komutundaki Concentric Arc ( Eşmerkezli Yay) oluşturmada kullanılan aynı mantık ile burada da Concentric Circle (Eşmerkezli Daire) oluşturulmaktadır.
 
Şekil 3. 53 Eşmerkezli Daire için referans daire
Şekil 3. 54 Eşmerkezli Daire oluşturma menüsü (3)
 
(Dairenin merkezini tayin etmek için bir yay veya daire seçiniz.) Yeni bir daire oluşturmak için önceden çizilmiş bir daire veya yay olması gerekmektedir. Şekil 3.55 ve Şekil 3.56’da buna bir örnekler görmek mümkün.
 
Şekil 3. 55 Örnek eşmerkezli daireler
(Daire üzerinde bir nokta seçiniz) Şekil 3.55 ve Şekil 3.56’da farklı çaplarda iki daire üzerinde herhangi bir noktadan tıklanarak referans alınan dairenin merkeziyle eşmerkezli daireler oluşturulmuştur.
 
Şekil 3. 56 Örnek eşmerkezli daireler
 
3.1.5.1.3. 3 Tangent (3 Noktadan Teğet)
 
3 Tangent komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Circle – Geometry – 3 Tangent sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 57 3 Noktadan teğet daire oluşturma menüsü (3)
 
Arc komutunda kullanılan 3 Tangent Komutuyla aynı özellikleri taşımaktadır. Burada 3 noktaya teğet daire oluşturulur.
Şekil 3.58’deki gibi bir üçgen şekil içinde üç kenarına teğet bir daire oluşturmak istenildiğinde kullanılacak komut olarak 3 Tangent ile karşılaşılır.
Şekil 3. 58 3 Noktasına teğet daire oluşturulacak şekil
 
(İlk nesneyi seçiniz. Vazgeçmek için farenin orta tuşuna tıklayınız.) Dairenin teğet olması istenen ilk nesne belirlenmektedir.
 
Şekil 3. 59 3 Noktasına teğet daire oluşturulacak şeklin ilk doğrusunun seçimi
 
(İkinci nesneyi seçiniz) Dairenin teğet olması istenen ikinci nesne de belirlenmektedir.
 
Şekil 3. 60 3 Noktasına teğet daire oluşturulacak şeklin ikinci doğrusun seçilmesi
 
(Üçüncü nesneyi seçiniz.) Şekil 3.60’daki şekilde mavi renkli kalan son kenar seçilerek üçüncü teğet kenar da belirlenmiş olur ve Şekil 3.61’deki gibi üç kenara teğet bir daire oluşturulmuş olur.
 
Şekil 3. 61 3 Noktaya teğet dairenin oluşmuş şekli
 
3.1.5.1.4. Fillet (Radüs)
Fillet komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Circle – Geometry – Fillet sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Arc komutunda Fillet köşegenlere kavis verdiğini görülmüştü. Burada seçilen kenarlara teğet daire oluşturulur.
 
Şekil 3. 62 Radüs oluşturulacak şekil
 
(İlk nesneyi seçiniz. Vazgeçmek için farenin orta tuşuna tıklayınız.) Fillet komutuyla daire oluşturulmak istenilen iki kenardan ilki belirlenmektedir.
Şekil 3. 63 Radüs oluşturma menüsü (3)
 
Şekil 3. 64 Radüs oluşturmada kullanılacak ilk doğrunun seçimi
 
(İkinci nesneyi seçiniz.) Daire oluşturmak için seçilmesi gereken ikinci kenar belirlenmektedir. Şekil 3.65’de görülen şekildeki gibi bir daire oluşur.
 
Şekil 3. 65 Daire oluşturma menüsündeki radüs oluşturmaya örnek
 
3.1.5.1.5. 3 Point (3 Nokta İle Daire Oluşturma)
3 Point komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Circle – Geometry – 3 Point sekmelerine tıklanmaktadır.
Bu komutta Arc Komutundaki 3 Point komutuyla aynı görevi yapmaktadır.
(Daire üzerinde ilk noktayı seçiniz.) Daire oluşturmak için üç noktadan ilki belirlenmektedir.
 
Şekil 3. 66 3 nokta ile oluşturulacak dairenin ilk noktasının belirlenmesi
Şekil 3. 67 3 nokta kullanarak daire oluşturma menüsü (3)
 
(Daire üzerinde ikinci noktayı seçiniz.) Daire oluşturmak için ikinci nokta belirlenmektedir.
Şekil 3. 68 3 nokta ile oluşturulacak dairenin ikinci noktasının belirlenmesi
 
(Daire üzerinde üçüncü noktayı seçiniz.) Daire oluşturmak için gerekli son nokta da belirlendikten sonra yan taraftaki şekildeki gibi bir daire elde edilir.
 
Şekil 3. 69 3 nokta ile oluşturulacak dairenin üçüncü noktasının belirlenmesi ve dairenin oluşumu
 
3.1.6. Adv Geometry (Gelişmiş Geometri)
Adv Geometry komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch – Adv Geometry sekmelerine tıklanmaktadır.
Adv Geometry komutunun altında da alt komutlar bulunmaktadır.
Şekil 3. 70 Gelişmiş geometri menüsü (3)
 
3.1.6.1. Conic (Konik)
Conic komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch –Adv Geometry – Conic sekmelerine tıklanmaktadır.
(Konik nesnenin ilk bitiş noktasını seçiniz.) Oluşturulmak istenilen koniğin ilk noktasının seçilmesi gerekir.
 
Şekil 3. 71 Koniğin ilk noktasının belirlenmesi
(Konik nesnenin son noktasını seçiniz) Oluşturulmak istenilen koniğin son noktasının seçilmesi gerekir.
Şekil 3. 72 Konik menüsü (3)
Seçilen son nokta ilk noktayla 90˚ ve katları olmak zorunda değildir.
Şekil 3. 73 Koniğin ikinci noktasının belirlenmesi
 
Şekil 3. 74 Koniğin üst noktasının belirlenmesi ve koniğin oluşumu
 
(Koniğin üst noktasını seçiniz. Eminseniz sol, vazgeçmek için orta tuşu tıklayınız.) Son olarak konik oluşturmak için farenin sol tuşu ile üst noktanın konumunu belirledikten sonra tıklanır.
3.1.6.2. Coord Sys (Koordinat Sistemi)
Coord Sys komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch –Adv Geometry – Coord Sys sekmelerine tıklanmaktadır.
 
(Koordinat sistemini oluşturmak için yer seçiniz.) Oluşturmak istenilen koordinat sisteminin yeri belirlenmektedir ve sol tuşla tıklanarak koordinat sistemi yerleştirilir.
 
Şekil 3. 75 Koordinat menüsü (3)
 
Şekil 3. 76 Örnek koordinat sistemi
 
3.1.6.3. Elliptic Fillet ( Eliptik Radüs)
 
Elliptic Fillet komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch –Adv Geometry – Elliptic Fillet sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 77 Eliptik radüs oluşturma menüsü (3)
 
Eliptik radüs oluşturmak için yan taraftaki önceden çizilmiş doğruların olması gerekmektedir.
 
Şekil 3. 78 Eliptik radüs oluşturulacak doğrular
 
(İki nesne seçiniz.) Eliptik radüs oluşturmak istenilen doğrulardan ilki seçilir.
 
Şekil 3. 79 Eliptik radüs oluşturmada kullanılacak ilk doğrunun seçimi
 
(İki nesne seçiniz.) Eliptik radüs oluşturmak istenilen doğrulardan ikincisi de seçilir ve istenilen eliptik radüs oluşturulmuş olur.
 
Şekil 3. 80 Eliptik radüs oluşturmada kullanılacak ikinci doğrunun seçimi ve eliptik radüs oluşumu
3.1.6.4. Ellipse (Elips)
Ellipse komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch –Adv Geometry – Ellipse sekmelerine tıklanmaktadır.
Daire oluşturulurken kullanılan Center/Point komutunun benzeridir. Tek fark orada daire burada elips oluşturulmasıdır.
(Elipsin merkezini seçiniz.) oluşturmak istenen elipsin merkezi farenin sol tuşu ile tıklanarak belirlenmektedir.
 
Şekil 3. 81 Oluşturulacak elipsin merkezinin seçimi
 
Şekil 3. 82 Elips oluşturma menüsü (3)
 
(Dikdörtgen ile tanımlanan elipsin köşe noktasını belirleyiniz.) Oluşturulmak istenen elipsin quadrant noktalarına teğet doğrula çizildiğinde çizgilerin bir dikdörtgen oluşturduğu görülür. Elipsin merkezi belirlendikten sonra büyük radüslü olan taraf ile küçük radüslü taraf oluşan dikdörtgenin köşe noktasının tayini ile belirlenmektedir.
 
Şekil 3. 83 Örnek elips
 
Yukarıda sağ tarafta duran şekilde rahatlıkla anlaşılması için hayali dikdörtgenin köşeleri iki quadrantlardan geçen iki doğrunun kesişmesiyle canlandırılmaya çalışılmıştır. Yine hatırlatmakta fayda var gerçekte böyle iki doğru yok ama biz elipsi oluşturmak için kesişim noktasına farenin sol tuşu ile tıklanır.
3.1.6.5. Spline (Spline)
Spline komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch –Adv Geometry – Spline sekmelerine tıklanmaktadır.
(Spline’nin üzerinden geçtiği noktalar yaratın.) Oluşturulmak istenen spline’nin üzerinden geçtiği noktalar belirlenmektedir.
 
Şekil 3. 84 Spline başlangıç noktasının belirlenmesi
 
(Spline’nin üzerinden geçtiği noktalar yaratın.) Her hareket için aynı mesaj gelir.
 
Şekil 3. 85 Spline oluşturma menüsü (3)
(Spline’nin üzerinden geçtiği noktalar yaratın.) İstenildiği kadar tekrarlanabilen bu hareket süresince aynı mesaj gelir ve her defasında bir nokta belirlenmektedir. Belirlenen son nokta splinenin bitiş noktasını oluşturur.
 
Şekil 3. 86 Spline için ikinci noktanın belirlenmesi
 
Şekil 3. 87 Örnek spline
 
3.1.6.6. Text (Yazı)
 
Text komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch –Adv Geometry – Text sekmelerine tıklanmaktadır.
(Yazıyı giriniz.) Yazılmak istenilen metin, rakamlar veya semboller buraya girip aktarılabilir.
Teknik yazdırılmak isteniyorsa ekrana gelecek yazı Şekil 3.89’daki gibi olur.
 
Şekil 3. 88 Yazı oluşturma menüsü (3)
 
Şekil 3. 89 Örnek yazı oluşturma
 
Yazı tipi boyutları üzerinde değişiklik yapılmak istenirse Modify menüsünde yazının üzerine tıklanarak yapılır.
Menüde Text Line ile metin değiştirebilir.
Text Type ile yazı tipini, boyutlarını açısını değişikliğe uğratmak mümkün.
 
3.1.6.7. Blend Vertex (Karışık Tepe Noktaları)
 
Blend vertex komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sketch –Adv Geometry – Blend vertex sekmelerine tıklanmaktadır.
(Bir parçanın son noktasını seçiniz.)
 
Şekil 3. 90 Blend vertex oluşturulacak şekil
 
Şekil 3. 91 Blend vertex menüsü (3)
 
Son noktaları seçilmiş parçaları yan tarafta görmek mümkün.
 
Şekil 3. 92 Örnek blend vertex
 
3.2. Constraints (Kısıtlamalar)
Constraints komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints sekmelerine tıklanmaktadır.
Constraints (kısıtlamalar) komutları yardımıyla makul ölçülerde, çizim üzerinde değişikler yapılması mümkündür.
Bu değişiklikler ölçüsel olmaktan çok çizimi oluşturan unsurların birbirleriyle konumlarıyla ilgilidir. Örneğin doğruların birbirlerine diklikleri, paralellikleri, uzunluklarının eşitlikleri, bir doğru ile bir yay veya dairenin teğet olma durumları gibi bir çok seçenek olabilir.
3.2.1. Create (Yaratmak)
Create komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create sekmelerine tıklanmaktadır.
3.2.1.1. Same Points (Aynı Noktada)
 
Same Points (Aynı Noktada) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Same Points sekmelerine tıklanmaktadır. ( Çakıştırmak için iki nokta seçiniz.)
 
Şekil 3. 93 Aynı noktada çakıştırılacak doğrular
 
Üst taraftaki gibi iki doğruyu biriyle çakıştırmak gerektiğinde ,
 
Şekil 3. 94 Kısıtlandırmalar menüsü (3)
Şekil 3. 95 Çakıştırılacak doğrulardan ilkinin seçimi
Kırmızı ile belirtilen ilk noktayı ve sağ taraftaki doğrunun sol ucuna tıklandığında Şekil 3.96’daki gibi birleşirler.
 
Şekil 3. 96 Çakıştırılmış doğrulara örnek
Ölçülendirmede de görüldüğü gibi birleşmelerine karşın soldaki doğrunun sol ucu ile sağdaki doğrunun sağ ucu arasındaki uzaklı 100mm idi yine aynı, bir değişiklik söz konusu değil.
3.2.1.2. Horizontal (Yatay)
Horizontal komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Horizontal sekmelerine tıklanmaktadır.
(Yatay yapılacak nesneyi seçiniz.)
 
Şekil 3. 97 Yatayda kısıtlama uygulanacak şekil
H ile sembolize edilmiş doğrular zaten horizontal oldukları anlaşılıyor. Buna göre L1 ile sembolize edilmiş iki doğru bulunuyor. İkisi üzerinde de L1 bulunması bunların eşit uzunlukta olduklarını gösterir.
Buna göre L1 doğrularının yatay yapılması gerekmektedir. Bunun için mesaja uyulması yeter.
L1 doğrularından bir tanesi seçilirse iki doğruda yatay olacaktır.
Şekil 3. 98 Yatay kısıtlandırma komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Şekil 3. 99 Yatayda kısıtlama işlemine örnek
Doğrulardan hangisini tıklarsak H işareti onun üzerinde çıkar.
Şekil 3. 100 Yatayda kısıtlama işlemine örnek
 
3.2.1.3. Vertical (Dikey)
Vertical komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Vertical sekmelerine tıklanmaktadır.
(Dikey yapılacak nesneyi seçiniz.)
 
Şekil 3. 101 Dikeyde kısıtlama uygulanacak şekil
 
Burada ise L1 doğrularından herhangi birisini dikey yapmak için tıklamak yeterli olacaktır.
 
Şekil 3. 102 Dikeyde kısıtlamaya örnek
 
Şekil 3. 103 Dikeyde kısıtlama menüsü (3)
 
Şekil 3. 104 Dikeyde kısıtlamaya örnek
 
3.2.1.4. Point Entity (Nesne Üzerinde Bir Nokta )
 
Point Entitiy komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Point Entity sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 105 Nesne üzerindeki bir nokta yardımıyla kısıtlama yapılacak şekil
(Nesne ve nokta seçiniz.) Aynı hizada olması istenen nokta ve nesne seçilir.
 
Şekil 3. 106 Nesne üzerindeki bir nokta yardımıyla kısıtlama komutuna ulaşma menüsü (3)
 
İlk olarak nokta seçilir.
 
Şekil 3. 107 İlk nesne üzerindeki noktanın seçimi
Sonra sağdaki doğrunun sağ veya sol ucundan biri seçilir.
Şekil 3. 108 Diğer nesne üzerindeki nesnenin seçimi ve kısıtlama
 
İlk olarak nokta seçilir.
 
Şekil 3. 109 İlk nesne üzerindeki noktanın seçimi
Sonra soldaki doğrunun sağ veya sol ucundan biri seçilir.
Şekil 3. 110 Diğer nesne üzerindeki nesnenin seçimi ve kısıtlama
3.2.1.5. Tangent (Teğet)
Tangent komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Tangent sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 111 Kısıtlama yoluyla teğet oluşturulacak şekil
(Teğet yapmak için iki nesne seçiniz.) Kesişe iki yay, daire, daire il doğru veya yay ile doğru olabilir. Bunları birbirine teğet yapmak için kullanılır.
Şekil 3. 112 Kısıtlama yoluyla teğet oluşturma menüsü (3)
 
Önce daire veya yay seçilir sonra buna teğet olması istenen nesne seçilir. Şekil 3.113’de yay ile doğru birbiri ile teğet yapılmaktadır.
Şekil 3. 113 Kısıtlama yoluyla teğet oluşturulacak yayın seçimi
 
Yayda seçildikten sonra sağdaki doğruda seçildiğinde Şekil 3.114’deki şekil elde edilir.
 
Şekil 3. 114 Kısıtlama yoluyla oluşan teğet
 
3.2.1.6. Perpendicular (Dik)
Pependicular komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Perpendicular sekmelerine tıklanmaktadır.
Perpendicular(Dik) komutu Vertical(Dikey) komutuna benzese de sınırlı bir benzerlik içermektedir. Vertical(Dikey) komutunda X ekseni yatay Y ekseni dikey olarak kabul edildiğinde sadece doğruları Y ekseninde dikey konumda bir değişikliğe uğratabilir.
Perpendicular(Dik) komutunda ise sadece Y ekseninde değil her iki düzlemde de doğruları birine dikey konuma getirebilir.
 
Şekil 3. 115 Kısıtlama yoluyla dik hale getirilecek doğrular
Şekil 3. 116 Kısıtlama yoluyla dik doğrular oluşturma menüsü (3)
 
Şekil 3.115’deki gibi değişik düzlemlere yönelmiş doğruları birbirine dik yapmak için mesaj kutusu takip edildiğinde (Dik yapmak için iki nesne seçiniz.)
Vertical(Dikey) komutunda dik yapılacak nesne direk seçiliyordu. Burada önce referans doğru sonra buna dik olacak doğru seçilir. Şekil 3.117’de referans doğrusu seçildi.
Şekil 3. 117 Kısıtlama yoluyla dik hale getirilecek doğrulardan referans olanının seçimi
 
Sonra dik olması istenilen doğru seçilince Şekil 3.118’deki gibi bir şekil oluşur.
 
Şekil 3. 118 Kısıtlama yoluyla oluşturulmuş dik doğrular
 
Perpendicular(Dik) komutu bir doğru ile daireye uygulandığında neler olur onu görmek gerekirse,
(Dik yapmak için iki nesne seçiniz.) yine aynı mesaj gelir.
Şekil 3. 119 Doğru ile dairenin dik hale getirilmesi
 
İlk işlemdeki gibi sırasıyla mesaj uygulanacak olursa.
 
Şekil 3. 120 Kısıtlama yoluyla dik hale getirilecek dairenin seçimi
Daire referans olarak seçildi, sonra buna dik olması istenilen doğru seçildi. Dairenin y ekseni ile doğru ayni doğrultuda çakıştı doğru ile dairenin x ekseni birbirine dik olmuş oldu.
Şekil 3. 121 Kısıtlama yoluyla dik hale getirilecek doğrunun seçimi
 
Şekil 3. 122 Kısıtlama yoluyla dik hale gelmiş daire ve doğru
3.2.1.7. Parallel (Paralel)
Parallel komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Parallel sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 123 Kısıtlama yoluyla paralel hale getirilecek doğrular
Şekil 3.123’deki doğrulardan ikisini paralel konuma getirmek için yapılması gerekenler şunlardır:
(Paralel yapmak için iki nesne seçiniz.)
 
Şekil 3. 124 Kısıtlama yoluyla paralel oluşturma menüsü (3)
 
Şekil 3. 125 Kısıtlama yoluyla paralel hale getirilecek doğrulardan ilkinin seçimi
 
Şekil 3. 124’deki gibi referans doğru belirlenmektedir.
(Paralel yapmak için iki nesne seçiniz.) ilk mesajın aynısı gelir. Referansa paralel yapılmak istenilen diğer doğru veya doğrular seçilir.
Şekil 3. 126 Kısıtlama yoluyla paralel hale getirilecek doğrulardan ikincisin seçimi
Paralel oldukları yandaki şekilde görülmektedir.
 
Şekil 3. 127 Kısıtlama yoluyla oluşturulmuş paralel
 
3.2.1.8. Equal Radii (Radüs Eşitleme)
Equal Radii komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Equal radii sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 128 Kısıtlama yoluyla eşitlenecek radüsler
 
Şekildeki 5mm ve 3mm ölçülerindeki radüslerin eşitlenmesi için yapılması gerekenler şunlardır:
 
Şekil 3. 129 Kısıtlama yoluyla radüs eşitleme menüsü (3)
(İki tane yay, daire veya elips seçiniz.) Radüsleri değiştirilmek istenen iki yay seçilir. Fakat önce ölçülerin Strengthen(Güçlendirme) komutuyla sabitlenmesi gerekir.
 
Kırmızı renkli ilk yay seçilir.
 
Şekil 3. 130 Kısıtlama yoluyla eşitlenecek radüslerden ilkinin seçimi
 
İkinci 5mm radüslü yayda seçildikten sonra, 3mm’lik yayı referans olarak seçildiğinde 5mm’lik yayın ölçü çizgisi kırmızılaşır.
 
Şekil 3. 131 Kısıtlama yoluyla eşitlenecek radüslerden ikincisinin seçimi
(Göze çarpan bir kısıtlama ve uyuşmayan bir ölçü var. Onu kaldırmak için seçiniz.) Değiştirmek istenen radüs seçilir.
 
Bunun için Şekil 3.132’deki menü ekrana gelir ve Done Sel sekmesine tıklandığında radüs eşitlemesi gerçekleşir.
 
Şekil 3. 132 Kısıtlama yoluyla eşitlemede radüs silme menüsü (3)
 
Şekil 3. 133 Kısıtlama yoluyla eşitlenmiş radüsler
 
3.2.1.9. Equal Lengths (Uzunluk Eşitleme)
 
Equal Lengths komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Equal Lengths sekmelerine tıklanmaktadır.
Farklı uzunluklardaki doğruları eşitlemek gerektiğinde yapılması gerekenler şunlardır:
 
Şekil 3. 134 Kısıtlama yoluyla uzunlukları eşitlenecek doğrular
(Eşitlemek için iki parça seçiniz.)
 
İlk nesne seçilir.
 
Şekil 3. 135 Kısıtlama yoluyla uzunluk eşitleme menüsü (3)
 
Şekil 3. 136 Kısıtlama yoluyla uzunlukları eşitlenecek doğrulardan ilkinin seçimi
 
İkinci nesnede seçildikten sonra Equal Radii(Radüs Eşitleme) komutundaki gibi bir menü ve bir mesaj ekrana gelir.
 
Şekil 3. 137 Kısıtlama yoluyla uzunlukları eşitlenecek doğrulardan birinin ölçüsünün silinmesi
(Göze çarpan 3 kısılama ve iki ölçü uyuşmazlığı var. Bir tanesini kaldır.)
 
Seçilen iki nesneden hangisinin boyu büyütmek veya küçültmek isteniyorsa seçilir. Böylelikle uzunluk eşitlemesi gerçekleştirilmiş olur. 20mm’lik Boy 15mm olur.
 
Şekil 3. 138 Kısıtlama yoluyla uzunlukları eşitlenmiş doğrular
 
Şekil 3. 139 Kısıtlama yoluyla uzunlukları eşitleme için silme menüsü (3)
 
3.2.1.10. Symmetric (Simetri)
Symmetric komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Symmetric sekmelerine tıklanmaktadır.
Simetri belirli bir noktaya göre eş konumda olmak demektir. Komutu anlatınca bu tanımı daha iyi anlamak mümkün olacak.
 
Şekil 3. 140 Kısıtlama yoluyla simetrik parçalar oluşturma menüsü (3)
 
Yandaki şekildeki gibi farklı doğrultulara yönelmiş, farklı uzunluklarda iki doğru birbirine göre simetrik hale getirmek istenildiğinde yapılması gerekenler şunlardır:
(Simetrik yapmak için eksen çizgisi ve iki nesne seçiniz.) Simetrik olması istenen iki nesnenin simetrik olması istenen uçları ve eksen çizgisi herhangi bir sıra olmadan seçilir.
 
Şekil 3. 141 Kısıtlama yoluyla simetrik hale getirilecek parçalar
 
Yukarıdaki mesajda istenile seçme işlemleri gerçekleştirildikten sonra Şekil 3.142’deki şekildeki gibi simetrik olacak uçlarda oklar belirir.
Şekil oluşturulurken ölçüler güçlendirildiği için mesaj ile kısıtlandırılma ve uyuşmazlık olduğu bildirilir.
 
Şekil 3. 142 Kısıtlama yoluyla simetrik parçalar oluşturmak için silinecek ölçülerin seçilmesi
(5 noktada kısıtlama ve 6 ölçüde uyuşmazlık göze çarpıyor. Bir tanesini seçin ve kaldırın.) Normalde ölçülerde bir güçlendirme olmasaydı direk seçilen uçlar birbiri ile simetrik olacaktı fakat diğer ölçülerde kendiliğinden değişikliğe uğrayacaktı. Bu istenmeyen durumu önlemek için ölçülerde güçlendirilme yapılır.
 
Şekil 3. 143 Kısıtlama yoluyla simetrik parçalar oluşturmak için silme menüsü (3)
 
Şekil 3. 144 Kısıtlama yoluyla simetrik hale getirilmiş şekil
 
10mm’lik ölçüye tıklanarak o ölçü kaldırılır ve uzunluk eşitleme gerçekleştirilmiş olur.
 
Şekil 3. 145 Kısıtlama yoluyla simetrik parçalar oluşturmak için silinecek ölçülerin seçilmesi
Doğruların üst uçlarını simetrik yaparken uygulanan yolların aynısı alt iki ucu da birbirine göre simetrik yapmak için tekrar uygulanır. Sonuç olarak üst-sağdaki şekil oluşur.
 
3.2.1.11. Line Up Horizontal (Doğru Üzerinde Yataylık)
 
Line Up Horizontal komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Line Up Horizontal sekmelerine tıklanmaktadır.
Burada da X düzleminde yani yatay doğrultuda nesnelerin istenilen uçları aynı hizaya getirilir.
 
Şekil 3. 146 Kısıtlama yoluyla yatayda aynı hizaya getirilecek doğrular
 
Şekil 3. 147 Kısıtlama yoluyla yatayda doğruları aynı hizaya getirme menüsü (3)
 
(İki nesne seçiniz.) Yatayda aynı doğrultuya getirilmek istenilen doğrular seçilir.
 
Şekil 3. 148 Kısıtlama yoluyla yatayda aynı hizaya getirilecek ilk doğrunun ucunun seçimi
 
İlk nokta seçilince yine aynı mesaj gelir. (İki nesne seçiniz.) İkinci doğrunun uç noktası seçilince bu nokta ilk seçilen referans noktanın hizasına iner. Referans çizgi yüksekse kısa olan onun hizasına çıkar.
Şekil 3. 149 Kısıtlama yoluyla yatayda aynı hizaya getirilmiş doğrular
 
3.2.1.12. Line Up Vertical (Doğru Üzerinde Diklik)
Line UpVertical komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Line Up Vertical sekmelerine tıklanmaktadır.
Burada da Y düzleminde yani dikey doğrultuda nesnelerin istenilen uçları aynı hizaya getirilir.
 
Şekil 3. 150 Kısıtlama yoluyla dikeyde aynı hizaya getirilecek doğrular
(İki nesne seçiniz.) Dikeyde aynı doğrultuya getirilmek istenilen doğrular seçilir
 
Şekil 3. 151 Kısıtlama yoluyla dikeyde doğruları aynı hizaya getirme menüsü
İlk nokta seçilince yine aynı mesaj gelir. (İki nesne seçiniz.) İkinci doğrunun uç noktası seçilince bu nokta ilk seçilen referans noktasının hizasına gelir.
Şekil 3. 152 Kısıtlama yoluyla dikeyde aynı hizaya getirilecek doğrulardan ilkinin seçimi
 
Şekil 3. 153 Kısıtlama yoluyla dikeyde aynı hizaya getirilecek doğrulardan ikincisinin seçimi ve aynı hizaya gelmiş halleri
 
Yandaki örnekte referans olarak alttaki doğrunun sağ ucu seçilmiştir. Dikeyde üsteki doğrunun sol ucunu bu hizaya taşımak için tıkladığımızda Şekil 3.155’deki gibi olur.
Şekil 3. 154 Kısıtlama yoluyla dikeyde aynı hizaya getirilecek doğrulardan ilkinin seçimi
 
Şekil 3. 155 Kısıtlama yoluyla dikeyde aynı hizaya getirilecek doğrulardan ikincisinin seçimi ve aynı hizaya gelmiş halleri
3.2.1.13. Collinear (Eş Seviyede Hizalama)
Collinear komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Collinear sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 156 Kısıtlama yoluyla eş seviyede hizalanacak doğrular
Şekil 3.156’daki iki doğruyu aynı eş yükseklikte hizalamak için yapılması gerekenler şunlardır:
 
Şekil 3. 157 Kısıtlama yoluyla doğruları eş seviyede hizalama menüsü (3)
 
( Eş seviyede hizalamak için iki nesne seçiniz.) Sağ en alttaki doğruyu sol en üstteki doğrunun hizasına getirmek için önce taşınması istenilen nesne seçilir.
 
Şekil 3. 158 Kısıtlama yoluyla eş seviyede hizalanacak doğrulardan ilkinin seçimi
 
Son olarak seviyesine getirilmek istenilen doğruda seçilince Şekil 3.159′daki gibi hizalanmış olurlar.
 
Şekil 3. 159 Kısıtlama yoluyla eş seviyede hizalanmış doğrular
 
3.2.1.13. Alingment (Hizalama)
 
Alingment komutuna ulaşmak için Menü Manager – Constraints – Create – Alingment sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 160 Kısıtlama yoluyla hizalanacak doğruların seçimi
(Hizalamak için iki nesne veya nokta seçiniz.) Önceden değişmesi istenmeyen ölçüleri belirlenmiş bir çizimde hizalanmak istenen nokta veya doğrular seçilerek aynı hizaya getirilirler.
Şekil 3. 161 Kısıtlama yoluyla doğruları hizalama menüsü (3)
 
Şekil 3. 162 Kısıtlama yoluyla doğruların hizalanabilmesi için önceki kısıtlamalardan birisinin silinmesi
(3 tane kısıtlama göze çarpıyor. Bir tanesini kaldırın.) Hizalamanın yapılabilmesi için yapılmış kısıtlamalardan birinin olmaması gerekir. Bunun için Şekil 3.164’deki menü gelir. Kısıtlamalardan birisi seçilirse hizalama gerçekleşir.
 
Şekil 3. 163 Kısıtlama yoluyla doğruların hizalanması
 
Şekil 3. 164 Kısıtlama yoluyla doğruların hizalanabilmesi için silme menüsü (3)
Örnekte işareti ile sembolize edilen diklilik istenmediği için seçilmiş ortadan kaldırılmıştır.
 
3.3. Modify (Düzenleme)
Modify(Düzenleme) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Modify sekmelerine tıklanmaktadır.
Modify menüsü yardımıyla oluşturulmak istenilen çizimin özelliklerini değiştirmek mümkündür.
 
3.3.1. Mod Entitiy (Nesneleri Düzenleme)
 
Mod Entity komutuna ulaşmak için Menü Manager – Modify – Mod Entity sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 165 Düzenlenecek nesne
Şekil 3.165’de 6.06mm uzunluğunda olan doğruyu 10mm uzunluğuna getirmek için yapılması gerekenler şunlardır:
Şekil 3. 166 Düzenleme menüsü (3)
 
Değiştirilmek istenilen ölçü seçilir.
 
Şekil 3. 167 Düzenlenecek nesnenin ölçüsünün seçilmesi
 
(Yeni değeri giriniz.) değiştirilmek istenen ölçüye tıklandıktan sora oluşturulmak istenilen değerin girilmesi için yukarıdaki mesaj gelir. (Yeni değeri giriniz.)10mm için 10değeri girilir.
 
Şekil 3. 168 Düzenlenen nesnenin yeni ölçüsünün görünmesi
10mm için 10 yazıldıktan sonra Enter tuşuna basılır veya (çek) işaretine tıklanmaktadır. Ölçümlendirmede ilk başta 6.06mm görünen ölçü artık 10mm görünmektedir.
 
Şekil 3. 169 Düzenlenen nesnenin gerçek ölçüsünün görünmesi
Fakat doğrunun gerçek uzunlu görünmemektedir. Bunun için (Yeniden oluşturma) sekmesine tıklanılarak doğrunun gerçek uzunluğu Şekil 3.169’daki şekildeki gibi görünür.
3.3.2. Scale (Ölçek)
Scale(Ölçek) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Modify – Scale sekmelerine tıklanmaktadır.
Scale(Ölçek) komutuyla herhangi bir nesnenin ölçüsü değiştirildiğinde çizimdeki diğer nesnelerde onun değişim yüzdesine göre değişim geçirir.
 
Şekil 3. 170 Ölçeklendirme menüsü (3)
Yukarıdaki gibi 3 tane, ikisi eşit olan doğrulardan oluşan bir çizimde 2mm boyundaki doğru değiştirildiğinde diğer doğruların durumunu incelemek için şunları yapmak gerekir.
Şekil 3. 171 Ölçeklendirilecek doğrular
 
(Lütfen doğrusal bir ölçülendirme seçiniz.) değiştirilmek istenen ölçü seçilir.
Ölçü seçilince kırmızı renk olur.
 
Şekil 3. 172 Ölçeklendirmede referans ölçünün seçilmesi
 
(Yeni bir değer giriniz) ölçülendirmede görünen ölçüyle birlikte yukarıdaki mesaj gelir. İstenilen ölçünün girilmesi istenir.
(Yeni bir değer giriniz) yeni değer olarak 4mm girildikten sonra çek işaretine tıklanarak veya enter tuşuna basarak değer onaylanır.
İstenilen ölçüye gelen doğrunun uzunlu ilk değerine göre iki kat artırıldığı için diğer doğruların uzunlukları aynı oranda yani iki kat artmış olur. Şekil 3.173’de bunu görmek mümkündür.
Şekil 3. 173 ölçekleme sonunda doğruların hali
 
3.3.3. Drag Dim Val (Ölçüleri Sürükleyerek Oluşturma)
Drag Dim Val (Ölçüleri sürükleyerek oluşturma) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Modify – Drag Dim Val sekmelerine tıklanmaktadır.
Drag Dim Val komutuyla ölçüler değiştirilmek istendiğinde ölçüler sürüklenerek büyütülür veya küçültülür.
Komutun işlemesi için değişime uğrayacak ölçülerin seçilmesi gerekmektedir.
 
Şekil 3. 174 Sürükleyerek değiştirilecek doğrular
 
(Düzenlemek için ölçüleri seçiniz.) mesajını gördükten sonra ölçüler seçilir.
 
Şekil 3. 175 Sürükleme yardımıyla ölçü değiştirme menüsü (3)
 
Seçim işlemi bitince enter tuşuna basılır ve Şekil 3. 177’deki tablo ortaya çıkar.
 
Şekil 3. 176 Sürükleme yardımıyla değiştirilecek nesnelerin seçimi
 
3mm uzunluğundaki ölçünün sürüklenerek değiştirileceği bölüm en üstte yer almaktadır.
2mm uzunluğundaki ölçünün sürüklenerek değiştirileceği bölüm ikinci sırada yer almaktadır.
Ölçülerin değişme oranlarına göre deişimin gerçekleştirildiği bölüm üçüncü sırada yer almaktadır.
 
Şekil 3. 177 Sürükleyerek ölçü değiştirme tablosu (3)
 
En altta sürükleme hassasiyetinin bulunduğu bölüm yer almaktadır. ( Seçmek için sol tuşu, reset etmek için sağ tuşu, vazgeçmek için orta tuşu kullanın) Sürükleyerek ölçü değişikliğinde bulunmak için sol tuşla seçim yapılır. Tablodaki ölçüyü sağa veya sola sürüklenerek istenilen ölçüye gelindiğinde tekrar sol tuşa tıklanmaktadır.
 
2mm’lik ölçü 3mm olana kadar sürüklenmiş ve yandaki şekil elde edilmiştir.
 
Şekil 3. 178 Sürükleme yoluyla değiştirilen ilk ölçü
 
3mm’lik ölçüde 4mm olana kadar sürüklenmiş ve son olarak Şekil3.178 elde edilmiştir.
 
Şekil 3. 179 Sürükleme yoluyla değiştirilen ikinci ölçü
 
3.3.4. Drag Entitiy (Nesne Sürükleme)
Drag Entity(Nesne Sürükleme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Modify – Drag Entity sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 180 Nesne sürükleme yoluyla ölçüsü değiştirilecek doğrular
Şekil 3. 181 Nesne sürükleme yoluyla ölçü değiştirme menüsü (3)
 
3mm’lik ölçüyü değiştirmek için yapılması gerekenler şunlardır.
(Düzenlenecek ölçüyü seçiniz.) Bu komutta değiştirilecek ölçü seçilir.
 
Şekil 3. 182 Nesne sürükleme yoluyla ölçüsü değiştirilecek doğrunun seçimi
 
(Sürüklemek için nesneyi veya yeni ölçüyü seçiniz.) Değiştirilecek ölçü doğru ise diğer nesneye tıklanmaktadır ve sürükleme işlemi ile ölçüsü seçilen nesne değişime uğratılır. Bu komutta dikkat edilmesi gereken önemli bir husus üzerinde sabitleme bulunan nesneden sürükleme gerçekleştirilemez.
 
Şekil 3. 183 Nesne sürükleme yoluyla ölçüsü değişen doğrular
3.3.5. Drag Vertex (Noktadan Sürükleme)
Drag Vertex(Noktadan Sürükleme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Modify – Drag Vertex sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 184 Bir noktadan sürükleme yoluyla ölçüsü değiştirilecek doğrular
Şekil 3. 185 Bir noktadan sürükleyerek ölçü değiştirme menüsü (3)
 
(Düzenlemek için iki ölçü seçiniz.)
 
İlk ölçü seçilir.
 
Şekil 3. 186 Bir noktadan sürükleyerek ölçüsü değiştirilecek ilk nesne seçimi
 
(Sürüklemek için noktayı seçin veya yeni bir ölçü seçin.) değişime uğrayacak ölçüler seçildikten sonra hangi noktadan sürüklenecekse o nokta seçilir.
 
Şekil 3. 187 Bir noktadan sürükleyerek ölçüsü değiştirilecek ikinci nesne seçimi
 
Nokta seçildikten sonra (Noktanın yeni konumu için bir yer seçiniz veya vazgeçmek için farenin orta tuşunu kullanınız.) şeklinde bir mesaj gelir. Noktanın bu yeni konumu ölçülerin değişikliğini gerçekleştirmiş olacak.
 
Şekil 3.188’de 3mm’lik ölçüleri 4mm olacak şekilde bırakılmıştır.
 
Şekil 3. 188 Bir noktadan sürükleyerek ölçüsü değişen doğrular
 
Yataydaki 4mm’lik ölçünün 1mm olması istendiği için bu ölçü tekrar 1mm olacak şekilde değiştirilmiştir.
Bu komutta ölçüle çok hassas olarak elde edilemediği zaman şekli belirli hale getirilen çizimler Mod Entity komutuyla tam ölçülerine getirilebilir.
Şekil 3. 189 Bir noktadan sürükleyerek ölçüsü değişen doğrular
 
3.3.6. Set Anchor (Sabitleme)
Set Anchor(Fiks Noktası) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Modify – Set Anchor sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 190 Sabitleme menüsü (3)
 
Set Anchor(Fiks Noktası) komutu çizim sırasın da oluşan fiks noktasının istenilen sürüklemeleri gerçekleştirmede sorun çıkarmasına karşın fiks noktasını değiştirmek için kullanılır.
 
Şekil 3. 191 Sabitleme noktası değiştirilecek şekil
 
(Sürükleme için fiks oluşturabilmek için nokta seçiniz.)
 
Şekil 3.192’deki iki şekilde farklı noktalara taşınmış fiks noktalarını görmek mümkün.
 
Şekil 3. 192 Yeri değiştirilen sabitleme noktalarının şekilleri
 
3.4. Move (Taşıma)
Move(Taşıma) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Move sekmelerine tıklanmaktadır.
Move(Taşıma) komutuyla nesnelerin yerini ve ölçülerini değiştirmek mümkündür.
Şekil 3. 193 Taşıma menüsü (3)
3.4.1. Drag (Sürükleme)
Drag(Sürkleme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Move – Drag sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 194 Sürükleyerek taşıma menüsü (3)
 
Şekil 3. 195 Sürüklenerek taşınacak şekil
 
Drag(Sürükleme) komutu ölçülendirme çizgilerinin yerini değiştirmede kullanılırsa bunu gerçekleştirmek için yapılması gerekenler şunlardır:
 
(Sürüklemek için bir nokta, merkez veya diğer nesneleri seçiniz.) Önce taşınacak ölçülendirilme çizgisi seçilir.
 
Şekil 3. 196 Sürüklenerek taşınacak nesnenin seçimi
 
Ölçülendirilme çizgisinin yeni konumu belirlendikten sonra farenin sol tuşu ile tıklanarak bırakılır.
 
Şekil 3. 197 Sürüklenerek nesne taşıma şekli
Yeni konumu belirlendikten sonra yandaki şekli alır.
 
Şekil 3. 198 Sürüklenerek taşınmış ölçülendirme şekli
 
Şekil 3. 198’deki 1mm uzunluğundaki doğrunun boyunu Move Menüsünde Drag komutuyla yapmak gerekirse yapılması gerekenler şunlardır:
 
(Sürüklemek için bir nokta, merkez veya diğer nesneleri seçiniz.) Önce sürüklenecek Nesne seçilir.
 
Şekil 3. 199 Sürüklenerek taşınacak nesne seçimi
 
(Kursörü istediğiniz yere sürükleyin, vazgeçmek için farenin orta tuşuna tıklayın) seçilen nokta istenilen ölçü elde edilene kadar sürüklenir ve farenin sol tuşu tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 200 Sürüklenerek taşınacak nesneni yeni konumunun belirlenmesi
Şekil 3.201 elde edilir.
 
Şekil 3. 201 Sürüklenerek taşıması gerçekleştirilen şekil
 
3.4.2. Drag Chain (Zincirleme Sürükleme)
Drag Chain(Zicirleme Sürükleme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Move – Drag Chain sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 202 Zincir oluşturan nesneleri taşıma menüsü (3)
Drag Chain komutuyla birden fazla nesnenin konumunu değiştirmek mümkündür. Bunu gerçekleştirmek için yapılması gerekenler şunlardır:
 
(Zincirin ilk nesnesini seçiniz veya kapalı bir döngü için nesne seçiniz.)
 
Şekil 3. 203 Zincir olarak taşınacak nesneler
 
(Zincirin son nesnesini seçiniz, veya seçilecek yalnızca bu ise seçilen gerçekleştiriniz.) İlk nesne seçimi gerçekleştirildikten sonra bu mesaj gelir zincir tamamlandıysa taşıma işlemini gerçekleştirilir. Zincir tamamlanmadıysa diğer nesnelerin seçimini gerçekleştirilir.
 
Şekil 3. 204 Zincir olarak taşınacak nesnelerden ilkinin seçilmesi
 
Nesnelerin seçimi bitince taşımaya geçilir.
 
Şekil 3. 205 Zincir olarak taşınacak nesnelerden ikincinin seçilmesi
 
(Nesneleri sürüklemek için bir nokta, merkez veya herhangi bir yer seçiniz.)
(Kursörü Sürükleyerek istediğiniz bir yere noktalayın, vazgeçmek için orta tuşu kullanın.)
 
Şekil 3. 206 Zincir olarak taşınacak nesnelerin hareket ettirilmesi
 
Kursör istenilen bir noktaya taşındıktan sonra buraya farenin sol tuşu ile tıklanırsa burası nesnenin yeni konumunu olur.
 
Şekil 3. 207 Zincir olarak taşınacak nesnelerin yeni konumlarının belirlenmesi
 
3.4.3. Lock/Unlock (Kilitleme/Kilidi Açma)
Lock/Unlock(Kiltleme/Kilidi Açma) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Move – Lock/Unlock sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 208 Nesneleri kilitleme ve açma menüsü (3)
 
(Kilitlemek veya kilidini açmak için ölçüleri, nesneleri, noktaları, merkezleri seçiniz)
 
Şekil 3. 209 Kilitlenecek nesneler
 
Seçilen noktaların ve nesnelerin kilitlendiği üzerlerinde çıkan üçgen işaretiyle anlamak mümkün iken ölçülerin kilitlendiğini ise ölçülerin önünde çıkan L harfinden anlamak mümkündür.
 
Şekil 3. 210 Kilitlenmiş ölçü ve nesneler
 
3.4.4. Lock All Dims (Tüm Ölçüleri Kilitle)
Lock All Dims( Tüm Ölçüleri Kilitle ) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Move – Lock All Dims sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 211 Tüm ölçülerin kilitlenme menüsü (3)
 
Şekil 3. 212 Tüm ölçüleri kilitlenecek şekil
 
Yukarıda şekilde olan ölçüler Lock All Dims(Tüm ölçüleri kilitle) komutuna basılınca ölçülerin önlerine L harfi gelir.
 
Şekil 3. 213 Tüm ölçüleri kilitlenmiş şekil
 
3.5. Delete (Silme)
 
Delete(Silme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Delete(Silme) sekmelerine tıklanmaktadır.
Delete(Silme) sekmesine tıklandıktan sonra Deletion(Silme) menüsü ekrana gelir.
 
Şekil 3. 214 Silme menüsü (3)
 
73.5.1. Delete İtem (Parça Silme)
 
Delete İtem(Parça silme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Delete – Delete İtem sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 215 Parça silme menüsü (3)
 
Şekil 3. 216 Parça silinecek şekil
 
(Silmek için nesne ölçü, kısıtlama veya taslak referansı seçiniz.) silinmek istenen nesne üzerine tıklandığında silme işlemi gerçekleşir.
 
Şekil 3. 217 Parça silme gerçekleşmiş şekle örnek
 
3.5.2. Delete Many (Birden Fazla Silme)
 
Delete Many (Birden fazla silme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Delete – Delete Many sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 218 Birden fazla parçası silinecek şekil
 
Şekil 3. 219 Birden fazla parça silme menüsü (3)
 
(Görünen geometri nesnelerinden seçiniz.)
 
Seçimi yapılan nesneler kırmızı renk olur. Done sel (Seçileni uygula) sekmesine tıklanır veya enter tuşuna basılır.
 
Şekil 3. 220 Silinecek parçaların seçilmesi
 
Şekil 3.220’de yapılan işlem pick (Tek tek seçme) yapılarak birden çok nesnenin silinmesiydi.
 
Şekil 3. 221 Birden fazla nesnenin silinmiş hali
 
Birden fazla parça silme işlemini Pick Many(Birden Fazla Seçme) aynı anda birden fazla nesne seçerek gerçekleştirmek gerekirse yapılması gerekenler şunlardır:
 
Şekil 3. 222 Birden fazla parça silme işleminde birden fazla parçayı aynı anda seçme menüsü (3)
 
Şekil 3. 223 Birden fazla parçası silinecek şekil
 
(Kutunu iki köşegenin belirleyin.) Silinecek parçalar içinde kalacak şeklide bir dikdörtgen çizilir.
 
Şekil 3. 224 Silinecek birden fazla parçanın aynı anda seçilme işlemi
 
Yandaki şekilde de görüldüğü gibi dikdörtgenin içinde tamamen kalan nesneler seçilir. Seçilen nesneler kırmızı renk alır.
 
Şekil 3. 225 Silinecek parçaların seçilmiş hali
 
Done Sel(Seçileni yap) sekmesine tıklanarak veya enter tuşuna tıklanarak silme işlemi gerçekleşir.
 
Şekil 3. 226 Birden fazla parçanın aynı anda silinmiş hali
 
3.5.3. Delete All (Tümünü Sil)
 
Delete All ( Tümünü Sil ) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Delete – Delete All sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 227 Ekrandaki tüm nesneleri aynı anda silme menüsü (3)
 
Şekil 3. 228 Tümü silinecek doğrular
 
Delete All sekmesine tıklandığında ekrandaki bütün nesneler silinir.
 
Şekil 3. 229 Nesneleri tümünün silinmiş hali
3.6. Geom Tools(Geometri Takımları)
Geom Tools(Geometri Takımları) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools sekmelerine tıklanmaktadır.
Geom Tools menüsünde kesiştirme, bölme, budama, aynalama nesneleri taşıma gibi işlemler geçekleştirilebilir.
 
3.6.1. İntersect (Kesişme)
İntersect (Kesişme) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – İntersect sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 230 Kesiştirilecek doğrular
Şekil 3. 231 Doğruları kesiştirme menüsü (3)
 
(İki nesne seçiniz.) Kesişmesi istenilen nesneler seçilir.
 
İlk nesne seçildikten sonra kesiştirilmek istene diğer nesnede seçilirse kesişme gerçekleşir.
 
Şekil 3. 232 Kesiştirilecek nesnelerden ilkinin seçilmesi
 
Kesişme gerçekleştikten sonra artık iki doğru kesişme noktalarından bölünmüş iki doğru dört doğru olmuştur. İstenilen kısım ayrıca silinebilir.
 
Şekil 3. 233 Kesiştirilecek nesnelerden ikincisinin seçilmesi ve kesişmeni gerçekleşmiş hali
 
3.6.2. Trim (Budama)
 
Trim (Budama) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Trim sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 234 Budama menüsü (3)
 
3.6.2.1.Bound (Sınır)
 
Bound(Sınır) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Trim – Bound sekmelerine tıklanmaktadır.
 
(Budama için bir sınır nesne seçiniz.)
 
Şekil 3. 235 Sınır menüsü (3)
 
Sınır nesne seçildikten sonra (Budanacak nesneyi seçiniz.) Budanacak nesne seçimi yapılır fakat dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta budanacak nesneni kalacak kısmına tıklanırsa diğer taraf gitmektedir.
 
Şekil 3. 238 Budama işleminin sonunda kalacak kısmın seçilmesi ve budama işlemi
3.6.2.2. Length (Uzunluk)
 
Length(Uzunluk) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Trim – Length sekmelerine tıklanmaktadır.
Şekil 3. 239 Uzunluk kullanarak budama menüsü (3)
 
Şekil 3. 240 Uzunluk kullanarak budanacak nesneler
 
(Gerekli uzunluğu giriniz.)
 
Uzunluk olara 0.5mm girildikten sonra (Budanacak nesneyi seçiniz.) budama yapılacak nesnenin seçilmesi istenir.
 
Seçilen nesneni uzunluğu istenilen uzunluktan uzun ise kısalır az ise artarak istenilen uzunluk elde edilir.
 
Şekil 3. 241Uzunluk kullanarak budanmış doğru
 
3.6.2.3. Increm (Artış)
 
İncrem(Artış) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Trim – İncrem sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 242 Uzunluk arttırma menüsü (3)
 
Şekil 3. 243 Uzunluğu arttırılacak nesneler
 
(Artış uzunluğunu giriniz.)
 
Artış uzunluğu olarak 1mm girildikten sonra (Budanacak nesneyi seçiniz.) budanacak nesne seçilir.
 
Artış sağlanacak nesnenin hangi ucuna yakın olarak tıklanırsa uzama o uçtan olur.
 
Şekil 3. 244 uzunluk artırılmasına örnek şekil
 
3.6.2.4. Corner (Köşe)
Corner(köşe) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Trim – Corner sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 245 Köşe oluşumunda kullanılacak doğrular
 
Şekil 3. 246 Köşe oluşturma menüsü (3)
 
(Budamak için iki nesne seçiniz.) Köşe oluşturmak için iki nesne seçilir.
 
Şekil 3. 248 Köşenin oluşmuş hali
 
Köşeyi oluşturan doğruların fazlalıkları atılır.
 
3.6.3. Divide (Bölme)
 
Divide (Bölme) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Divide sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 249 Bölme menüsü (3)
 
Şekil 3.250’de 4mm uzunluğundaki doğrunun istenilen yerlerden bölünmesi için yapılması gerekenler şunlardır.
(Bölünecek nesneyi seçiniz)
Şekil 3. 250 Bölünecek nesneler
 
Burada dikkat edilecek nokta ölçüler güçlendirilmiş olduğu için Şekil 3.251’deki gibi doğru ve ölçülendirme çizgisi kırmızı renk alır. Eğer ölçüler güçlendirilmemiş olsaydı direk tıklanan yerden doğru bölünürdü.
 
Şekil 3. 251 Bölünecek nesnenin seçilmesi
 
(Güncel ölçü silinemez. Ölçülendirmeyi siliniz.) Ölçünün güçlendirilmiş olması güçlendirilmiş ölçünün kaldırılması halinde işlemin gerçekleşeceğini bildiren bir mesaj gönderir.
 
Yes’e tıklanırsa işlem gerçekleşir. No’ya tıklanırsa işlem iptal edilmiş olur.
 
Şekil 3. 252 Bölme işleminin gerçekleşmiş hali
 
3.6.4. Mirror (Aynalama)
Mirror(Aynalama) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Mirror sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 253 Aynalama yapılacak şekil
Şekil 3. 254 Aynalama menüsü (3)
 
Şekil 3.253’deki şekli aynalamak için yapılması gerekenler şunlardır.
(Bir eksen çizgisi seçiniz.) şeklin aynalanacağı referans olarak eksen çizgisi seçilir.
 
Şekil 3. 255 Aynalama için eksen çizgisinin seçilmesi
 
(Nesneleri seçiniz)
Nesneleri seçmek için Şekil 3.256’daki menü gelir. Bu menü nesnelerin tek tek veya hepsinin aynı anda seçilmelerini sağlar. Seçim işlemi bitince Şekil 3.257 oluşur.
 
Şekil 3. 256 Şeklin aynalanmış hali
 
Şekil 3. 257 Aynalama için nesne seçme menüsü (3)
 
3.6.5. Move Entitiy (Nesneleri Taşıma)
Move Entity(Nesneleri Taşıma) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Move Entitiy sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 258 Nesne taşıma menüsü (3)
 
3.6.5.1. Drag İtem (Parça Sürükleyerek Taşıma)
Drag İtem(Parça Sürükleyerek Taşıma) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Move Entitiy – Drag İtem sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 259 Parça sürükleyerek taşıma menüsü (3)
Şekil 3. 260 Sürüklenerek taşınacak parçalar
Şekil 3.260’daki doğrulardan bir tanesini taşımak için yapılması gerekenler şunlardır.
(Bir nesne veya onun dikini seçiniz.) taşınacak doğru seçilir.
 
Seçilen nesnenin rengi değişir.
 
Şekil 3. 261Taşınacak nesnenin seçimi
(Nesne veya nokta için yeni bir yer seçiniz vazgeçmek için farenin orta butonuna tıklayın.) seçilen nesne taşınılması istenilen yere bırakılır.
 
Şekil 3. 262 Sürüklenerek taşınmış nesne
 
3.6.5.2. Drag Many (Birden Fazla Nesne Taşıma)
 
Drag Many(Birden Fazla Nesne Taşıma) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Move Entitiy – Drag Many sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 263 Birden fazla nesne taşıma menüsü (3)
Şekil 3. 264 Birden fazla parça taşınacak şekil
Seçimde önceki menülerde olduğu gibi tek tek veya çoklu seçim yapma imkanı bulunmaktadır.
(Taşınacak nesneleri seçiniz. Vazgeçmek için orta tuşu devam etmek için done sel( seçileni yap) komutunu seçiniz.)
 
(Taşımak için başlangıç noktasını seçiniz.)
 
Şekil 3. 265 Taşınacak nesnelerin seçimi
 
(Nesnelerin yeni konumlarını seçiniz, vazgeçmek için orta tuşa tıklayınız.) seçilen, taşımak için başlangıç noktası belirlenen ve son olarak yeni konumu belirlenen parçaya örnek Şekil 3.266’da görülmektedir.
Şekil 3. 266 Nesnelerin taşınmış hali
 
3.6.5.3. Rotate90 (90 Derece Döndürme)
 
Rotate90 (90 Derece Döndürme) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Move Entitiy – Rotate90 sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 267 Şekilleri 90 derece döndürme menüsü (3)
Şekil 3. 268 90 derece döndürülecek şekil
Şekil 3. 268’i döndürmek için yapılması gereken şunlardır.
(döndürülecek nesneleri seçiniz, vazgeçmek için orta tuşa seçimi gerçekleştirmek için Done Sel (Seçileni Yap) komutuna tıklayın.)
 
Şekil 3. 269 90 derece döndürülecek şeklin seçilmesi
 
( Saatin ters yönünde 90 derece ve katlarını dönme açısı olarak giriniz.)
90 derece veya katları girildikten sonra çek yapılır.
 
İşlem tamamlandığında seçilen nesneler 90 derece veya katlarına göre dönmüş olur.
 
Şekil 3. 270 Şeklin 90 derece döndürülmüş hali
 
3.6.5.4. Dimension (Ölçülendirme Çizgisi Taşıma)
Dimesion (Ölçülendirme Çizgisi Taşıma) Komutuna ulaşmak için Menü Manager – Geom Tools – Move Entitiy – Dimension sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 271 Ölçülendirme çizgisi taşıma menüsü (3)
 
Ölçülendirme alanın dar olmasından dolayı bazen ölçülerin okunması zor olacak yerlerde gerçekleşir. Bunu önlemek için ölçülendirmeleri başka bir yere taşımak gerekmektedir. Bunun için yapılması gerekenler şunlardır.
 
Şekil 3. 272 Ölçüleri taşınacak çizim
 
(Taşıyabilmek için ölçülendirmeyi seçiniz.)
 
Şekil 3. 273 Taşınacak ölçünün seçilmiş hali
Şekil 3. 274 Ölçünün taşınmış hali
 
(Ölçülendirmelerin yeni konumunu belirleyin.)
 
Yeni konumları belirlenen ölçülendirmeler artık daha rahat görülecektir.
 
Şekil 3. 275 Ölçüleri taşınmış çizimin son hali
 
3.7. Sec Tools (Parça Takımları)
 
Sec Tools (Parça Takımları) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 276 Parça takımları menüsü (3)
 
3.7.1. Sec Environ (Ortam Parçaları)
Sec Environ (Ortam parçaları menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ sekmelerine tıklanmaktadır.
 
3.7.1.1. Disp verts (Uçları Göster)
 
Disp Verts(Uçları Göster) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Disp Verts sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 277 Uçları gösterilecek doğru
Doğrunun uç noktalarının görünmesi için Sec Environ Menüsünden Disp Vert bölümünün çek edilmesi veya ekrandaki sembolüne tıklanması gerekmektedir.
 
Şekil 3. 278 Uçları gösterme menüsü (3)
 
Şekil 3. 279 Uçları gösterilen doğruya örnek
3.7.1.2. Disp Constr (Kısıtlamaları Göster)
Disp Constr(Kısıtlamaları Göster) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Disp Constr sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 280 Kısıtlamaları gösterilecek doğru
Doğruya uygulanmış kısıtlamaların açıklama olarak doğrunun üzerinde gözükmesi için Sec Environ menüsünden Disp Constr bölümünü çek edilmesi veya ekrandaki sembolüne tıklanması gerekmektedir.
 
Şekil 3. 281 Kısıtlamaları görünen doğruya örnek
3.7.1.3. Disp Dim (Ölçüleri Göster)
Disp Dim (Ölçüleri Göster) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Disp Dim sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 282 Ölçüleri gösterilecek doğru
Doğrunun ölçüsünün görünmesi istendiğinde Sec Environ menüsünden Disp Dim bölümü çek edilir veya ekrandaki sembolüne tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 283 Ölçüleri gösterilmiş doğruya örnek
3.7.1.4. Grid (Yardımcı Çizgiler)
 
Grid (Yardımcı çizgiler) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 284 Yardımcı çizgiler menüsü (3)
Şekil 3. 285 Yardımcı çizgilere örnek
 
Şekil 3.285’deki beyaz noktalardan doğrular grid’i oluşturmaktadır.
3.7.1.4.1. Grid On/Off (Grid Açma/Kapama)
Grid On/Off (Grid Açma/Kapama) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Grid On/Off sekmelerine tıklanmaktadır.
Şekil 3. 286 Grid Açma kapama menüsü (3)
 
Gridleri kaldırılan şekil Şekil 3.287’deki gibi görünür.
 
Şekil 3. 287 Gridlerin kaldırılmış haline örnek
3.7.1.4.2. Type (Çeşit)
 
Type (Çeşit) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Type sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 288 Grid çeşitleri menüsü (3)
 
3.7.1.4.2.1. Cartesian (Kartezyen)
 
Cartesian (Kartezyen) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Type – Cartesian sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 289 Kartezyen grid menüsü (3)
 
Şekil 3. 290 Kartezyen grid görünüşüne örnek
 
3.7.1.4.2.2. Polar (Kutupsal)
 
Polar (Kutupsal) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Type – Polar sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 291 Polar grid menüsü (3)
 
Şekil 3. 292 Polar grid görünüşüne örnek
 
3.7.1.4.3. Origin (Orijin)
 
Origin (Orijin)) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Origin sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 293 Orijin seçme menüsü (3)
Şekil 3. 294 Orijini değişmiş şekle örnek
 
(Grid’in orijini olacak bir nokta seçiniz.)
Şeklin istenilen köşesi orijin olarak seçilebilir.
3.7.1.4.4. Polar Params (Açısal Parametreler)
 
Params (Parametreler) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Params sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 295 Açısal parametreler menüsü (3)
 
3.7.1.4.4.1. Ang Spacing (Alan Açısı)
 
Ang Spacing (Alan Açısı) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Params – Ang Spacing sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 296 Alan açısı menüsü (3)
 
30 derece aralıklarla oluşturulmuş Ang Spacing Şekil 3.297’de görülmektedir.
 
Şekil 3. 297 Alan açısı değişimine örnek
 
(Açısal çizgiler arasını oluşturacak açıyı giriniz. 360 dereceyi tam bölen bir açı olmasına dikkat edin.)
Aradaki açı 90 derece girildiğinde yardımcı çizgilerin görünümü aşağıdaki gibi olur.
 
Şekil 3. 298 Alan açısı değişimine örnek
3.7.1.4.4.2. Num Lines (Çizgi Sayısı)
 
Num Lines (Çizgi Sayısı) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Params – Num Lines sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 299 Çizgi sayısı ile grid oluşturma menüsü (3)
 
(Açısal Girid çizgisi için yeni bir sayı giriniz.) Buradaki mantık 360 dereceyi rakamlara bölerek aradaki açı belirlenmektedir. Yukarıda 8 sayısı girilmiştir, bu 8 tane Grid çizgisi olacak anlamına gelmektedir.
 
Şekil 3. 300 Çizgi sayısı ile grid oluşturmaya örnek
 
Burada 3 tane Grid çizgisi oluşturulacak.
 
360 derece 3’e bölünerek 120’şer derecelik açılarla grid çizgileri oluşturulmuş.
 
Şekil 3. 301 Çizgi sayısı ile grid oluşturmaya örnek
 
3.7.1.4.4.3. Rad Spacing (Çap Arası Mesafe)
Rad Spacing(Çap arası Mesafe) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Params – Rad Spacing sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 302 Grid çizgilerinin çaplar arası mesafe ayarlama menüsü (3)
 
(Grid çapları arasına yeni bir değer giriniz.)
Mesafe olarak 2mm girildikten sonra gridlerin görünümü Şekil 3.303’deki gibi olur.
Şekil 3. 303 Grid çizgilerinin çaplar arası mesafe ayarlamaya örnek
 
Şekil 3. 304 Grid çizgilerinin çaplar arası mesafe ayarlamaya örnek
 
3.7.1.4.4.4. Angle (Açı)
 
Angle(Açı) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Params – Angle sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 305 Grid çizgileri arası açı ayarlama menüsü (3)
 
Şekil 3. 306 Grid çizgileri arası açı ayarlamaya örnek
 
(Gridleri Yatayla yapacakların açıları kaç dereceden başlayacağını giriniz.)
15 derece girildikten sonra gridler yatayla 15 derecelik açıyla başlar Şekil 3.307’de bunu görmek mümkün.
 
Şekil 3. 307 Grid çizgileri arası açı ayarlamaya örnek
 
3.7.1.4.5. Cartesian Params (Kartezyen Parametreleri)
 
Params(Parametreler) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Params sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Cartesian params grid kartezyen şeklinde tanımlanmış ise çalışır yoksa polar parametreler çalışır.
Şekil 3. 308 Kartezyen grid parametreler menüsü (3)
3.7.1.4.5.1. X&Y Spacing (X ve Y Mesafeleri)
X&Y Spacing(X ve Y Mesafeleri) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Cartesian Params – X&Y Spacing sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 309 Kartezyen grid X ve Y mesafeleri ayarlama menüsü
 
(Grid için teni mesafeleri giriniz.)
 
Şekil 3. 310 Kartezyen grid X ve Y mesafeleri ayarlamaya örnek
 
Grid çizgileri arası mesafe 2mm girildikten sonra Şekil 3.311’deki gibi görünür.
 
Şekil 3. 311 Kartezyen grid X ve Y mesafeleri ayarlamaya örnek
3.7.1.4.5.2. X Spacing (X Mesafesi)
 
X Spacing(X Mesafeleri) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Cartesian Params – X Spacing sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 312 Kartezyen grid X mesafesi ayarlama menüsü (3)
 
Şekil 3. 313 Kartezyen grid X mesafesi ayarlamaya örnek
 
(Grid için yeni x mesafesini giriniz.)
1mm girildiğinde gridler Şekil 3.314’deki gibi görünür.
 
Şekil 3. 314 Kartezyen grid X mesafesi ayarlamaya örnek
3.7.1.4.5.3. Y Spacing (Y Mesafesi)
 
Y Spacing(Y Mesafeleri) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Cartesian Params – Y Spacing sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 315 Kartezyen grid Y mesafesi ayarlama menüsü (3)
 
(Grid için Y mesafesini giriniz.)
 
Şekil 3. 316 Kartezyen grid Y mesafesi ayarlamaya örnek
 
Y mesafesine 1mm girildikten sonra grid Şekil 3.317’deki gibi görünür.
 
Şekil 3. 317 Kartezyen grid Y mesafesi ayarlamaya örnek
3.7.1.4.5.4. Angle (Açı)
 
Angle(Açı) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Grid – Cartesian Params – Angle sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 318 Kartezyen grid çizgilerinin açısını ayarlama menüsü (3)
Şekil 3. 319 Kartezyen grid çizgilerinin açısı ayarlanacak şekil
 
(Tasarım Açısını giriniz.)
45 derece girildiğinde Grid çizgileri 45 derecelik bir eğimle görünür.
 
Şekil 3. 320 Kartezyen grid çizgilerinin açısı ayarlamaya örnek
3.7.1.5. Num Digits (Rakam Sayısı)
 
Num Digits(Rakam sayısı) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Num Digits sekmelerine tıklanmaktadır.
Şekil 3. 321 Ölçülendirme çizgisinin sıfırdan sonraki basamak sayısını ayarlama menüsü (3)
 
Şekil 3. 322 Ölçülendirme çizgisinin sıfırdan sonraki basamak sayısı ayarlanacak şekil
 
(Ölçülendirmenin ondalık kısmında kaç rakam olacaksa girin.)
0 girildiğinde ondalık kısımda hiç rakam gözükmez.
 
İlk şekilde 3.00mm olarak görünen ölçü artık Şekil 3.323’deki gibi sadece 3mm olarak görünecektir.
 
Şekil 3. 323 Ölçülendirme çizgisinin sıfırdan sonraki basamak sayısı ayarlanmış şekil
 
3.7.1.6. Accuracy (Hassasiyet)
 
Accuracy(Hassasiyet) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec Environ – Accuracy sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 324 Hassasiyet ayarlama menüsü (3)
 
3.7.2. Sec İnfo (Ekran Bilgileri)
 
Sec İnfo menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec İnfo sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 325 Ekran bilgileri menüsü (3)
 
3.7.2.1. Entity (Nesne)
Entity(Nesne) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec İnfo – Entity sekmelerine tıklanmaktadır.
 
(Nesne seçiniz.)
 
Şekil 3. 326 Bilgi elde edilecek nesne seçimi
 
Şekil 3. 327 Nesne bilgi menüsü (3)
 
Şekil 3. 328 Nesne bilgi ekranı (3)
 
Entity komutuyla seçilen nesneni türü uzunluğu açısı gibi değerleri hakkında bilgileri elde edilir.
 
Şekil 3. 329 Nesne bilgi ekranı (3)
 
3.7.2.2. İntersect Pt (Kesişim Noktası)
 
İntersect Pt(Kesişim noktası) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec İnfo – İntersect Pt sekmelerine tıklanmaktadır.
(İki nesne seçiniz.)
 
Şekil 3. 330 Kesişim noktası bilgi menüsü (3)
 
Şekil 3. 331 Bilgi elde edilecek ilk kesişenin seçilmesi
İlk nesne belirlendikten sonra bununla kesişen diğer nesnede seçilir. Bunun için
aynı komut tekrar gelir.
 
Şekil 3. 332 Bilgi elde edilecek ikinci kesişenin seçilmesi
 
Şekil 3. 333 Kesişen doğru ve daire ile ilgili bilgi tablosu (3)
 
İkinci nesnede seçildikten sonra Şekil 3.333’deki bilgi tablosu gelir bu tabloda kesişim noktasına ilişkin bilgileri bulmak mümkündür.
 
3.7.2.3. Tangent Pt (Teğet Noktası)
 
Tangent Pt(Teğet Noktası) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec İnfo – Tangent Pt sekmelerine tıklanmaktadır.
 
(İki nesne seçiniz.)
 
Şekil 3. 334 Tanjant noktası bilgi menüsü (3)
 
Şekil 3. 335 Tanjant noktasının bilgilerini elde etmek için seçilen nesne
 
İlk nesne seçimi gerçekleştirildikten sonra ikinci nesne seçimi için yine aynı mesaj gelir. ikinci nesne seçimi de gerçekleşince bilgi tablosu ekrana gelir.
 
Şekil 3. 336 Tanjant noktasının bilgilerini elde etmek için seçilen nesne
 
Şekil 3. 337 Tanjant noktası bilgi tablosu (3)
 
3.7.2.4. Angle (Açı)
Angle(Açı) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec İnfo – Angle sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 338 Açı bilgi menüsü (3)
Şekil 3. 339 Açıları hakkında bilgi edinilecek doğrular
 
(Aralarındaki açıyı ölçmek için iki doğru seçiniz.)
 
ilk doğru seçildikten sonra aralarındaki açı öğrenilmek istenilen diğer doğruda seçilir.
 
Şekil 3. 340 Aralarındaki açıyı ölçmek için seçilen ilk doğru
 
ikinci doğruda seçildikten sonra 45.0200 derecelik açı ile birbirlerinden ayrı olduklarını bildiren bir mesaj gelir.
 
Şekil 3. 341Aralarındaki açıyı ölçmek için seçilen ikinci doğru
 
3.7.2.5. Distance (Mesafe)
 
Distance(Mesafe) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec İnfo – Distance sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Şekil 3. 342 Aradaki mesafe hakkında bilgi edinme menüsü (3)
 
Şekil 3. 343 Mesafe ölçümü yapılacak şekil
 
(İki nokta, iki paralel çizgi veya bir nokta ve bir çizgi seçiniz.)
 
İlk nokta seçimi gerçekleştikten sonra aralarındaki mesafe öğrenilmek istenilen nokta veya doğru seçilir.
 
Şekil 3. 344 Mesafe ölçümünde ilk noktanın seçimi
 
ikinci noktada seçildikten sonra 4mm’lik bir mesafe olduğunu bildiren bir mesaj gelir.
 
Şekil 3. 345 Mesafe ölçümünde ikinci noktanın seçimi
 
3.7.2.6. Grid İnfo (Grid Hakkında Bilgi)
 
Grid İnfo (Grid hakkında bilgi) komutuna ulaşmak için Menü Manager – Sec Tools – Sec İnfo – Grid İnfo sekmelerine tıklanmaktadır.
 
Grid İnfo sekmesine tıklandığında kullanılan Grid hakkında bilgi veren
bir mesaj gelir.
 
Şekil 3. 346 Grid hakkında bilgi elde etme menüsü (3)
 
IV. BÖLÜM
4. PART (KATI MODELLEME)
Bu bölümde SKETCH bölümünde olduğu gibi yeni bir katı model oluşturmak için gerekli her şey anlatılacaktır.
Bunun için yapılması gerekenler sırasıyla yeni bir part menüsü açmakla başlanarak anlatılacaktır.
Pro/engineer programında yeni menülerin açılması new butonuna basılarak veya File-New sekmesine basılarak gerçekleştirilir ve Şekil 4.1’deki tablo ekrana gelir.
 
Şekil 4. 1 Yeni dosya açma tablosu (3)
 
Yeni bir dosya açılmak istendiğinde ekrana bu menü bu menünün üzerindeki bölümlerden part işaretlenmiş olarak gelir. İstenilen menü farklı ise seçim yapılıp işleme devam edilir. Bu bölümde part menüsü işleneceği için (Tamam) tıklanarak menüye geçilir.
 
Part menüsü 3 ana menüden oluşmaktadır
1. Solid (Katı Modelleme)
2. Composite( Karma yüzey modelleme)
3. Sheetmetal (Sac metal modelleme)
Bu bölümde Solid (Katı Modelleme) menüsü anlatılacaktır.
Şekil 4. 2 Katı model ana ekranı (3)
 
Menüye girildiğinde ekrana part menüsünün çalışma ekranı gelir. Bu ekranla birlikte ekranın sağ tarafında boylu boyunca Menü Manager (Menü Yöneticisi) gelir. Sol tarafta da Model Tree (Tasarım Ağacı) gelir. Menü Manager ve Model Tree çalışma esnasında gözden kaybolabilir bu durumda Ctrl A ile geri çağırılır.
 
Şekil 4. 3 Tasarım ağacı (3)
 
Şekil 4. 4 Menü yöneticisi (3)
4.1. Feature (Şekil- Unsur)
Feature(Şekil – Unsur) menüsüne girmek için Menü Manager (Menü Yöneticisi) – feature sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 5 Unsur oluşturma menüsü (3)
 
4.1.1. Create (Yarat)
 
Create(Yarat) menüsüne girmek için Menü Manager (Menü Yöneticisi) – Feature – Create sekmeleri tıklanmaktadır.
Bu bölümde katı modelleme, yüzey modelleme, referans yüzeyi oluşturma, sac metal modelleme, karma yüzeyler modelleme gibi alt menüler bulunmaktadır.
 
Şekil 4. 6 Yaratma (Oluşturma) menüsü (3)
 
4.1.1.1. Datum (Referans Yüzeyi Oluşturma)
 
Datum(Referans Yüzeyi Oluşturma) menüsüne girmek için Menü Manager – Feature – Create – Datum sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 7 Referans yüzeyi oluşturma menüsü (3)
 
4.1.1.1.1. Plane (Düzlem)
Plane(Düzlem) Komutuna girmek için Menü Manager – Feature – Create – Datum – Plane sekmeleri tıklanmaktadır.
Şekil 4. 8 Referans düzlemi tanımlama menüsü (3)
4.1.1.1.1.1. Default (Varsayılan)
Default (varsayılan) Komutuna girmek için Menü Manager – Feature – Create – Datum – Plane – Default sekmeleri tıklanmaktadır.
Şekil 4. 9 Varsayılan referans düzlemini gösterme menüsü (3)
Default komutu katı model oluşturmak için gereken düzlemleri ekrana getirmek için kullanılır. Bu düzlemleri ekrana getirmek şart değil fakat karmaşık şekillerde bu düzlemlerden yararlanılmaktadır. Hatta daha ek düzlemlerde oluşturulmaktadır.
 
Varsayılan düzlemler ekrana getirildiğinde Şekil 4.10’daki gibi görünür. Çalışılmak istenilen düzlem seçilir ve işleme başlanır.
 
Şekil 4. 10 Varsayılan referans düzlemlerinin görünüşü
 
4.1.1.2. Solid (Katı Modelleme)
Solid(Katı Modelleme) menüsüne girmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid sekmeleri tıklanmaktadır.
İlk olarak bu menüde protrusion(Çıkıntı) komutu aktif haldedir bunun sebebi henüz hiçbir unsur oluşturulmamış olmasıdır.
 
Şekil 4. 11 Katı modelleme menüsü (3)
4.1.1.2.1. Protrusion (Çıkıntı)
Protrusion(Çıkıntı) Komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Protrusion sekmeleri tıklanmaktadır.
Protrusion (Çıkıntı) komutunun alt komutları asıl katı modeli oluşturur.
Bunlardan ilk olarak incelenecek Extrude (Uzatma) komutudur.
 
Şekil 4. 12 Çıkıntı oluşturma menüsü (3)
4.1.1.2.1.1. Extrude (Uzatma)
Extrude(Uzatma) Komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Protrusion – Extrude sekmeleri tıklanmaktadır.
Katı bir parça oluşturmak için yapılması gerekenler şunlardır.
Yukarıdaki tablodan Extrude sekmesi seçildikten sonra (Yap) sekmesine tıklanmaktadır.
Şekil 4. 13 Uzatma komutuna ulaşma menüsü
 
Katı modelin şeklini çizmek için Sketch menüsünün ekranı gelir.
Burada şeklin iki boyutlu çizimi gerçekleştirildikten sonra (Yap) sekmesine tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 14 Uzatılacak taslak şekil
 
Şekil 4. 15 Geometri oluşturma menüsü (3)
 
Katısı oluşturulacak şeklin geçirdiği evreler bu tabloda görülür.
 
Şekil 4. 16 Uzatma diyalog kutusu (3)
 
(Derinliği giriniz.) oluşturulmak istenilen katının kalınlığı girilir.
 
Kalınlık değeri girildikten sonra çek edilir veya enter tuşuna basılır.
Şekil 4. 17 Uzatılacak taslak şekil
 
Oluşan katıyı Şekil 4.18’de görmek mümkündür.
 
Şekil 4. 18 Uzatarak oluşturulmuş katı model
 
4.1.1.2.1.2. Revolve (Döndürme)
 
Revolve(Döndürme) Komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Protrusion – Revolve sekmeleri tıklanmaktadır.
Done sekmesine tıklandığında sketch menüsü gelir. Burada döndürülmek istenen şekil çizilir.
 
Şekil 4. 19 Döndürme komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Şekli döndürmek için eksen çizgisi olması gerekmektedir.
Şekil çizildikten sonra (Yap) sekmesine tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 20 Döndürülecek taslak şekil
 
Şekil 4. 21 Döndürülecek taslak şekil
(Döndürme tercihinizi yapın.)
 
Döndürme tercihinin yapılacağı menü ekrana gelir. Bu menüden 90 derece ve katlarından birisi seçilebilir 360 derece seçildiğinde Şekil 4.24’deki katı model elde edilir.
 
Şekil 4. 22 Döndürme açısı tercih menüsü (3)
 
Şekil 4. 23 Döndürme komutu diyalog kutusu
 
Şekil 4. 24 Döndürülerek oluşturulmuş katı model
 
Şekil 4.23’deki tabloda döndürme işlemi gerçekleşirken nelerin tanımlandığı görmek mümkündür. İşlem bitiminde (Göstermek) sekmesine tıklandığında şekil katı olarak görülür böylece gerçekleştirilmek istenen şekil görülmüş olur. (Tamam) sekmesine tıklandığında yapılan işlemi kabul eder ve model tree’de yerine koyar.
(İptal etmek) sekmesine tıklandığında yapılan işlemlerden vazgeçilir.
(Tanımlamak) sekmesine tıklandığında yapılan işlemlerden birisini tablodan seçerek tekrar tanımlamak(değiştirmek) mümkün olur. (Bilgi) sekmesine tıklandığında yapılan işlem hakkında bilgileri sunan bir tablo görünür.
Bu tablo Extrude komutunda ve bundan sonra anlatılacak komutlarda da geçerlidir.
 
Şekil 4. 25 270 derece döndürülerek elde edilmiş katı model
 
270 derece döndürülmüş katı model Şekil 4.25’deki gibi görülür. Diğer seçenekleri teker teker görmek mümkündür.
Aynı şekli Variable(Değişken) seçeneğini kullanarak döndürmek gerekirse yapılacaklar çok az değişiklik göstermektedir.
 
(Döndürme tercihinizi yapın.)
 
Şekil 4. 26 Döndürülecek taslak şekil
 
Şekil 4. 27 Döndürme açısı tercih menüsü (3)
 
Variable (Değişken) sekmesine tıklanmaktadır.
(Açıyı giriniz.)
 
350 derece girildiğinde şekil aşağıdaki görünür.
 
Şekil 4. 28 Değişken seçeneğini kullanılarak oluşturulan katı model
 
4.1.1.2.1.3. Sweep (Süpürme)
 
Sweep(Süpürme) Komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Protrusion – Sweep sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 29 Süpürme yoluyla katı model oluşturma komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Katının geçireceği evreleri gösteren tablo ile birlikte Sweep işleminin gerçekleşeceği yörüngenin tanımlanacağı menü ekrana gelir.
Şekil 4. 30 Süpürme komutu diyalog kutusu (3)
 
( Yörüngeyi açıkça belirtiniz.)
Sketch Traj sekmesine tıklanarak süpürülecek şekil tanımlanmaktadır. Select Traj sekmesine tıklanırsa süpürülecek düzlem seçilir.
 
Şekil 4. 31 Süpürme yörüngesi oluşturma menüsü (3)
 
Add İnn Fcs sekmesine ve (Yap) sekmelerine tıklanarak süpürmeye başlanacak düzlem tanımlanmaktadır.
 
Şekil 4. 32 Süpürme yüzeyi tercih menüsü (3)
 
Düzlemin şekli belirlendikten sonra (Yap) sekmesine tıklanarak süpürülecek yörünge tanımlanmaya geçilmektedir.
 
Şekil 4. 33 Süpürme işleminin başlayacağı şekil
 
Şekil 4. 34 Yörünge tayin ekranı
 
(Başlangıç noktasını seçiniz.)
(Bitiş noktasını seçiniz.)
 
Düzlemin süpürüleceği yörüngede tanımlandıktan sonra (yap) sekmesine tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 35 Süpürülecek yörünge çizimi
 
(Bütün elemanlar tanımlandı diaolg kutusundan bir eleman seçiniz.)
 
Dialog kutusunda preview veya ok sekmelerine tıklanırsa Şekil 4.36 görülmektedir.
 
Şekil 4. 36 Süpürülerek oluşturulmuş katı model
 
4.1.1.2.1.4. Blend (Karışık Yüzeyler)
 
Blend(Karışık yüzeyler) Komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Protrusion – Blend sekmeleri tıklanmaktadır.
(Yap) sekmesine tıklandığında ekrana Blend Opts (Blend seçenekleri) menüsü gelmektedir.
Şekil 4. 37 Karışık yüzeylerden katı model oluşturma komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Parallel (Paralel) – Regular (Düzenli) – Sketch (Taslak) – Done (Yap) sekmelerine tıklanmaktadır.
Şekil 4. 38 Karışık yüzey oluşturma özelliklerinin belirlendiği menü (3)
 
Dialog tablosu ve nitelik menüsü aynı anda ekrana gelmektedir.
 
Şekil 4. 39 Karışık yüzey oluşturma komutu diyalog kutusu
Straight(Düz) – Done sekmelerine tıklanarak karmaşık yüzeyin şekli tanımlanmaktadır.
 
Şekil 4. 40 Nitelik belirleme menüsü (3)
 
Şekil 4. 41 Karmaşık yüzey için referans şekil
 
(Başka bir parça oluşturmak için Sec Tools menüsünden toggle komutunu seçiniz.)
 
Şekil 4. 42 Karmaşık yüzey için referans şekil
 
Toggle komutu seçildikten sonra ilk şeklin üzerinde sağ tuş tıklanarak çıkan menüden ikinci şekil oluşturulur.
Şekil 4. 43 Karmaşık yüzey oluşturmak için ikinci nesnenin çizimi
 
Şekil 4. 44 Karmaşık yüzey için iki nesnenin çizilmiş hali
 
Done (Yap) sekmesine tıklanılarak (İkinci parçanın derinliğini giriniz.) iki düzlem arasındaki mesafe girilerek katı oluşturulur.
 
Şekil 4. 45 Karmaşık yüzeyin oluşturulmuş hali
 
4.1.1.2.1.5. Advanced (Gelişmiş Modeller)
 
Advaced(Gelişmiş modeller) Komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Protrusion – Advaced sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 46 Gelişmiş katı modeller oluşturma komutu ulaşma menüsü (3)
4.1.1.2.1.5.1. Swept Blend (Karmaşık Yüzey Süpürme)
 
Swept Blend(Karmaşık yüzey süpürme) Komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Protrusion – Advaced – Swept Blend sekmeleri tıklanmaktadır.
 
(Yap) Sekmesine tıklanılmaktadır.
Şekil 4. 47 Karmaşık Yüzey Süpürme ile katı model oluşturma komutuna ulaşma menüsü (3)
Şekil 4. 48 Karışık yüzey özellikleri
 
Şekil 4. 49 Karışık yüzey süpürme komutu diyalog kutusu (3)
 
Skecth sekmesine tıklanılarak Yörüngesi belirlenmektedir.
Şekil 4. 50 Karışık yüzeyin süpürüleceği yörüngenin belirlenme menüsü (3)
 
(Yap) Sekmesine tıklanılmaktadır.
Doğrunun geçtiği yerler belirtilmektedir.
Şekil 4. 51 Karışık yüzeyin süpürüceği yörünge
 
Doğrulama yapılmakta veya diğer seçenek istenmektedir.
Koordinat sistemi gözükmektedir.
 
Şekil 4. 53 Sorgulama menüsü (3)
 
(Nesnenin Z ekseninde döneceği açıyı giriniz.)
 
Koordinat sistemi dönmekte ve nesnenin şekli çizilmektedir.
Şekil 4. 54 Koordinat sistemi
Çizilen yörünge tanımlanana kadar aynı mesaj gelmekte ve nesnenin kaç derece döneceği tanımlanmaktadır.
Koordinat sistemi 80 derece dönmekte ve nesne çizilmektedir.
Şekil 4. 55 Koordinat sistemi
 
Şekil 4. 56 Süpürülecek taslak
 
koordinat sistemi 120 derce dönmekte ve nesne çizilmektedir.
 
Şekil 4. 57 Koordinat sistemi
 
Şekil 4. 58 Süpürülecek taslak
 
Koordinat sistemi 100 derece dönmekte ve nesne çizilmektedir.
 
Şekil 4. 59 Koordinat sistemi
 
Şekil 4. 60 Süpürülecek taslak
 
Şekil 4. 61 Karmaşık yüzeyler süpürülerek oluşturulan katı model
 
Nesnenin yörüngesi ve yörüngede izleyeceği şekiller oluşturulduktan sonra Swept Blent işlemi gerçekleştirilmiş olmaktadır.
 
4.1.1.2.2. Hole (Delik)
Hole(Delik) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Hole sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 62 Delik açma komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Şekil 4. 63 Delik oluşturma komutu diyalog kutusu
Şekil 4. 64 Delik özellikleri menüsü
 
Hole komutuna tıklandığında tercih menüsü gelmektedir. Tercih seçildiğinde ise dialog kutusu ve yerleştirme seçeneklerinin olduğu menü gelmektedir.
 
Şekil 4. 65 Delik oluşturma çeşitleri menüsü (3)
Sırasıyla yerleştirme seçeneklerine göre delik çeşitleri incelenecektir.
4.1.1.2.2.1. Linear Hole (Doğrusal Delik)
 
Linear Hole(Doğrusal delik) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Hole – Straight – Linear sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 66 Doğrusal delik oluşturma menüsü (3)
 
(Yerleştirme düzlemini seçiniz.)
Deliğin açılacağı düzlem seçilmektedir.
 
Şekil 4. 67 Delik oluşturulacak düzlemin seçilmesi
 
(Ölçülendirmek için iki kenar, eksen, düzlem yüzey veya referans düzlemi seçiniz.) Deliğe referans olacak kenar veya diğer elemanlar seçilmektedir.
 
Şekil 4. 68 Delik referans kenarlarından ilkinin seçilmesi
 
(Referans mesafesini giriniz.)
 
Şekil 4. 69 Delik referans kenarlarından ikincisinin seçilmesi
 
(Referans mesafesini giriniz.)
Hangi yönde delik açılacağı belirlenmektedir.
Önemli olan bir noktayı vurgulamak gerekirse (Yap) sekmesi görünen menülerde seçme işlemi tamamlandıktan sonra mutlaka Done sekmesine tıklanmaktadır.
Şekil 4. 70 Delik yönü belirleme menüsü (3)
 
Blind – Kör Delik
2 Side Blind – İki Tarafa Kör Delik
Thru All – Boyda Boya
Thru Next – Diğer Düzleme Kadar Delik
Thru Until – Seçilen Düzleme Kadar Delik
UpTo Pnt/Vtx – Bir Nokta/Uca Kadar Delik
UpTo Curve – Bir Kavise Kadar Delik
UpTo SurFace – Bir Yüzeye Kadar Delik
 
Şekil 4. 71 Derinlik belirleme menüsü (3)
 
Deliğin derinliğinin belirleneceği seçenek seçilmektedir.
(Derinlik giriniz.)
(Çap giriniz.)
(Tüm elemanlar tanımlandı dialog kutusundan bir eleman seçiniz.)
 
Şekil 4. 72 Delik delme diyalog kutusu (3)
 
Diyalog kutsunda da görüleceği gibi tüm veriler tanımlandı bir eleman seçilerek şekil görünecektir.
 
Şekil 4. 73 Deliğin görünüşleri
 
Şekil 4.73 ‘de deliğin görünüşleri görünmektedir.
4.1.1.2.2.2. Radial Hole (Radyal Delik)
 
Radial Hole(Radyal delik) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Hole – Straight – Radial sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 74 Radyal delik delme komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Şekil 4. 75 Delik oluşturulacak düzlemin seçilmesi
 
(Unsuru yerleştirecek nokta düzlem silindir veya konik seçiniz.)
(Eksen seçiniz.(Eksen çizgisi üzerine tıklayarak.))
 
Eksen seçimi gerçekleştirildikten sonra referans düzlem seçilmesi gerekmektedir.
 
Şekil 4. 76 Deliğe referans düzlem belirleme
 
(Radyal ölçülendirme için referans düzlemi seçiniz.)
 
(Açı Giriniz) Yeni oluşturulacak deliğin ilk deliğe göre kaç derecelik bir açı ile konumlandırılacağı belirlenir.
 
Dim Type(Ölçülendirme Çeşidi) menüsünde yeni oluşturulacak deliğin ilk deliğe olan uzaklığını nasıl belirleneceği seçilmektedir.
 
Şekil 4. 77 Delik oluşturulurken girilecek değerin cinsinin belirlenmesi (3)
 
(Deliğin yerleştirileceği çapın değerini giriniz.) Dim Type menüsünde Diameter (Çap) seçeneği seçildiği için uzaklık çap olarak ifade edilmektedir.
 
Şekil 4.78’de deliğin yönü seçilmektedir.
 
Şekil 4. 78 Deliğin yönünün belirlenme menüsü (3)
 
Şekil 4. 79 Deliğin yönünün gösterilmesi
 
( Unsurun yönü ok ile açıkça belirtilmektedir.)
 
Deliğin derinlik belirleme şekli tanımlanmaktadır.
 
Şekil 4. 80 Derinlik belirleme menüsü (3)
 
(Çapı giriniz.)
 
Diyalog kutusundaki bütün elemanlar tanımlandıktan sonra Preview sekmesine tıklanırsa Şekil 4.81’deki sol resim Ok sekmesine tıklanırsa sağ resim görünmektedir.
 
Şekil 4. 81 Delik oluşturma komutu diyalog kutusu (3)
Şekil 4. 82 Radyal olarak oluşturulmuş deliğin görünüşleri
 
Şekil 4.83’de tek tek diyalog kutusunda tanımlanan ölçüler görülmektedir.
 
Şekil 4. 83 Radyal olarak oluşturulmuş delik ölçülerinin görünüşü
 
Şekil 4. 84 Radyal delik oluşturma diyalog kutusu (3)
4.1.1.2.3. Round (Yuvarlamak)
 
Round(Yuvarlamak) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Round sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 85 Yuvarlama komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Şekil 4. 86 Yuvarlama işlemi uygulanacak parça
 
(Yuvarlama tipini seçiniz.)
 
Şekil 4. 87 Yuvarlama tipi belirleme menüsü (3)
 
Şekil 4. 88 Yuvarlama komutu diyalog kutusu (3)
Round (Yuvarlama) komutunun alt seçenekleri bulunmaktadır. Bu noktaya yani Simple (Basit) ve Advanced (Gelişmiş) menü seçimine kadar olan bölüm tüm seçenekler için aynıdır.
 
4.1.1.2.3.1. Constant (Sabit Değerli)
 
Constant Round(Sabit Değerli Yuvarlama) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Round – Constant sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 89 Sabit değerli yuvarlama komutu menüsü (3)
 
(Lütfen Yuvarlama özelliklerini açıkça belirtiniz.)
Şekil 4. 90 Yuvarlama için referans belirleme menüsü (3)
Şekil 4.90’daki menüde Edge Chain(Kenar Zinciri) – Surf surf (Yüzeyden Yüzeye ) – Edge Surf (Kenar – Yüzey) – Edge Pair (Kenar Çifti) seçeneklerinde yuvarlama oluşturulurken yararlanacak referanslar belirlenir.
 
(Zincirden bir kenar seçiniz seçim bitince Done sekmesine tıklayınız.)
Örnek menüde referans için Edge Chain seçildiği için kenar veya kenarlar seçilir.
 
Şekil 4. 91 Yuvarlanacak kenar seçme menüsü (3)
 
Şekil 4. 92 Yuvarlama için seçilmiş kenarlar
 
(Menüde radüs değerini açıkça belirtiniz.) (Menüden seçileni yaptırınız veya çıkınız.)
Dialog kutusunda preview sekmesi seçilirse oluşacak yuvarlama işlemi Şekil 4.93’deki gibi kırmızı renklerle sınırları görünür şekil oluşmaktadır.
 
Şekil 4. 93 Oluşan yuvarlamanın görünüşü
 
Dialog kutusunda Ok sekmesi seçilirse oluşan yuvarlama Şekil 4.94’deki gibi açık şekilde görünmektedir.
 
Şekil 4. 94 Oluşan yuvarlamanın görünüşü
 
4.1.1.2.3.2. Variable (Değişken Değerli)
 
Variable Round(Değişken Değerli Yuvarlama) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Round – Variable sekmeleri tıklanmaktadır.
 
(Lütfen Yuvarlama özelliklerini açıkça belirtiniz.)
 
Şekil 4. 95 Değişken değerli yuvarlama oluşturma menüsü (3)
 
(Yuvarlama için ilk referans yüzeyi seçiniz.)
 
Şekil 4. 96 Değişken değerli yuvarlama oluşturulacak parça (3)
 
İlk referans yüzeyi seçildi.
(Yuvarlama için ikinci referans yüzeyi seçiniz.)
 
Şekil 4. 97 Yuvarlama için ilk yüzeyin seçimi
(Eğrinin üst noktasını seçiniz.)
(Zincir için kenar seçiniz seçim bitince done sekmesine tıklayınız.)
Şekil 4. 98 Yuvarlama için ilk yüzeyin seçimi
 
Şekil 4. 99 Yuvarlanacak kenar seçimi
 
Şekil 4. 100 Radüs noktalarının belirlenmesi
 
(Ölçülendirme için orta referans noktası seçiniz veya yaratınız veya done sekmesine tıklayınız.)
 
Şekil 4. 101 İlk radüs değerinin girilmesi
 
(Menüde radüs değerini açıkça belirtiniz.) (Menüden seçileni yaptırınız veya çıkınız.)
 
Şekil 4. 102 İkinci radüs değerinin girilmesi
 
(Menüde radüs değerini açıkça belirtiniz.) (Menüden seçileni yaptırınız veya çıkınız.)
 
Şekil 4. 103 Oluşan radüsün görünüşü
 
Şekil 4. 104 Oluşan radüsün görünüşleri
 
Şekil 4.104’de yuvarlatılmış kenarın son şeklini görmek mümkündür.
4.1.1.2.3.3. Full Round (Komple Yuvarlama)
Full Round(Komple Yuvarlama) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Round – Full Round sekmeleri tıklanmaktadır.
 
(Lütfen yuvarlama özelliklerini açıkça belirtiniz.)
 
(Yuvarlama için ilk referans kenarı seçiniz.)
 
Şekil 4. 105 Komple yuvarlama komutuna ulaşma menüsü (3)
 
(Yuvarlama için ikinci referans kenarı seçiniz.)
 
Şekil 4. 106 Komple yuvarlama için ilk referansın belirlenmesi
 
Şekil 4. 107 Komple yuvarlamanın görünüşü
 
Diyalog kutusundan Ok sekmesine tıklanırsa oluşturulan yuvarlama görülür.
 
Şekil 4. 108 Komple yuvarlama diyalog kutusu (3)
 
Oluşturulan Full Round’un son hali Şekil 4.109’da görülmektedir.
 
Şekil 4. 109 Komple yuvarlamanın görünüşü
 
4.1.1.2.4. Chamfer (Pah Kırma)
 
Chamfer(Pah Kırma) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Chamfer sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 110 Pah kırma komutuna ulaşma menüsü (3)
 
4.1.1.2.4.1. Edge (Kenara Pah)
Chamfer Edge(Kenara Pah Kırma) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Chamfer – Edge sekmeleri tıklanmaktadır.
Şekil 4. 111 Pah kırmada yararlanılan referansları belirleme menüsü (3)
 
Kenara pah kırılırken bir çok özellikten yararlanılmaktadır. Bunlar;
45 x d – d x d – d1 x d2 – Ang x d seçenekleridir. Her bir seçenek pahın oluşturulmasında yardımcı olmaktadır.
Şekil 4. 112 Pah çeşitleri menüsü (3)
 
450‘lik pah kırılmak istendiğinde 45 x d sekmesine tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 113 Pah kırma komutu diyalog kutusu (3)
 
(Pahın ölçüsünü giriniz.) Diyalog kutusuyla birlikte pahın ölçüsünü soran mesaj ekrana gelmektedir.
 
(Bir veya daha fazla kenar seçiniz.)
 
Şekil 4. 114 Pah kırılacak kenarların seçilmesi
Şekil 4. 115 Kenar onaylama menüsü (3)
Kenar seçimi gerçekleştirildikten sonra sağ taraftaki menüden Done Refs sekmesine tıklanmaktadır.
Diyalog kutusundan preview sekmesine tıklandığında oluşan pah kırmızı renklerle görünmektedir.
 
Şekil 4. 116 Kırılan pahların görünüşü
 
Diyalog kutusundan Ok sekmesine tıklandığında oluşan pah sol taraftaki gibi görünmektedir.
 
Şekil 4. 117 Kırılan pahların görünüşü
4.1.1.2.4.2. Corner (Köşeye Pah)
Chamfer Corner(Köşeye Pah Kırma) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Chamfer – Corner sekmeleri tıklanmaktadır.
Şekil 4. 118 Pah kırmada yararlanılan referansları belirleme menüsü (3)
 
(Pah için köşe seçiniz.)
 
Şekil 4. 119 Köşesine pah kırılacak parça
 
Şekil 4. 120 Pahın kenar uzunluğunun belirlendiği menü (3)
Şekil 4. 121 Köşeyi oluşturan ilk kenarın seçimi
(Kenar boyunca olan uzunluk ölçüsünü giriniz.)
 
Şekil 4. 122 Köşeyi oluşturan ikinci kenarın seçimi
 
(Kenar boyunca olan uzunluk ölçüsünü giriniz.)
 
Şekil 4. 123 Köşeyi oluşturan son kenarın seçimi
(Kenar boyunca olan uzunluk ölçüsünü giriniz.)
 
Şekil 4. 124 Köşe pahının görünüşü
 
Şekil 4. 125 Köşe pahının görünüşü
 
Şekil 4.125’de köşeye kırılmış pah görülmektedir.
 
4.1.1.2.5. Cut (Kesme)
 
Cut(Kesme) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Cut sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 126 Kesme komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Cut komutunun Protrusion komutundaki menülerin aynısı bulunmaktadır.
 
Cut komutunda sadece Extrude komutu anlatılacak çünkü Protrusion menüsündeki mantık ile bu menüdeki mantık aynı orada katı oluşturuluyordu burada ise katının içinden parçalar çıkartılıyor.
 
Şekil 4. 127 Kesme komutu alt menüleri (3)
 
Şekil 4. 128 Kesme komutu diyalog kutusu (3)
 
Diyalog kutusu ve özelliklerinin tanımlandığı menü ekrana gelir.
 
Şekil 4. 129 Kesme yönü belirleme menüsü (3)
 
(Taslak düzlemini seçiniz veya yaratınız.)
Şekil 4. 130 Kesme düzleminin seçilme menüsü (3)
 
Şekil 4. 131 kesme yönünün görünmesi
 
Taslağın oluşturulacağı düzlem seçildikten sonra kesme işleminin gerçekleştirileceği yön tayin edilmektedir.
 
Şekil 4. 132 Kesme yönü doğrulama menüsü (3)
 
Default sekmesine tıklanarak taslak düzlemi ekrana gelir ve kesilmek istenilen şekil oluşturulur.
 
Şekil 4. 133 Kesme düzlemini ekrana getiren menü (3)
 
Boşaltılmak istenilen şekil oluşturulduktan sonra tekrar yönü tayin edilir.
 
Şekil 4. 134 Kesilecek kısmın taslağının oluşturulması
 
Şekil 4. 135 Kesme yönü doğrulama menüsü (3)
 
Şekil 4. 136 Kesme yönünün gösterilmesi
 
(Derinlik giriniz.)
 
Şekil 4. 137 Kesme derinliği belirleme menünüsü (3)
 
Şekil 4. 138 Kesilen parçanın görünmesi
 
Diyalog kutusundan Preview sekmesine tıklandığında kesilen kısım kırmızı renkli olarak görünmektedir.
 
Şekil 4. 139 Katının kesme işleminden sonraki görünüşü
 
Şekil 4.139 ve Şekil 4.140’da Ok sekmesine tıklanılmış ve kesme işlemi tamamlanmış parçaları görmek mümkündür.
 
Şekil 4. 140 Katının kesme işleminden sonraki görünüşü (3)
 
4.1.1.2.6. Rib (Destek)
 
Rib(Destek) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Rib sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 141 Destek oluşturma komutuna ulaşma menüsü (3)
 
(Taslak düzlemini seçiniz veya yaratınız.)
 
Şekil 4. 142 Destek oluşturulacak parça
Şekil 4. 143 Destek için yardımcı düzlem seçme menüsü (3)
 
Destek oluşturulacak referans düzlemi seçilir.
 
Default sekmesine tıklandığında seçilen düzlem ekranın karşısına gelmektedir.
 
Şekil 4. 144 Destek düzlemini ekrana getiren menü (3)
 
Şekil 4. 145 Destek oluşturulacak düzlemin ekrana gelmesi
 
Oluşturulacak desteğin taslağı oluşturulur.
 
Şekil 4. 146 Desteğin taslağı oluşturulur
 
Desteğin yönü belirlenmektedir.
 
Şekil 4. 147 Destek yönünü doğrulama menüsü (3)
 
Şekil 4. 148 Destek yönünün görünümü
 
Yön doğru ise Okay değil ise Flip sekmesine tıklanmaktadır.
 
(Desteğin et kalınlığını giriniz.) oluşturulacak desteğin kalınlığı girilmekte, program onu kendisi referans düzleminde itibaren iki yöne eşit olarak dağıtmaktadır.
 
Oluşan desteğin son şeklini Şekil 4.149’da görmek mümkündür.
 
Şekil 4. 149 Oluşan desteğin görünümü
 
4.1.1.2.7. Shell (Kabuk Oluşturma)
 
Shell(Kabuk oluşturma) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Shell sekmeleri tıklanmaktadır.
 
(Çıkarmak için bir veya daha fazla yüzey seçiniz.)
 
Şekil 4. 150 Kabuk oluşturma komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Şekil 4.151’in herhangi bir veya daha fazla yüzeyi seçilmektedir.
 
Şekil 4. 151 Kabuk oluşturulacak parça
 
Şekil 4. 152 Kabuk oluşturmada çıkartılacak yüzeyin seçimi
 
Şekil 4. 153 Kabuk oluşturmada tastikleme menüsü (3)
 
Yüzey seçimi gerçekleştirildikten sonra Done Refs sekmesine tıklandığında et kalınlığını isteyen bir mesaj gelmektedir.
(Et kalınlığını giriniz.)
 
Diyalog kutusundan Ok sekmesine tıklandığında shell komutunun uygulanmış hali yan taraftaki görünmektedir.
 
Şekil 4. 154 Parçanın kabuk hale gelmiş hali
 
4.1.1.2.8. Tweak (Bükmek)
 
Tweak(Bükme) komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Tweak sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 155 Bükme komutuna ulaşma menüsü (3)
4.1.1.2.8.1. Draft
 
Draft komutuna ulaşabilmek için Menü Manager – Feature – Create – Solid – Tweak – Draft sekmeleri tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 156 Draft komutuna ulaşma menüsü (3)
 
Draft Opts menüsünden Neutral Pln (Yansız Düzlem) seçilmekte ve Done sekmesine tıklanmaktadır.
 
Şekil 4. 157 Tarafsız düzlem belirleme komutu (3)
 
Nitelikler menüsünden No Split (Ayıraç Kullanmadan) sekmesine tıklanır.
 
Şekil 4. 158 Nitelik belirleme menüsü (3)
 
(Yüzey seçiniz.)
 
Şekil 4. 159 Bükülecek düzlemin seçimi
Bükülecek yüzey seçildikten sonra tarafsız düzlem seçilmelidir.
Şekil 4. 160 Bükülecek yüzeyin özelliklerinin belirlendiği menü (3)
 
(Tarafsız düzlemi yaratın veya seçiniz.)
 
Şekil 4. 161Tarafsız düzlemin belirlendiği menü (3)
 
Tarafsız düzlemde seçildikten sonra söndürülme kenarı seçilmesi gerekmektedir.
 
Şekil 4. 162 Tarafsız düzlemin seçilmesi
 
Şekil 4. 163 Bükmede referans kenarın seçilmesi
 
Şekil 4. 164 Bükmede referans kenarın belirlenme menüsü (3)
(Bükme açısını giriniz.)
 
Şekil 4. 165 Bükülen yüzeyin görünümü
 
Diyalog kutusunun elemanlar tanımlandıktan sonra Preview sekmesine tıklanarak sol taraftaki Ok sekmesine tıklanarak Şekil 4.166’nın oluştuğu görülmektedir.
 
Şekil 4. 166 Bükülen yüzeyin görünümü
 
V. BÖLÜM
5. ASSEMBLY (MONTAJ)
Bu bölümde önceden katı modellemeleri yapılmış parçaların farklı özellikleri kullanılarak birleştirilmeleri gerçekleştirilmektedir.
Bunun için yapılması gerekenler sırasıyla yeni bir Assembly menüsü açmakla başlanarak anlatılacaktır.
Pro/engineer programında yeni menülerin açılması new butonuna basılarak veya File-New sekmesine basılarak gerçekleştirilir ve aşağıdaki tablo ekrana gelmektedir.
 
Şekil 5. 1 Yeni dosya açma tablosu (3)
(Tamam) sekmesine tıklanarak menüye geçilir.
Önceden oluşturulmuş Assembly dosyalarını aç bölümünden çağırmak istendiğinde ekrandaki tablodan Assembly dosyalarını gösteren semboller seçilmektedir.
 
Assembly menüsünün bir çok alt menüsü bulunmaktadır. Bu bölümde sadece Component (Birleştirme) komutları anlatılacaktır.
 
Şekil 5. 2 Birleştirme menüsü (3)
 
Şekil 5. 3 Monte etme menüsü (3)
 
Component menüsündenün alt menüsü Assemble (Monte etme) Seçilir.
 
Assemble menüsü seçildiğinde birleştirmede kullanılabilecek katı modellerin listesini gösteren tablo ekrana gelmektedir.
Bu tablonun örneğini Şekil 5.4’de görmek mümkündür.
Bu tablodan istenilen model seçilerek (Aç) sekmesi tıklandığında model ekrana gelir.
 
Şekil 5. 4 Montaj parçalarını çağırma menüsü (3)
 
Şekil 5. 5 Montajda kullanılacak ilk parça (4)
 
İlk parçaya monte edilecek diğer parçada aynı tablodan seçilir iki parça ekranda görünür.
 
Şekil 5. 6 Montaj parçalarını çağırma menüsü (3)
 
Şekil 5.7’de montaj edilecek iki parçayı görmek mümkündür.
 
Şekil 5. 7 Montaj edilecek parçaların görünümü (4)
 
Şekil 5.7’deki veya herhangi bir birleştirilmesi istenilen parçalar değişik özellikleri kullanılarak birleştirilir. Sırasıyla bunları anlatmak gerekirse Mate (Eşleştirme) komutuyla başlamak gerekmektedir.
5.1. Component (Birleştirme)
Component(Birleştirme) menüsüne ulaşabilmek için Menü manager – Component sekmelerine tıklamak yeterli olacaktır.
5.1.1. Assemble (Monte Etme)
Assemle(Monte Etme) menüsüne ulaşabilmek için Menü manager – Component – Assemble sekmelerine tıklamak yeterli olacaktır.
 
5.1.1.1. Mate (Eşleştirme)
Mate(Eşleştirme) menüsüne ulaşabilmek için Menü manager – Component – Assemble menüsünden monte edilecek parçalr ekrana geldikten sonra ekrana gelen Component Placement tablosundan Constraint Type bölümünü Mate sekmesine getirmek yeterli olacaktır.
 
Component Placement tablosunu yan tarafta görmek mümkündür.
 
Şekil 5. 8 Montaj parçalarını seçme menüsü (3)
 
(Eşleştirme için parça üzerinde yüzey veya bir referans düzlemi seçiniz.)
 
Şekil 5. 9 Sekil yerleştirme tablosu (3)
 
Şekil 5. 10 Eşleştirilecek ilk parçanın seçimi (4)
 
(Eşleştirme için diğer parça üzerinde yüzeyi veya bir referans düzlemi seçiniz.)
İstenilen yüzey eşleştirmesi gerçekleştirildikten sonra tekrar ilk mesaj gelir.
 
(Eşleştirme için parça üzerinde yüzey veya bir referans düzlemi seçiniz.)
 
(Eşleştirme için diğer parça üzerinde yüzeyi veya bir referans düzlemi seçiniz.)
 
Şekil 5. 11Eşleştirilecek ilk parçanın seçimi (4)
 
(Eşleştirme için parça üzerinde yüzey veya bir referans düzlemi seçiniz.)
 
Şekil 5. 12 Eşleştirilecek ilk parçanın seçimi (4)
 
Şekil 5. 13 Eşleştirilmiş parça (4)
 
Şekil 5. 14 Kısıtlama görünüm menüsü (3)
 
Constraints Type(Kısıtlama tiplerini) gösteren bölümde kaç defa Mate (Eşleştirme) komutunun kullanıldığı görülmektedir. Oluşturulan kısıtlamadan kurtulmak istenilebilir. Çünkü bazen yeni bir kısıtlamaya önceden yapılan bir kısıtlama izin vermez. Bunu önlemek için (Kaldırmak) sekmesinden yararlanılmaktadır.
 
Şekil 5. 15 Oluşturulan montaj şeklinin üç görünüşü
 
Oluşturulan eşleştirmenin üç görünüşünü Şekil 5.15’te görmek mümkün.
 
5.1.1.2. Mate Offset (Mesafeli Eşleştirme)
Mate Offset( Mesafeli Eşleştirme) menüsüne ulaşabilmek için Menü manager – Component – Assemble menüsünden monte edilecek parçalr ekrana geldikten sonra ekrana gelen Component Placement tablosundan Constraint Type bölümünü Mate Offset sekmesine getirmek yeterli olacaktır.
 
Şekil 5. 16 Montajda kullanılacak kısıtlama türü (3)
 
Şekil 5. 17 Monte edilecek parçalar (4)
 
(Mesafeli eşleştirme için parça üzerinde bir yüzey veya bir referans düzlemi seçiniz.)
 
Şekil 5. 18 Monte edilecek ilk yüzeyin seçimi (4)
 
(Mesafeli eşleştirme için diğer parça üzerinde diğer bir yüzey veya bir referans düzlemi seçiniz.)
 
Şekil 5. 19 Monte edilecek karşı yüzeyin seçimi (4)
 
(Aradaki mesafeyi giriniz.)
 
Şekil 5. 20 Parçaların monte edilmiş hali (4)
 
5.1.1.3. Align (Aynı Hizaya Getirmek)
Align( Aynı Hizaya Getirmek ) menüsüne ulaşabilmek için Menü Manager – Component – Assemble menüsünden monte edilecek parçalar ekrana geldikten sonra ekrana gelen Component Placement tablosundan Constraint Type bölümünü Align sekmesine getirmek yeterli olacaktır.
 
Şekil 5. 21 Montajda kullanılacak kısıtlama türü (39
 
Şekil 5. 22 Aynı hizaya getirilecek yüzeylerde birinin seçilmesi (4)
 
(Aynı hizaya getirilecek yüzey, eksen, referans düzlemi, nokta, uç nokta, eğri bitimi veya kenar seçimini parça üzerinde gerçekleştiriniz.)
(Aynı hizaya getirmek için diğer parça üzerinden yüzey veya referans düzlemi seçiniz.)
Üst yüzeyleri aynı hizaya getirildi. Delikleri de aynı eksende hizalamak gerekirse şunları yapmak gerekmektedir.
 
Şekil 5. 23 Üst yüzeyleri aynı hizaya getirilmiş parçalar (4)
 
Şekil 5. 24 Üst yüzeyleri aynı hizaya getirilmiş parçaların önden görünüşü
(Aynı hizaya getirilecek yüzey, eksen, referans düzlemi, nokta, uç nokta, eğri bitimi veya kenar seçimini parça üzerinde gerçekleştiriniz.)
 
Hizalamak için diğer parça üzerinden kenar veya eksen seçiniz.)
 
Şekil 5. 25 Delik hizalamak için eksen seçimi (4)
 
Şekil 5. 26 Delikleri hizalanmış parçalar (4)
 
Şekil 5. 27 Delikleri hizalanmış parçaların ön görünüşü
Şekil 5. 28 Delikleri hizalanmış parçaların üst görünüşü
 
5.1.1.4. Align Offset (Mesafeli Hizalamak)
Align Offset ( Mesafeli Hizalamak ) menüsüne ulaşabilmek için Menü Manager – Component – Assemble menüsünden monte edilecek parçalar ekrana geldikten sonra ekrana gelen Component Placement tablosundan Constraint Type bölümünü Align Offset sekmesine getirmek yeterli olacaktır.
 
Şekil 5. 29 Montajda kullanılacak kısıtlama türü (3)
 
(Mesafeli hizalama yapmak için parça üzerinde bir yüzey yada referans düzlemi seçiniz.)
 
Şekil 5. 30 Mesafeli hizalama kullanarak monte edilecek parçalar (4)
 
(Mesafeli hizalama yapmak için diğer parça üzerinde bir yüzey yada referans düzlemi seçiniz.)
 
Şekil 5. 31Mesafeli hizalama kullanarak monte edilecek parçaları ilkinin yüzeyinin seçilmesi (4)
Şekil 5. 32 Mesafeli hizalama kullanarak monte edilecek parçaları ikincisinin yüzeyinin seçilmesi
 
(Mesafeyi giriniz.)
 
Şekil 5. 33 Mesafeli hizalama kullanarak montaj yapılan parçaların görünümü (4)
 
Şekil 5. 34 Mesafeli hizalama kullanarak monte edilecek parçaların yüzeyilerinin seçilmiş hali (4)
(Mesafeyi giriniz.)
 
Şekil 5. 35 Mesafeli hizalama kullanarak montaj yapılan parçaların görünümü (4)
 
5.1.1.5. Insert (İçine Sokmak)
Insert ( İçine Sokmak ) menüsüne ulaşabilmek için Menü Manager – Component – Assemble menüsünden monte edilecek parçalar ekrana geldikten sonra ekrana gelen Component Placement tablosundan Constraint Type bölümünü Insert sekmesine getirmek yeterli olacaktır.
 
Şekil 5. 36 Montajda kullanılacak kısıtlama türü (3)
 
Önceden Mate komutuyla eşleştirilmiş yüzeylerin yardımı ile tek hamlede içine sokma işlemini gerçekleştirmek mümkündür.
 
Şekil 5. 37 İç İçe geçirilerek monte edilecek parçalar (4)
(İçine sokmak için parça üzerinde döndürülmüş yüzey seçiniz.)
 
Şekil 5. 38 İçe geçecek parçanın seçilmesi (4)
 
(İçine sokmak için diğer parça üzerinde döndürülmüş yüzey seçiniz.)
Çıkıntı silindir seçildikten sonra içine gireceği delik yüzeyine tıklandığında içine sokma işleminin gerçekleştiği görülecektir.
 
Şekil 5. 39 İç İçe geçirilerek montaj edilen parçaların görünümü (4)
 
Şekil 5. 40 İç İçe geçirilerek montaj edilen parçaların ön görünüşü
 
5.1.1.6. Coord Sys (Koordinat Sistemi)
Coord Sys (Koordinat Sistemi) menüsüne ulaşabilmek için Menü Manager – Component – Assemble menüsünden monte edilecek parçalar ekrana geldikten sonra ekrana gelen Component Placement tablosundan Constraint Type bölümünü Coord Sys sekmesine getirmek yeterli olacaktır.
 
Şekil 5. 41 Montajda kullanılacak kısıtlama türü (3)
 
Burada önceden oluşturulmuş koordinat sistemlerinden yararlanılarak parçaları birleştirme işlemi gerçekleştirilmektedir.
Bunun için önemli olan nokta Şekil 5.42’de görüldüğü gibi x, y, z doğrultularının iki parçada da aynı yönde olması şartıdır.
Şekil 5. 42 Koordinat sistemi kullanılarak monte edilecek parçalar (4)
 
(Bir modelin koordinat sistemin seçiniz.)
 
Şekil 5. 43 Gövde parçanın koordinat noktasının seçilmesi (4)
 
(Diğer modelin Koordinat sistemini seçiniz.)
 
Yukarıda da bahsedildiği gibi ikinci seçilen parçanın Z doğrultusu ilk parçanın doğrultusuna getirildi.
Şekil 5. 44 Taşınacak parçanın koordinat noktasının taşınması ve montaj yapılmış halleri(4)
 
VI. BÖLÜM
6. MANUFACTURİNG (İMALAT)
 
Bu bölümde önceden katı modellemeleri yapılmış parçaların imalatını simülasyon yöntemi ile görme imkanı sağlanacaktır.
Bunun için yapılması gereken ilk iş yeni bir Manufacturing menüsü açmak olacaktır.
Pro/engineer programında yeni menülerin açılması new butonuna basılarak veya File-New sekmesine basılarak gerçekleştirilir ve Şekil 6.1’deki tablo ekrana gelmektedir.
 
Şekil 6. 1 Yeni dosya açma tablosu (3)
 
(Tamam) sekmesine tıklanarak menüye geçilir.
 
Her zaman olduğu gibi ekranın sol tarafında Model Tree ve sağ tarafında Menü Manager bulunmaktadır.
 
İmalat menüsünde Menü Manager yardımıyla çeşitli parametreler tanımlandıktan sonra parçanın simülasyonunu görmek mümkün olmaktadır.
Bunları sırasıyla anlatmak gerekmektedir. Bunun için ilk olarak Mgf Model (İmalat Modeli) menüsünden modelle ilgili parametrelerin tanımlanması gerekmektedir.
 
Şekil 6. 2 İmalat menüsü (3)
6.1. Mfg Model (İmalat Modeli)
MFf Model (İmalat Modeli) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Model sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
6.1.1. Assemble (Monte Etmek)
Assemble (Monte Etmek) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Model – Assemble sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
Şekil 6. 3 Monte etme menüsü (3)
 
6.1.1.1. Ref Model (Referans Model)
 
Ref Model (Referans Model) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Model – Assemble – Ref Model sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
Şekil 6. 4 Referans model menüsü (3)
 
Şekil 6. 5 Referans model çağırma menüsü (3)
İmal edilecek parçanın Şekil 6.5’deki tablodan seçilmesi gerekmektedir. Parça seçimi gerçekleştirildikten sonra (Aç) sekmesine tıklandığında parça ekrana gelecektir.
 
Şekil 6. 6 İmal edilmek için çağrılan model
 
İşlenilmek istenilen parça sayısı birden fazla veya birbirine monte edilmiş olabilmektedir.
6.1.2. Create (Yaratmak)
Create (Yaratmak) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Model – Create sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
Şekil 6. 7 Kütük parça yaratma menüsü (3)
 
6.1.2.1. Workpiece (İşlenecek Parça)
Workpiece (İşlenecek Parça) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Model – Create – Workpiece sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
Şekil 6. 8 İşlenecek parça yaratma menüsü (3)
 
(Parça ismini giriniz.) İşlenecek hayali kütük parçanın oluşturulabilmesi için parça isminin girilmesi gerekmektedir.
 
Kütük parça oluşturmak için katı model oluşturma menüsü ekrana gelecektir. Burada normal bir katı model oluşturuyormuş gibi gerçek parçayı içine alacak büyüklükte bir kütük parçanın oluşturulması gerekmektedir.
 
Şekil 6. 9 İşlenecek kütük parçanın taslağı
Kütük parçanın oluşmuş hali sol taraftaki gibi gerçek parçayı içine alacak büyüklükte olacaktır. Bunu Şekil 6.11’de görmek daha kolay olacaktır.
 
Şekil 6. 10 Oluşturulmuş kütük parça örneği
 
Şekil 6. 11 İşlenecek parçanın kütük parça içinde görünümü
 
6.2. Mfg Setup (İmalat Ayarları)
Mfg Setup (İmalat Ayarları) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Setup sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
6.2.1. Operation (Operasyon)
Operation (Operasyon) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Setup – Operation sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
Şekil 6. 12 Operasyon menüsü (3)
 
Şekil 6.12’deki menüde operasyonla ilgili parametreler bulunmaktadır bunlardan 3 tanesi tanımlanmak zorundadır ve tanımlanmazsa işlem gerçekleştirilemez. (Operasyonu gerçekleştir.) Sekmesine tıklanır ve çalışma ünitesini tanımlamaya geçilir.
 
Şekil 6. 13 Tanımlanacak operasyon değerleri (3)
 
6.2.1.1. Workcell (Çalışma Ünitesi)
 
Workcell (Çalışma Ünitesi) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Setup – Operation – Workcell sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
Çalışma ünitesini seçilir ve Done sekmesine tıklanır.
 
Şekil 6. 14 Çalışma üniteleri seçme menüsü (3)
6.1.1.2. Mach Csys (Makine Koordinat Sistemi)
 
Mach Csys (Makine Koordinat Sistemi) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Mfg Setup – Operation – Mach Csys sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
Şekil 6. 15 Makine koordinat sistemi tanımlama menüsü (3)
Açılışta select komutunun üzeri seçili olarak ekran gelir burada Create sekmesine tıklanarak kütük parça seçilir.
 
Şekil 6. 16 Üzerinde koordinat sistemi tanımlanacak parça
 
(Koordinat sistem oluşturmak için modeli seçiniz.)
Koordinat sistemi oluşturmak için yaralanılacak düzlem özellikleri seçilir.
Done sekmesine tıklanarak 3 yüzeyden yararlanmak istendiği için 3 yüzey seçilir.
(Kesişen ve orijin oluşturacak 3 düzlem seçiniz.)
 
Şekil 6. 17 Koordinat sistemi yaratmada kullanılan özellik menüsü (3)
 
Şekil 6. 18 Koordinat sistemini oluşturan düzlemlerden ilkinin seçimi
 
Şekil 6. 19 Koordinat sistemini oluşturan düzlemlerden ikincisinin seçimi
 
Şekil 6. 20 Koordinat sistemini oluşturan düzlemlerden sonuncusunun seçimi ve yönlerin oklarla ortaya çıkması
 
Kırmızı renkteki ok yönünü z doğrultusu olarak belirlenir.
 
Şekil 6. 21 Koordinat sistemi yön seçme menüsü (3)
 
Şekil 6. 22 Koordinat sistemi yön seçme menüsü (3)
 
Şekil 6. 23 Y doğrultusunu gösteren ok
 
Kırmızı renkteki ok yönünü y doğrultusu olarak belirlenir.
 
Koordinat sistemi oluşturulur.
Sekmesine tıklanır. Mfg Setup parametreleri tanımlanmış demektir.
 
Şekil 6. 24 Koordinat sisteminin oluşmuş hali
 
6.3. Machining (Parça İşleme)
Machining (Parça İşleme) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Machining sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
Şekil 6. 25 Parça işleme menüsü (3)
 
6.3.1. NC Sequence (NC Serisi)
 
NC Sequence (NC Serisi) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Machining – NC Sequence sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
 
Şekil 6.26’daki tabloda imalat için gereken parametreler gözükmektedir.
 
Şekil 6. 26 NC Serisi menüsü (3)
 
Şekil 6. 27 İmalat parametreleri tablosu (3)
 
6.3.1.1. Volume (Hacim)
 
Volume (Hacim) menüsüne ulaşmak için Menü Manager – Machining – NC Sequence – Volume sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
Volume (Hacim) menüsünde kesicinin talaş kaldıracağı hacmi tanımlak gerekmektedir.
Done sekmesine tıklandığında ekrana gerekli parametreleri gösteren tablo gelir.
 
Şekil 6. 28 İşleme hacmi oluşturma menüsü (3)
Done sekmesine tıklandığında sıradan Tool (Kesici Takım) parametreleri tanımlanmaktadır. Bunun için bir tablo ekrana gelmektedir. Şekil 6.30’da bu tabloyu görmek mümkündür.
 
Şekil 6. 29 İşleme parametreleri menüsü (3)
 
Şekil 6. 30 Kesici takım ayarları menüsü (3)
 
Şekilde kesici takımın çapı, uç radüsü ve boyu girildikten sonra (Uygula) sekmesine tıklanarak seçim işlemi gerçekleşir ve menüden çıkılır.
 
Takım parametreleri girildikten sonra kesme parametrelerinin girilmesi için yeni bir menü gelir. Şkil 2.30 Bu menüde Set (Hazırlama) sekmesine tıklandığında Şekil 6.32’deki tablo ekrana gelir.
 
Şekil 6. 31 İşleme ayarları menüsü (3)
 
Şekil 6.32’deki gibi işleme değerleri girilir ve file(Dosya) menüsünden Save(Kayıt) yapılır.
 
Şekil 6. 32 İşleme parametreleri girme menüsü (3)
 
Şekil 6. 33 İşlem parametreleri kaydetme menüsü (3)
 
Parametre kaydetme menüsünde parametrelerin saklanacağı dosya ismi girilerek Ok sekmesine tıklanmaktadır. İşleme parametreleri girme menüsünden çıkmak için File(Dosya) – Exit(Çıkış) sekmelerine tıklamak gerekmektedir.
İşleme ayarlarını girdikten sonra Done sekmesine tıklanarak Retract (Geri Çekilme) menüsüne geçilir.
 
Geri çekilme menüsünde kesici takımın işini bitirdikten sonra çıkacağı nokta tanımlanır.
Bunun için Create Plane (Düzlem yaratma) sekmesine tıklanır.
 
Şekil 6. 34 Geri çekilme noktası ayarlama menüsü (3)
 
Düzlem yaratma sekmesine tıklandığında Şekil 6.35’deki yardımcı düzlem yaratma menüsü ekrana gelmektedir.
Yardımcı düzlem yaratma menüsünde offset sekmesine tıklanmaktadır.
 
Şekil 6. 35 Yardımcı düzlem oluşturma menüsü (3)
 
Offset sekmesine tıklandığında işlenecek parçanın hangi yüzeyi referans alınarak yardımcı düzlem oluşturulacaksa Şekil 6.36’daki gibi o yüzey seçilir.
 
Şekil 6. 36 Yardımcı düzlem referans yüzeyi seçme
 
Şekil 6. 37 Yardımcı düzlem mesafesi girme menüsü (3)
 
Şekil 6.37’deki menüye tıklandığında mesafe girme mesajı gelir istenilen mesafe değeri girilerek retract mesafesi oluşturulmuş olur.
 
(Belirtilen yönde mesafe değerini giriniz.)
 
Şekil 6. 38 Retract için oluşturulacak yardımcı düzlemin oluşma yönü
 
Şekil 6.38’de düzlemin oluşturulacağı yön belirtilmiştir.
 
Yardımcı düzlem oluşturma menüsünde Done sekmesine tıklanır. Geri çekilme mesafesi ayarlama menüsünde de Ok sekmesine tıklanarak geri çekilme mesafesi için yardımcı düzlem oluşturulmuş olur.(Şekil 6.39)
 
Şekil 6. 39 Oluşturulmuş yardımcı düzlemin görünüşü
 
İşlenecek hacim için gerekli parametreler tanımlandı artık işlenecek hacim oluşturulabilir.
 
Şekil 6. 40 İşlenecek hacim tanımlama menüsü (3)
Oluşturulan kütük parçadan işlenecek yeri seçmek için işleme hacmi oluşturulması gerekmektedir.bunun için Şekil 6.40’daki işlenecek hacim tanımlama menüsünden Create Vol (Hacim yarat) sekmesine tıklanmaktadır.
Oluşturulmak istenilen hacmi ismi girilir.
 
Şekil 6. 41Hacim oluşturma menüsü (3)
 
Şekil 6.41’deki hacim oluşturma menüsünde ki Sketch (Taslak) sekmesine tıklanarak işlenecek hacmin tasla oluşturulur.
 
Şekil 6. 42 İşlenecek taslak
 
İşlenecek parça oluşturulduktan sonra hacim oluşturma menüsündeki Şekil 6.43’deki Trim – Sel By Menü – PRT0022.PRT sekmesine tıklanarak gerçek parça hacimden çıkartılarak işlenmesi önlenmiş olur.
 
Şekil 6. 43 Trim Menüsü (3)
 
Hacim oluşturma menüsünde Done sekmesine tıklanarak takım yolu oluşturma menüsüne geçilir.
 
Şekil 6. 44 NC Serisi menüsü (3)
Şekil 6.44’deki Play Path Sekmesine tıklanarak oluşturulan takım yolunun simülasyonunun izlenimine gelinir. Artık son işlem olan takım yolu oluşturma için Play path menüsünü alt komutu olan NC Check (Takım yollarını kontrol) etme sekmesine tıklanır.
 
Takım yollarının kontrol işlemini tamamlayan program artık simülasyon işlemini göstermek için hazırdır. Bunun için Şekil 6.45’deki Run(Çalıştır) sekmesine tıklamak yeterli olacaktır.
 
Şekil 6. 45 Takım yolu menüsü (3)
 
Şekil 6. 46 Parçanın Simülasyonu
 
Powered & Designed ilknet